Podstawowe informacje o bohaterze
Piotr Pietrowicz Łużyn to jedna z postaci pojawiających się w powieści "Zbrodnia i kara" Fiodora Dostojewskiego. Został przedstawiony w negatywnym świetle jako dorobkiewicz, oszust i człowiek pozbawiony skrupułów. Piastuje stanowisko radcy dworu (państwowy stopień urzędniczy w carskiej Rosji). Do Petersburga przyjeżdża w celu prowadzenia interesów, które nie zawsze są uczciwe. Ma czterdzieści pięć lat. Oświadcza się Awdocie Romanownej (Duni), siostrze głównego bohatera, i zostaje przez nią przyjęty. Zaręczyny zostają jednak zerwane w wyniku działań Raskolnikowa, który ujawnia prawdziwe motywy postępowania Łużyna. Po tym wydarzeniu Łużyn zajmuje się zakładaniem własnej kancelarii prawniczej w Petersburgu.
Charakterystyka zewnętrzna
Bohater to "niemłody już pan, [...] jednak dobrze się trzymający", nie wyglądający na swój wiek. Ma postawną sylwetkę i prezentuje się elegancko. Jego twarz jest nieco obrzękła, o wyniosłym wyrazie. Nosi ciemne, zwisające baki, które nadają mu śmieszny wygląd. Podbródek ma starannie wygolony. Jego włosy są zafarbowane i starannie ułożone, ledwo widać na nich ukrytą siwiznę. Ubiera się w drogie, szyte na miarę stroje. Zawsze nosi przy sobie ładną, wyperfumowaną chusteczkę. Kiedy po przyjeździe do Petersburga odwiedza Raskolnikowa, jest ubrany w świeżo uszyte ubrania: okrągły kapelusz, modne francuskie rękawiczki w kolorze lila, letnią jasnobrązową marynarkę, jasne spodnie i kamizelkę, cienką koszulę oraz batystową krawatkę w różowe paski.
Charakterystyka wewnętrzna
Łużyn powierzchownie sprawia wrażenie człowieka przyzwoitego, pracowitego i rozsądnego, i za takiego chce uchodzić w oczach innych. Pulcheria Aleksandrowna, matka Raskolnikowa, pisze o nim do syna, starając się przedstawić go w jak najlepszym świetle, wychwalając nawet cechy, które w rzeczywistości są negatywne. Łużyn przedstawia siebie jako zwolennika nowych prądów intelektualnych, promowanych przez wykształconą młodzież. Wydaje się być bardzo zajęty interesami i nie mieć na nic czasu, wiecznie gdzieś się spieszy. O rękę Duni prosi listownie, już po pierwszym spotkaniu z nią. Stara się jak najszybciej przyspieszyć datę ślubu. Przy tym jedynymi dostrzegalnymi na pierwszy rzut oka wadami są jego ponurość, wyniosłość i chełpliwość.
Mimo iż Łużyn chce być postrzegany jako człowiek światowy i wykształcony, w rzeczywistości jest prowincjuszem, który dorobił się majątku dzięki matactwom i układom. Manipuluje faktami i kłamie zarówno w życiu prywatnym, jak i w interesach. Jest pewny siebie i czerpie przyjemność z poniżania osób, nad którymi ma władzę. Nie toleruje sprzeciwu i jest przesiąknięty egoizmem. Traktuje ludzi przedmiotowo, co dotyczy również jego przyszłej żony. Uważa, że powinna być całkowicie zależna od męża i wdzięczna mu za "wybawienie". Dlatego też chce ożenić się z Dunią, która nie posiada majątku.
Skąpi jednak funduszy nawet na jej podróż do Petersburga (matka Duni musi pożyczyć pieniądze na podróż) i na mieszkanie (umieszcza ją razem z matką w tanim, zaniedbanym i niebezpiecznym lokum), nie wspominając już o braku prezentu zaręczynowego. Idee pozytywistyczne, którymi się chełpi, rozumie opacznie, interpretując je w wygodny dla siebie sposób. W rozmowie z Razumichinem mówi, że świat opiera się na indywidualnych interesach. Pojmuje to w taki sposób, że należy przede wszystkim dbać o siebie i swoje finanse, nie zważając na innych ludzi.
