Siedem cudów świata starożytnego

Siedem cudów świata to nazwa obejmująca w czasach starożytnych siedem słynnych budowli i dzieł sztuki, które Grecy wyróżnili ze względu na wyjątkowe walory artystyczne i niezwykłe rozwiązania techniczne. I choć było ich z pewnością więcej niż siedem, przyjęto tę liczbę jako magiczną w niemalże wszystkich kulturach. „Siódemka” jest jeszcze odpowiednia z jednego powodu – trudno byłoby znaleźć dwa lub trzy najwspanialsze dzieła, a lista obejmująca więcej niż dziesięć pozycji straciłaby na znaczeniu. Tak więc siedem jest „w sam raz”.

Najczęściej zalicza się do siedmiu cudów świata:
1. Piramidę Cheopsa,
2. Wiszące ogrody Semiramidy w Babilonie,
3. Świątynię Artemidy w Efezie,
4. Posąg Zeusa Olimpijskiego,
5. Mauzoleum w Halikarnasie,
6. Kolos Rodyjski – posąg boga słońca Heliosa,
7. Latarnię morską na wysepce Faros w Aleksandrii.

Piramida Cheopsa

Piramida Cheopsa oraz stojące obok niej piramidy Chefrena i Mykerinosa to najbardziej znany zespół piramid. Wielka Piramida Cheopsa została wybudowana około 2560 roku p.n.e. Obok piramidy Chefrena postawiono monumentalny pomnik Sfinksa. Zabytki te znajdują się w Gizie, w Egipcie. Największa z piramid, piramida Cheopsa, została zaliczona przez starożytnych Greków do siedmiu cudów świata. Postawiona została na sztucznie wyrównanym terenie. Cheops budował ją przez trzydzieści lat przy udziale stu tysięcy robotników. Piramidy budowali egipscy chłopi w czasie, gdy ich pola pokrywały wody wezbranego Nilu. Transport kamieni i wykorzystanie specjalnych ramp ułatwiały budowę. Piramida jest zorientowana zgodnie z kierunkami świata. Jej boki są zwrócone dokładnie na północ, południe, wschód i zachód. Wejście do piramidy znajduje się w północnej ścianie. Przejście niskim korytarzem prowadzi do komnaty królewskiej – komory grobowej – położonej na wysokości 42 metrów nad poziomem terenu. Wewnątrz piramidy wybudowano jeszcze dwie komory grobowe: jedną poniżej poziomu terenu, drugą powyżej poziomu podstawy. Obok piramidy znaleziono barkę pogrzebową.

Wiszące ogrody Semiramidy w Babilonie

Wiszące ogrody Semiramidy to zespół ogrodów dworskich założonych na sztucznych tarasach, wspartych na wielopiętrowych budowlach. Na tarasach sypano ziemię i sadzono tam krzewy oraz drzewa. Drzewa wyrastały ponad murami miejskimi, stąd wrażenie, że wiszą w powietrzu. Wiszące ogrody Semiramidy były częścią pałacu władcy Nabuchodonozora II, panującego w latach 605–562 p.n.e. Legenda grecka przypisywała je mylnie asyryjskiej królowej Semiramidzie. Podczas wykopalisk w Babilonie archeologowie odkryli budowle odpowiadające szkieletowi wiszących ogrodów Semiramidy.

Świątynia Artemidy w Efezie

Świątynia Artemidy w Efezie, znana jako Artemizjon, stanowiła największą ozdobę Efezu w Azji Mniejszej (obecnie Turcja). Była to olbrzymia świątynia o wymiarach 110 na 55 metrów. W roku 356 p.n.e. świątynię spalił szewc Herostrates, by zyskać rozgłos i sławę. Została odbudowana w IV wieku p.n.e., ale uległa ponownie zniszczeniu w czasie najazdu Gotów w III wieku n.e. W roku 1869 ekspedycja zorganizowana przez British Museum odkryła miejsce, gdzie znajdowała się świątynia. Niektóre elementy wystroju efeskiego Artemizjonu można obecnie obejrzeć w tym muzeum.

Posąg Zeusa Olimpijskiego

Posąg Zeusa Olimpijskiego wykonany został przez jednego z największych rzeźbiarzy świata starożytnego – Fidiasza. Miał on trzynaście metrów wysokości. Twarz, szyja, ręce i stopy posągu były obłożone płytkami z kości słoniowej, a włosy, sandały i szata ze złota. Posąg przedstawiał Zeusa siedzącego na tronie w płaszczu i z wieńcem oliwnym na głowie, trzymającego w lewej dłoni złote berło ozdobione złotymi kamieniami, a w prawej posążek Nike – boginię zwycięstwa. Posąg znajdował się w Olimpii do 426 roku n.e., kiedy spłonął podczas pożaru świątyni. Wygląd posągu Zeusa Olimpijskiego jest znany z opisów literackich oraz wyobrażeń na monetach z Elidy, a także z rzymskiej kopii.

Mauzoleum w Halikarnasie

Mauzoleum w Halikarnasie to grobowiec Mauzolosa, perskiego satrapy Karii, wzniesiony około 350 roku p.n.e. Budynek został zaprojektowany na polecenie królowej Artemizji przez architektów Satyrosa i Pyteosa, a ozdobiony przez rzeźbiarzy Skopasa, Leocharesa, Timoteosa i Bryaksisa z Karii. Ma on około pięćdziesięciu metrów wysokości. Obecnie fragmenty rzeźb znajdują się w British Museum. Mauzoleum zostało zburzone podczas trzęsienia ziemi przed XV wiekiem. Resztki posłużyły jako budulec przy powstawaniu twierdzy kawalerów rodyjskich.

Kolos Rodyjski

Kolos Rodyjski to ogromny posąg boga słońca – Heliosa, który wybudował Chares z Lindos. Monument wykonano z brązu i ustawiono u wejścia do portu. Posąg miał ponad trzydzieści metrów wysokości i upamiętniał zwycięstwo Rodyjczyków nad Demetriuszem Poliorketesem.

Latarnia morska na wysepce Faros w Aleksandrii

Na niewielkiej wyspie Faros wybudowano latarnię morską. Wygląd latarni możemy odtworzyć jedynie na podstawie jej wizerunków na drobnych przedmiotach użytkowych lub mozaikach. Wieża miała około 120–135 metrów wysokości. Światło zapalone na szczycie i wzmocnione metalowymi lustrami było widoczne z odległości 30 kilometrów i wskazywało żeglarzom drogę do portu. Wielokrotne trzęsienia ziemi spowodowały częściowe zniszczenie latarni, a ostateczny jej kres nadszedł w XIV wieku, gdy runęły stojące jej resztki. Na fundamentach latarni stoi zbudowany w końcu XV wieku fort sułtana Qaitbaja (dziś Muzeum Morskie).