Streszczenie
Wspólny spisek Gai i Kronosa. Kronos atakuje Uranosa stalowym sierpem. Z krwi Uranosa powstają trzy boginie zemsty - Erynie. Światem rządzi Kronos wraz z żoną, Reją. Połknął pięć dzieci, które przywitała Reja. Za szóstym razem podała mu kamień zamiast dziecka, które nazwała Zeus. Zostawiła go w złotej kołysce w grocie idajskiej na Krecie. Wykarmiły i wychowały go nimfy górskie na mleku kozy Amaltej. Gdy koza złamała róg, Zeus go pobłogosławił, tworząc róg obfitości, zwany również Amaltejskim. Nimfa sporządziła zabawkę, kulę ze złotych pierścieni z bluszczem wijącym się pomiędzy pierścieniami. Gołębie przynosiły Zeusowi ambrozję, orzeł wieczorem kubek nektaru, a pszczoły zbierały dla niego miód. Aby zagłuszyć płacz dziecka, kapłani wykonywali tańce wojenne. Gdy Zeus dorósł, miał stanąć do walki z ojcem. Doradził matce, aby podała mężowi środki na wymioty. Kronos wyrzucił wcześniej połknięte dzieci, mianowicie Hadesa, Posejdona, Herę, Demeter i Hestię. Gdy koza umarła, oddała Zeusowi jeszcze jedną przysługę. Z jej skóry powstała Egida, czyli cudowna tarcza, której nie było w stanie nic przebić. To zakończenie panowania Kronosa i koniec złotej epoki. Powstał przeciwko Zeusowi nowy ród Gigantów. Atena sprowadziła Heraklesa, aby zabił gigantów. Przybył nieoczekiwany Dionizos. Alkioneus został jako ostatni i Herakles wywiózł go daleko, gdzie go zabił. Gaia była zła na bogów za wytępienie jej potomstwa i wydała na świat najgorszego z potworów, Tyfona. Zeus rani Tyfona stalowym sierpem, powalając go i przerywając wyspą Sycylię. Z krwi Tyfona góry Trackie zabarwiły się na czerwono i odtąd nazywano je Hajmos, czyli góry krwi. Gdy upadł złoty wiek, ludzie stali się dobrymi demonami. Nastał srebrny wiek, w którym ludzie byli źli i dumni, rozwijali się powoli, a dzieciństwo trwało u nich 100 lat. Nie czcili bogów jak należy, na skutek czego Zeus zabił ich wszystkich. W wieku brązowym plemię kochało wojnę, a ludzie mieli siłę olbrzymów i serce z kamienia. Nie znali żelaza. Według wierzeń, złoty wiek został uformowany przez Prometeusza z gliny i łez, a duszę otrzymał z ognia niebieskiego. Ludzie byli słabi i nadzy, ale budową przypominali bogów. Prometeusz przyniósł z ognistego rydwanu ogień i nauczył ludzi umiejętnie go używać, a także rzemiosła i sztuki. Zeus nakazał Hefajstosowi stworzyć kobietę piękną na wzór bogiń. Atena nauczyła ją robót kobiecych, Afrodyta dała jej urodę i uwodzicielski urok, Hermes dał jej pochlebczy charakter i kuszącą wymowę. Nazwano ją Pandorą. Otrzymała glinianą beczkę, a Hermes sprowadził ją na ziemię i zostawił przed chatą Prometeusza, a ten wygnał Pandorę. Jego brat Epimeteusz nie mądrze ożenił się z Pandorą i, mimo przestróg brata, otworzyli beczułkę. Wyleciały z niej choroby, smutki, nędza, a kruki obsiadły ludzkość. Prometeusz powiedział do Zeusa, że którą część mięsa wybierze, ta będzie składana bogom. Zeus wybrał tę z najlepszym mięsem, po czym okazało się, że pod spodem są kości i najgorsze resztki, a pod drugą częścią ze skórą z góry było najlepsze mięso. Zeus kazał przykuć Prometeusza do skały Kaukazu, a codziennie orzeł wyjadał mu wątrobę. Ludzie obrażali bogów, którzy nakazali wiatrom sprowadzić potop. Król Likaon poczęstował Zeusa ludzkim mięsem. Pod wodą nie zniknął tylko jeden szczyt Parnasu. Na morzu dryfowali Deukalion i Pyrrha. Woda opadła. Bóstwa kazały synowi Prometeusza i córce Epimeteusza oraz Pandory rozrzucić kości ich matki.
