profil

Prawa człowieka

poleca 84% 460 głosów

Treść
Grafika
Filmy
Komentarze

Prawa człowieka to pojęcie reprezentujące koncepcję, według której każdemu człowiekowi przysługują pewne prawa, wynikające z godności człowieka, które są niezbywalne (nie można się ich zrzec) i nienaruszalne (istnieją niezależnie od władzy i nie mogą być przez nią regulowane). Państwu przypisuje się rolę instytucji, której zadaniem jest ochrona owych praw. Poszanowanie praw człowieka i godności ludzkiej bywa uznawane za podstawę sprawiedliwości i pokoju na świecie.

Prawa te nazywane są także "absolutną koncepcją praw człowieka", istnieje też druga koncepcja, mówiąca, że prawa człowieka są relatywne, jest ona nazywana także prawami obywatelskimi.

PRAWA CZŁOWIEKA:
a) prawa osobiste:
prawo do:
* życia
* rzetelnego sądu (patrz "gwarancje formalne" poniżej)
* decydowania o swoim życiu
* prawo jednego człowieka kończy sie tam gdzie zaczyna sie prawo innego człowieka
(zobacz też Art. 38 - 56 Konstytucji RP)

b) prawa i wolności polityczne:
tzw. prawa negatywne - prawa służące ochronie wolności jednostki przed ingerencją ze strony państwa ( zobacz też Art. 57 - 63 Konstytucji RP)

* prawo do obywatelstwa
* możliwość uczestniczenia w życiu publicznym
* czynne prawo wyborcze - możliwość uczestnictwa w wyborach
* bierne prawo wyborcze - możliwość kandydowania w wyborach
* wolność zrzeszania się
* prawo do uczestniczenia i organizowania pokojowych manifestacji
* prawo do składania wniosków, petycji, skarg
* dostęp do informacji o działaniach władz i osób publicznych
* równy dostęp do służby publicznej.

c) wolności i prawa ekonomiczne, socjalne i kulturalne:
1. tzw. prawa pozytywne - uprawnienia jednostki do świadczeń na jej rzecz - prawa socjalne

prawo do: (zobacz też Art. 68, 75 Konstytucji RP)

* ochrony zdrowia
* nauki
* pracy
* odpowiedniego i zadowalającego wynagrodzenia, zapewniającego jednostce i jej rodzinie egzystencję odpowiadającą godności ludzkiej
* pomocy socjalnej (ogólnie)
* rozrywki (np. granie w piłkę nożną, pływanie)

2. prawa ekonomiczne: (zobacz też Art. 64 Konstytucji RP)

* prawo do własności
* prawo dziedziczenia

3. prawa solidarnościowe (w większości nie posiadają sformalizowanego charakteru prawnego) - wszystkie prawa przysługujące grupom społecznym, np. prawo narodów do samostanowienia

4. prawa kulturalne: (zobacz też Art. 73 Konstytucji RP)

* wolność twórczości artystycznej
* badań naukowych oraz ogłaszania ich wyników
* wolność korzystania z dóbr kultury i ich wytwarzania

Gwarancje:

1. materialne (dotyczą głównie praw socjalnych, ekonomicznych i kulturowych)
2. formalne (prawo do ochrony prawnej jednostki)

* prawo każdego człowieka do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy przez niezawisły sąd
* prawo do fachowej obrony w postępowaniu przed organami aparatu państwowego
* prawo do skargi konstytucyjnej

HISTORIA PRAW CZŁOWIEKA:
* 1792-1750 r. p.n.e. Kodeks Hammurabiego
* 1215 Magna Charta Libertatum - Wielka Karta Swobód wydana przez króla Anglii - "żaden wolny człowiek nie ma być pojmany ani uwięziony albo wyrzucony z posiadłości, albo proskrybowany, ani wygnany lub innym sposobem pognębiony; i ani sami na niego nie wyruszymy, ani nikogo innego przeciw niemu nie wyślemy, jak tylko na podstawie legalnego wyroku równych jemu albo na podstawie prawa ziemskiego (...)"
* teoria praw naturalnych jednostki Johna Locke'a
* rozwinięcie idei praw człowieka :
* 1628 Petition of Rights
* 1679 Habeas Corpus Act
* 1776 Bill of Rights w stanie Wirginia
* 1789 Deklaracja Praw Człowieka i Obywatela
* konwencje genewskie
* od 1919 działalność Czerwonego Krzyża
* 1920-1946 działalność Ligi Narodów
* 10 grudnia 1948 przyjęcie przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych Powszechnej Deklaracji Praw Człowieka
* 1966 Międzynarodowe Pakty Praw Człowieka
* do 1989 powstało około 60 szczegółowych konwencji (m.in. o prawach dziecka)
* 1990 Dokument Kopenhaski - proklamuje demokrację parlamentarną (czyli ustrój najbardziej sprzyjający przestrzeganiu praw człowieka) jako jedyny dopuszczalny w Europie, był dziełem KBWE

Podoba się? Tak Nie
Polecane teksty:

Czas czytania: 3 minuty