Tragizm Antygony

„Antygona” to antyczny dramat napisany przez Sofoklesa. Akcja dramatu oparta jest na fatum krążącym nad rodem Labdakidów. Tragedia rozpoczyna się w momencie, gdy władzę w Tebach obejmuje Kreon. Nowy król wydaje zakaz pogrzebania zwłok Polinejklesa, uznając go za zdrajcę narodu. Zakazowi temu sprzeciwia się Antygona, siostra „zdrajcy”, która chce wypełnić powinność wobec ciała zmarłego. Jeśli tego nie uczyni, dusza Polinejklesa nie zazna spokoju, a ciało będzie pohańbione.

Antygona musi wybrać pomiędzy dwoma wykluczającymi się racjami. Jako kochająca siostra, która uznaje wyższość prawa boskiego nad ziemskim, czuje się zobowiązana do pochowania zwłok brata, aby nie cierpiał po śmierci. Z drugiej strony, wchodzi w konflikt z prawem państwowym, sprzeciwiając się zakazowi władcy, mimo iż zdaje sobie sprawę z jego konsekwencji. Przy podejmowaniu decyzji musi określić, które prawo jest ważniejsze. Uważa, że w życiu należy kierować się miłością, a nie nienawiścią: „Współkochać przyszłam, nie współnienawidzić”. Zgodnie z tą zasadą wybiera to, co podpowiada jej sumienie, czyli prawo boskie, i tym samym wypełnia obowiązek wobec ciała zmarłego Polinejklesa, za co ponosi karę śmierci.

Kreon musi wybrać pomiędzy działaniem, które nakazuje mu sumienie, a decyzją utrzymania autorytetu króla. Wydając rozkaz, kieruje się dobrem całego społeczeństwa. Nie chce, aby ludzie postępowali jak Polinejkes. Uważa, że prawo państwowe jest ważniejsze od boskiego, które nie może ograniczać władzy królewskiej. Według Kreona zdrajcy nie zasługują na godny pochówek, a także powinni po śmierci zostać ukarani. Mając na celu dobro jednostki – tzn. Hajmona i Antygony – Kreon mógłby cofnąć rozkaz, jednak musi traktować rodzinę na równi z innymi obywatelami, aby nie zostać posądzonym o niesprawiedliwość. Wybierając dobro społeczne oraz utrzymanie autorytetu, łamie prawo boskie, nakazujące pochować zmarłego.

Tragizm Antygony polega na tym, że bez względu na to, jaką decyzję podejmie, sprzeciwi się prawom boskim lub państwowym. Gdyby była posłuszna Kreonowi, złamałaby prawa boskie, które uważała za najważniejsze. Postąpiła zgodnie z sumieniem, oddając hołd zmarłemu Polinejklesowi.