Bogowie olimpijscy
Zeus podzielił się władzą z dwoma braćmi Posejdonem i Hadesem. Posejdon był panem morza, Hades podziemi, a Zeus nieba i ziemi. Posejdon walczył z Ateną o miasto Aten. Miasto dostała Atena, ponieważ dała mieszkańcom drzewo oliwne, a Posejdon oferował wodę słoną (według innych źródeł źródło wód morskich). Przypomnienie o spisku przeciw Zeusowi przez Herę, Posejdona i Atenę. Tedyta (matka Achillesa) ratuje boga. Jako Horkion ze swego tronu broni przysięg nazywany Ksenios (jako bóstwo narodowe Hellenios). Hermes i Zeus zeszli na ziemię i zatrzymali się u Filemona i Baucisa, żyli jeszcze długo, a potem umarli i zamienili się w drzewa złączone korzeniami. Igrzyska olimpijskie w Olimpii odbywały się od 776 r. p.n.e. do 393 n.e. Nagrodą był wieniec oliwny. Dziełem Fidiasza był posąg Zeusa na złotym tronie, w lewej ręce bogini zwycięstwa Nike, w prawej berło ze złotym orłem.
Zeus (Jowisz) – najwyższy bóg grecki. Syn Rei. Spokrewniony z indyjskim Dyaus, staroniemieckim Ziu i łacińskim Jupiter. Pan błyskawic i piorunów.
Ares – syn Zeusa i Hery. Bóg wojny. Jako dziecko nie miał żadnych zdolności i oddano go do wychowania tytanowi. Atena czuła do niego odrazę i zaatakował go włócznią. Poszedł do lekarza na Olimpie - Pajetona.
Hera (Junona) – żona Zeusa. Miała rydwan zaprzężony w pawie, a powoziła nim boginię Iris. Kiedyś Zeus powiesił za ręce Herę na złotym łańcuchu na szczycie Olimpu. Patronka niewiast. Co pięć lat odbywały się w świątyni Hery igrzyska dziewcząt, a nagrodą była gałązka oliwna.
Atena (Minerwa) – ulubienica Zeusa. Bóstwo mądrości. Patronka uczonych i filozofów. Wyskoczyła z głowy boga, gdy kazał on Hefajstosowi rozbić sobie ją młotem. Księżniczka Arachne stanęła do pojedynku w haftowaniu z Ateną. Praca księżniczki była piękniejsza, a Atena ją podarła. Arachne powiesiła się, a Atena wskrzesiła ją jako pająka.
Apollo – syn Zeusa i Latony. Urodzony na wyspie Delos. Najpiękniejszy z bogów. Bóg wyroczni i wróżb, patron pisarzy i poetów. Grał na cytrze. Wdał się w pojedynek z Marsjasem, po czym obdarł go ze skóry. Apollo zemścił się na Widasie za to, że nie głosował na niego i dał mu ośle uszy. Pewien fryzjer wykopał dziurkę w piasku i wyjawił tajemnicę Midasa. Eros, bóg miłości, wystrzelił dwie strzały: jedną miłości w serce Apolla, a drugą nienawiści w serce Dafne. Miał przyjaciela Hakintosa, którego Zefir, bóg wiatru, był zazdrosny, tak że dysk rzucony przez Apolla zabił Hakintosa.
Artemis (Diana) – siostra Apolla. Zakochał się w niej Aktojon. Artemis prysnęła go wodą i zamieniła w jelenia, a jego psy go rozszarpały. Była królową lasów. Lud czcił Artemidę jako boginię płodności i śmierci. W Atenach nazywano ją Hekate. Jako Hekate była córką Peresa i Asterii.
Hermes (Merkury) – syn Zeusa i Mai. Bóg złodziei. Chytry, został wygnany z Olimpu, po czym przywrócony z wygnania. Zabił żółwia i uprowadził bydło, chociaż był jeszcze malutki. Oskarżył go Apollo. Hermes, chcąc ubłagać boga, dał mu cytrę z żółwia, a bóg dał mu laskę z leszczyny, która miała właściwość godzenia sporów.
Hefajstos (Wulkan) – syn Zeusa i Hery. Najpracowitszy z bogów. Ma kuźnie na wyspie Lemnos lub w środku Etny. Wszyscy, którzy potrzebują coś wykuć, idą do niego. Zeus rzucił go za karę na ziemię, gdzie zaopiekowała się nim bogini Tetyda. Hefajstos, bóg ognia i kowalstwa, został sprowadzony przez Dionizosa na Olimp, a Zeus dał mu za żonę najpiękniejszą boginię, Afrodytę.
