profil

Transformacja systemu podatkowego w Polsce w latach 90.

poleca 85% 153 głosów

Treść Grafika
Filmy
Komentarze
Unia Europejska

Realizowana od początku lat 90. transformacja systemowa wymusiła zmiany we wszystkich dziedzinach życia gospodarczego. Przejście od gospodarki realnego socjalizmu do gospodarki rynkowej pociągnęło za sobą proces przemian w systemie finansów publicznych, a zatem objęło swym zasięgiem dotychczas istniejący system podatkowy.
System ten nie odpowiadał wymogom gospodarki rynkowej, do której dążyła polska gospodarka, dlatego też musiał ulec radykalnej zmianie. Istniejące w poprzednim systemie społeczno-gospodarczym podatki nie odgrywały właściwej roli, ponieważ przepływy środków pieniężnych dokonywały się w ramach tej samej własności społecznej. W związku z tym, że podatek musi być postrzegany jako parametr wyboru przy podejmowaniu decyzji gospodarczych, inwestycyjnych i konsumpcyjnych, ciężary podatkowe powinny być ustalone w odpowiedniej wysokości. W poprzednim systemie podatki spełniały jedynie funkcję fiskalną, która ograniczała rozwój działalności wszystkich podmiotów, a w szczególności niewielkiej liczby przedsiębiorstw prywatnych. Stosowany system podatkowy był niejednolity i niespójny, co wynikało z faktu, że przedmiotem opodatkowania były różne formy i rodzaje działalności gospodarczej, a nie skala tej działalności, tj. rozmiary osiąganych dochodów.
Kryzys finansów publicznych w Polsce, który najbardziej ujawnił się na przełomie pierwszego i drugiego kwartału 1991 r., przyspieszył decyzję o reformie systemu podatkowego. Chociaż, jak łatwo zauważyć, obecnie obowiązujący system podatkowy w Polsce kształtował się już pod koniec lat 80. i na początku lat 90. Ważnym momentem było wprowadzenie w 1989 r. jednolitego podatku dochodowego od osób prawnych, który w kolejnych latach (1992 r.) ulegał dalszej modyfikacji. Następnym krokiem było wprowadzenie podatku dochodowego od osób fizycznych, który zastąpił wiele wcześniej istniejących podatków, a następnie podatku od gier losowych. W kolejnym roku wprowadzono podatek od towarów i usług (VAT) oraz podatek akcyzowy, które stały się wydajnym źródłem zasilania dochodów budżetu państwa. Wprowadzono również tymczasowy podatek importowy i podatek od sprzedaży akcji w obrocie publicznym. Zmiany w poprzednim systemie podatkowym okazały się również konieczne w związku z przywróceniem w Polsce samorządu terytorialnego. Wiązało się to z ustanowieniem finansowych podstaw działalności władz gminnych, a od 1999 r. powiatowych i wojewódzkich, i oparciem ich na podatkach lokalnych i centralnych. W kolejnych latach nie wprowadzono żadnych nowych podatków, jedynie dokonywano ich modyfikacji (zwiększanie lub obniżanie stawek procentowych, rozszerzanie zakresu stosowania stawek zerowych i obniżonych). Pozostaje jeszcze kwestia związana z wprowadzeniem podatku katastralnego i opodatkowaniem polskiego rolnictwa.
Przemiany systemu podatkowego będą zapewne trwać jeszcze przez wiele lat i to nawet pomimo przyspieszenia, które nastąpi na skutek niezbędnej harmonizacji tego systemu z systemem podatkowym Unii Europejskiej. Należy dążyć do tego, aby docelowy system podatkowy był stabilny, przejrzysty i przewidywalny, gwarantował dopływ dochodów budżetowych w przyszłości, a jednocześnie sprzyjał rozwojowi działalności gospodarczej.

Podoba się? Tak Nie
Sprawdzone hasła:

Czas czytania: 2 minuty

Ciekawostki ze świata