profil

Dobór naturalny

poleca 77% 229 głosów

Dobór naturalny prowadzi do ukierunkowanych zmian w populacji zwiększających adaptację (poza okresem wymierania). Poprzez selekcję eliminuje osobniki o allelach warunkujących cechy niekorzystne. Dlatego też w kolejnych pokoleniach częstość występowania u osobników cech korzystnych staje się coraz większa. Charakter selekcyjnego działania doboru naturalnego może być różny.

Sytuacja wyjściowa
Sytuacja wyjściowa

Wyróżnia się trzy typy doboru naturalnego.

Dobór stabilizujący przy niezmieniających się warunkach abiotycznych i biotycznych środowiska eliminuje osobniki o skrajnych wartościach danej cechy. Powoduje to lepsze przystosowanie się do warunków środowiska, np. wśród noworodków człowieka najgorzej przeżywają zarówno te o masie najmniejszej, jak i o masie największej. W przypadku zmiany czynników zewnętrznych populacji, w której działa dobór stabilizujący, grozi ograniczenie liczebności, a nawet wymarcie, np. w okresie zimy liczebność populacji muszki owocowej znacznie spada, podczas gdy latem jest wysoka i większość osobników o cechach skrajnych przeżywa.

Dobór stabilizujący
Dobór stabilizujący

Dobór kierunkowy przy stałym kierunku zmian warunków abiotycznych i biotycznych faworyzuje osobniki o skrajnych wartościach cechy, eliminując osobniki o cechach mających przeciwne wartości skrajne, np. w populacji motyla krępaka brzozowego z terenów uprzemysłowionych Anglii przeważają osobniki o ciemnym zabarwieniu.

Dobór kierunkowy
Dobór kierunkowy

Dobór różnicujący występuje w zróżnicowanym siedlisku, gdzie faworyzuje osobniki o skrajnych wartościach cechy, usuwając osobniki o wartościach pośrednich, np. zróżnicowanie zięb Darwina na wyspach Galapagos na cienkodziobe, będące owadożercami i grubodziobe – zjadające nasiona.

Dobór rozrywający
Dobór rozrywający

Działanie doboru naturalnego, który eliminuje osobniki o określonych fenotypach, prowadzi do zmian w składzie puli genowej populacji (zmniejsza jej różnorodność), co może prowadzić do powstania gatunku o wysokim stopniu specjalizacji. Jednak w przypadku zmian warunków środowiska gatunek taki jest bardziej narażony na wymarcie. Wtedy też te allele, które do tej pory determinowały cechy obojętne, mogą okazać się korzystnymi, decydując tym samym o przeżyciu.

Formami doboru naturalnego są dobór płciowy, będący wynikiem wewnątrzgatunkowej konkurencji o partnera płciowego, oraz dobór krewniaczy, sprzyjający rozwojowi zachowań altruistycznych, które zwiększają szanse rozprzestrzeniania się genów osobników blisko ze sobą spokrewnionych.

Podoba się? Tak Nie

Materiał opracowany przez eksperta

Czas czytania: 2 minuty

Spis treści