Afrodyta (Wenus) – nie miała rodziców. Powstała z piany morskiej. Bogini miłości. Zakochała się w Adonisie, którego rozszarpał dzik. Adonis został wskrzeszony. Pigmalion, król Cypru, kochał rzeźbiarstwo. Stworzył z kamienia kobietę, w której się zakochał, a Afrodyta ją ożywiła i nazwano ją Galateą. Została królową i miała syna. W sztuce greckiej pojawia się jako Anadiomene.
Eros (Amor) – w różnych kulturach miał różne pochodzenie. Raz był synem Hermesa, raz powstał z chaosu, a czasami synem Afrodyty. Zakochany był w przepięknej Psyche, którą później Zeus przyjął na Olimp.
Charyty (Gracje) – boginie wdzięku i radosnych uroków. Lubią towarzystwo Dionizosa. Obchodzono na ich cześć święto Charitezje. Zwykle wymieniano trzy: Eufrozyne, Taleję, Aglaję. Jako atrybuty – różę, mirt, jabłko, instrumenty muzyczne, czasem kłosy lub maki.
Bogowie światła i powietrza
Helios (Sol) – jeden z dwóch bogów słońca. Miał syna Faetona. Poprosił ojca, aby pożyczył mu rydwan. Zeus raził Faetona piorunem, a ten spadł do rzeki Erydanu. Helios codziennie wyjeżdżał o świcie swoim rydwanem.
Eos (Aurora) – żona nieśmiertelnego Titonosa. Titonos starzał się nieustannie, aż oś jej syna, białe ptaki, stoczyły walkę. W końcu Zeus zamienił go w świerszcza. Miała syna Memnosa, którego zabił Achilles. Nad stosem jej syna białe ptaki stoczyły bój.
Selene (Luna) – bogini księżyca. Zakochała się w Endymionie, który spał zawsze zaklęty przez Zeusa.
Iris – pokojówka Hery. Bogini tęczy. Miała szerokie skrzydła i czasami latała szybciej niż Hermes.
Dziwy Niebieskie – dla Greków gwiazdy jako potomstwo tytana Astrajosa. Wielka niedźwiedzica była za życia piękną królewną z Arkadii o imieniu Kallisto, kochanką Zeusa. Zamieniona przez Artemidę w niedźwiedzia. Mała niedźwiedzica była piastunką Zeusa o imieniu Kynosura. Smok. Wieniec z dziewięciu gwiazd uwiony nosił ją żona Dionizosa, Ariadna. Panna nazywano ją Sprawiedliwością. Gdy ludzie stali się źli, Dziwy wzeszły na niebo.
Wiatry – synowie Astrajosa i Eos. Bogowie czterech głównych wiatrów to Boreas, Notos, Zefir i Euros.
Bogowie ziemscy
Hestia (Westa) – najstarsza córka Kronosa i Rei. Opiekunka domowej świątyni. Nie potrzebowała świątyń i ołtarzy. Najświętsze miejsce w każdym domu to ognisko, stało w megaronie między trzema słupami.
Demeter (Ceres) – miała córkę Persefonę, którą porwał Hades. Rósałka Kiane próbowała jej pomóc. Pytała o córkę każdego. Płakała nad rzeką i przyszły dwie księżniczki, córki króla Keleosa, i zaproponowały jej pracę. Po jakimś czasie rzuciła na ziemię klątwę nieurodzaju. Nikt nie umiał jej znaleźć. Dowiedziała się, że Hades porwał Persefonę i zażądała zwrotu córki. Hades przed odesłaniem jej dał jej granat, a ona zjadła kilka ziarnek i związała się z nim na zawsze. Przez trzy miesiące w roku była księżniczką podziemi, a resztę żyła na powierzchni.
Dionizos (Bachus) – syn Semele (córki Kadmosa) i Zeusa. Bóg rozkoszy. Dionizos był pod opieką nimf góry Nysy. Mieszkańcy Teb zobaczyli na swoich drogach orszak z osłami na przedzie. Dziewczęta w białych ubraniach miały skóry jelonka, lamparta lub pantery. Na końcu orszaku w zaprzęgu leżał pół nagi Dionizos. Gdy Dionizos był jeszcze dzieckiem, piraci go porwali. Kajdany z niego same opadły. Sternik, widząc to, chciał wypuścić boga na wolność. W miejscu młodzieńca pojawił się lew, a cała załoga zamieniła się w delfiny po wskoczeniu do wody.
