profil

Dwa obrazy polskiej szlachty- u Jana Chryzostoma Paska i Henryka Sienkiewicza- podobne czy różne? Wykorzystaj stosowne fragmenty.

drukuj
poleca 85% 101 głosów

Treść
Obrazy
Wideo
Komentarze

W literaturze polskiej możemy spotkać się z różnymi obrazami, które przedstawiają polską szlachtę. Czy są one jednak do siebie podobne? Ja uważam, że nie. Dlaczego? Postaram się to uzasadnić porównując dwa fragmenty ukazujące polską szlachtę. Jeden z nich pochodzi z ?Pamiętników? szlachcica Jana Chryzostoma Paska ?W obozie? , drugi natomiast z ?Potopu? Henryka Sienkiewicza.
We fragmencie swych pamiętników zatytułowanym "W obozie" Pasek przedstawia sytuację panującą w koszarach wojskowych. Obraz szlachty, jaki wyłania się z tych zapisków, jest bardzo niekorzystny. Szlachta organizuje sobie rozrywki, które polegają głównie na pijaństwie: ?Towarzystwo regimentarskie, panowie Nuczyńscy, pili u brata swego ciotecznego, u pana Marcyjana Jasińskiego? czego wynikiem były bójki. Należy zaznaczyć, iż szlachta ta była kłótliwa i niejednokrotnie bez zastanowienia sięgano po szablę. Świadczą o tym słowa Paska ?Była to w ten dzień kryzys tak zła, że z piętnaście pojedynków odprawowało się pod różnymi chorągwiami". Pragnę też zwrócić uwagę na ich zachowanie, które było niezgodne z ogólnie przyjętymi zasadami. Pojedynek, który opisuje autor odbywa się w obozie chociaż prawo wojskowe tego zakazywało. ?Jużem tedy w pół drogi, dogonił mię Nuczyński ?Bij się ze mną!? Odpowiedziałem: ?Panie bracie, nie bardzo byś ci Waszeć leniwego uznał, ale dwa są impedimenta: jeden, że tu obóz, druga, że tu szable nie mam, bom poszedł do towarzystwa swego na posiedzenie, nie na żadną wojnę: ale tak, jeżeliby to nie mogło być inaczej, jutro rano, a za obozem, nie w obozie? Cytat ten świadczy o nieodpowiedzialnym zachowaniu szlachty, gdyż dbali o swoje własne interesy a nie o dobro kraju. Nie przejmowano się tym, że zranieni w pojedynkach żołnierze nie będą mogli walczyć w razie potrzeby. ?W obozie? Paska widzimy jak niehonorowa i zawistna była polska szlachta. "Idźże ty wprzód!" Tylko wstąpię na ową ławkę, tnie mnie z tyłu w łeb?. Jedyną cechą, którą można uznać za pozytywną jest fakt, że wierzono w Boga i w jakimś stopniu nie był im obojętny. "Mnie zaś Pan Bóg [...] w oczywistej swojej miał protekcyjej, kiedy mię zachował od szwanku [...]. A nie z żadnego to się stało męstwa, ale tylko z tego, że Bóg niewinność moję respektował."
Przedstawiony obraz polskiej szlachty przez Paska jest realistyczny. Ukazuje nam prawdziwą szlachtę: zarozumiałą, skłonną do picia i pojedynków oraz dbającą o swoje interes
We fragmencie " Potopu" Henryka Sienkiewicza również przedstawiony jest obóz szlachecki. Szlachta opisana przez Sienkiewicza także nie jest idealna: "Nie potrzeba mówić, że [...] każdy pułkownik o sobie myślał". Jednak są to ludzie w mniejszości. We fragmencie ?Potopu? przeważa szlachta pełna zapału do walki. Gdy w obozie nie ma przywódcy postanawiają go wybrać ?Postanowili pułkownicy pod Białymstokiem obrać tymczasowo regimentarza?. Na swego dowódcę wybierają najbardziej doświadczonego rycerza. Jak się okazało był nim pan Zagłoba: "Kto tu od pana Zagłoby sławniejszy? Kto większy rycerz? Kto żołnierz doświadczeńszy? [...] Niech żyje pan Zagłoba! Niech żyje regimentarz!". Po wyborach Zagłoba wygłosił przemówienie, dziękując za obdarzenie go zaufaniem. W swoim przemówieniu mówi także o wielkim oddaniu dla ojczyzny. :"Mości panowie! [...] w was ojczyzny nadzieja, a we mnie wasza, na wasz i na mnie cała Rzeczpospolita ma oczy obrócone! Ukażmyż jej, że niepróżno ręce wyciąga. Jak wy ode mnie męstwa i wiary, tak ja od was karności żądam i posłuszeństwa [...]. Kto ma Boga i wiarę w sercu, ten przy nas stanie, moce niebieskie nas wesprą, i któż nam wtedy sprosta?![...] Dla Boga, mości panowie! Proroctwa mnie wspierają! Zgody jeno, a pobijemy tych szelmów, pludrów, pończoszników [...]. Bij, kto w Boga wierzy. Komu cnota i ojczyzna miła!" Widać tu jak dobrym przywódcą jest Zagłoba, który uzyskuje uznanie wojska ?Kilka tysięcy szabel zabłysło naraz. Tłumy otoczyły pana Zagłobę cisnąc się, depcąc, popychając i wrzeszcząc: -Prowadź! prowadź!?.
Nie należy zapomnieć tu o tym, że szlachta ta była bardzo przejęta sytuacją ojczyzny i była gotowa bronić ją za wszelką cenę: "Przy królu naszym prawowitym [...] i przy miłej ojczyźnie stać będziemy! - zakrzyknął - -dla nich żyć! dla nich umierać!"
Obraz szlachty Polskiej w ?Potopie? przedstawiony jest w dobrym świetle. Ważna dla nich jest ojczyzna. Jest to szlachta bez skazy, obraz ludzi szlachetnych i walecznych, gotowych oddać życie za ojczyznę.
Podsumowując, obrazy szlachty w obu przytoczonych fragmentach różnią się znacznie od siebie. Można powiedzieć, że zdecydowanie gorzej wypada jej obraz u Jana Chryzostoma Paska.. Jest to obraz szlachty lekkomyślnej, pozbawionej wyobraźni, ludzi skłonnych do picia i bijatyk. Sienkiewicz zaś przedstawia nam obraz ludzi cnotliwych i dobrych, ukazuje nam rycerzy oddanych ojczyźnie, posłusznych i zawsze gotowych do walki a niektórzy bohaterowie mogliby stanowić wzory do naśladowania. Należy jednak pamiętać, iż Pasek opisuje rzeczywiste wydarzenia, w których brał udział. Natomiast ?Potop? jest tylko fikcją literacką, w której opisy szlachty są zgodne z wizją autora a nie koniecznie z faktami. Mam nadzieję, że moje rozważania są wystarczające i odpowiadają nam na pytanie czy obrazy polskiej szlachty są podobne. Ja myślę, że nie. Jednak, któremu opisowi będziemy wierzyć, pozostaje to już naszą indywidualną kwestią.


Polecasz? Tak Nie
(0) Brak komentarzy