Pan – syn Hermesa. Najpoważniejszy z sług Zeusa. Miał nogi i rogi kozła. Hermes sprowadził go na Olimp, ale Pan wrócił na ziemię.
Syleny – pierwotne bóstwa rzek i źródeł. Przedstawiane jako pół końskie, pół ludzkie. Zmieszały się potem z satyrami. Mówiono, że został tylko jeden prawdziwy Sylen, opiekun Dionizosa.
Satyrowie (Fauny) – niewiadoma liczba i pochodzenie. Było ich wszędzie dużo. Byli porośnięci do pasa sierścią, mieli kopyta, zajmowali się płataniem figli.
Nimfy – po grecku dziewczyny. Śmiertelne, ale zawsze młode.
Nimfy:
Wodne - Najady
Górskie - Oready
Z łąk - Leoniady
Leśne - Driady
Nimfy z drzew - Hamadriady
Asklepios (Eskulap) – syn Apolla i nimfy Koronis. Do czasu, gdy chłopak dorósł, zajmował się nim pies i koza, a potem Apollo oddał go do szkoły chejrona. Był uzdolnionym lekarzem i wróżbiarzem. Asklepios zaczął wskrzeszać zmarłych, za co Zeus zabił go piorunem. Przedstawiano go jako trzymającego węża.
Królestwo morza
Posejdon zakochał się w córce Okeanosa, Amfitrycie. Amfitryta go nie chciała. Posejdon wrócił do morza, a delfin obiecał jej, że wszystko załatwi. Obiecał jej niezliczone bogactwa, a ona się zgodziła. Trytony straszyły nimfy. Królowa wraz z królem przyjeżdżali na Olimp. Gdy Anymone poszła po wodę, zasnęła pod drzewem, obudził ją jeleń. Ona naciągnęła strzałę i chybiła, trafiając w śpiącego fałna. Zaczoł ją gonić, a ona wezwała pomoc Posejdona. On żywił się trójzębem, a ze skały wypłynęła woda. Tak na suchej wyspie pojawiła się woda. Składano mu w ofierze delfiny lub białe konie. Czasami jeździł w wozie na hipokampach. Okeanos był bogiem rzeki, która według Greków opływała świat. Był pewien dziwak o imieniu Proteusz, który wychowywał foki Posejdona i umiał wróżyć. Kto chciał od niego radę, musiał go schwytać. Pewien rybak, Glaukos, zobaczył kiedyś, że ryby wracają wskakując do wody. Spróbował tamtej trawy i ogarnęła go nieprzezwyciężona ochota wskoczyć do morza, stając się bożkiem morskim. Zakochał się w Skylle. Ona go nie chciała, więc poszedł do czarownicy Kirke prosić o napój miłosny. Czarownica zakochała się w nim i robiła wszystko, aby zapomniał o Skylle. Jednak on nie chciał, więc dała mu żądany napój, a gdy nimfa weszła do wody, oblepiły ją potwory i zamieniły w straszydło morskie. Bogom rzecznym zabijano na ofiary byki lub konie. Bogowie rzek najczęściej przedstawiani byli jako byki.
Królestwo piekieł
Pod drzewem leży tytan Briareus. Acheron, rzeka boleści, łączy się ze Styks. Styks z Kokytosem, rzeką lamentu, i Lete, rzeką zapomnienia. Dusza musi przepłynąć te wszystkie rzeki. Musi jej w tym pomóc Charon – brzydki stary dziad, syn Nocy. Przez rzekę mogą przejść tylko ci, którzy mają obola, czyli miedziany pieniążek. Po drugiej stronie jest Kerberos (Cerber). Aby przejść, trzeba mu rzucić ciastko. Do trybunału podziemia należą: Minos, Ajakos, Radamantys. Za wieloma drogami i bagnami znajduje się pałac Hadesa. Otacza go rzeka Phlegethon. Pod zamkiem znajduje się Tartarus, a do jego wejścia strzegą Erynie. Pomagają im w tym potwory piekielne, Kery - potwory piekielne spragnione krwi ludzkiej. Stamtąd wychodzi również Eurynomos. Sprawiedliwi chodzą na wyspy błogosławione. Tam miejsce biesiad to pole Elizejskie – piękna łąka otoczona lasem. Orfeusz, król Tracji, był śpiewakiem. Miał żonę Eurydykę, nimfę hamadriady. Zakochał się w niej Aristajos, syn Apolla i Kyreny. Nie czczono specjalnie Hadesa. Dopiero potem nadano mu imię Pluton i stał się bóstwem urodzaju.
Bóstwa dolin i spraw ludzkich
Eriene (Irene) – córka Zeusa i Temidy. Miała siostry: Eunomię – praworządność i Dikę – sprawiedliwość. Teraz nazywana Irene.
Hymen – najpierw był człowiekiem. Stał się bogiem po śmierci. Wcześniej uratował kilka dziewcząt z rąk korsarzy.
Hypnos – syn Nocy. Pan snu, ma władzę nad ludźmi i bogami. Mieszka w jaskini na zachodzie, a przed nią rosną zioła i maki.
Mojry (Parki) – córki Nocy. Nazywają się Kloto, Lachesis, Atropos. Plotują przeznaczenie. Wzywają je przy narodzinach dziecka. Przetrwały w niezmienionej postaci.
Nemesis – mścicielka zbrodni. Prześladowała złodziei grobów.
Nike (Wiktoria) – bogini zwycięstwa. Córka tytana Pallasa i bogini Styksu. Miała skrzydła. W prawej ręce wieniec, w lewej gałązkę palmową.
Tanatos – syn Nocy. Ma czarne skrzydła. Odcina umierającym włosy. Kiedyś król Admetos umierał. Apollo chciał go uratować. Zamiast niego umarła Alkestis. Tanatos miał zabrać jej duszę, ale Herakles go złapał i nie pozwolił mu odejść, dopóki nie odda królowej całej i zdrowej.
Themis – córka Nocy i nieba. Bogini sprawiedliwości. Była żoną Zeusa przed Herą. Miała trzy córki: Hory.
Tyche (Fortuna) – bogini szczęścia. Uważana za córkę Prometeusza, Zeusa lub siostrę nereid. Przedstawiana z rogiem obfitości i sterem.
Bohaterowie
Herakles (Herkules) – syn Zeusa i Alkmeny. Zeus chciał mu dać nieśmiertelność, dlatego wziął go do nieba i przystawił do piersi Hery. Gdy był mały, Hera wysłała dwa węże, aby udusiły Herkulesa, a on je udusił. Jego matka nieli męża, Amfitriona, który dobrał Herkulesowi najlepszych nauczycieli. Herakles uderzył i przez przypadek zabił nauczyciela, przez co rodzice go w góry wypędzili. Miał 18 lat i zabił lwa nemejskiego. Kiedyś poszedł na pomoc królowi tebańskiemu, a ten dał mu za żonę swoją córkę. Po kilku latach Herakles wpadł w szał i zabił żonę oraz dzieci.
Otrzymał 12 prac od Eurysteusa:
I. Zabicie lwa nemejskiego.
II. Zabicie hydry lernejskiej.
III. Schwytanie dzika erymantejskiego.
IV. Schwytanie łani cerynejskiej.
V. Przepędzenie ptaków stymfalijskich.
VI. Oczyszczenie stajni Augiasza.
VII. Schwytanie byka kreteńskiego.
VIII. Schwytanie klaczy Diomedesa.
IX. Zdobycie pasa Hippolity.
X. Wykradzenie stada czerwonych krów.
XI. Zdobycie złotych jabłek Hesperyd.
XII. Przyprowadzenie Cerbera.
Dostał za żonę córkę Hery, Hebę, boginię młodości.
Legendy ateńskie
Kekrops był pierwszym królem Aten. Pół-człowiek, pół-wąż. Ateny miały wojnę z Tebami. Poprosili o pomoc króla Tracji, Tereusa, który zwyciężył. Dostał za żonę Proknesę i mieli syna, Itysema. Wyjechali do Tracji. Proknesa poprosiła męża, aby przywiózł jej siostrę. On po drodze się w niej zakochał i wyznał miłość. Filomela oburzyła się i chciała powiedzieć siostrze, ale Tereus uciął jej język i wyrzucił w lesie. Filomela została sama. Utkała koszulę, na której był zapisany cały jej los, i wysłała ją siostrze. Proknesa kazała ugotować swojego syna i podała go mężowi. Bogowie zmienili ich w ptaki: króla w dudka, królową w jaskółkę, a Filemonę w słowika. Król Pandion, ojciec Proknesy i Filemony, umarł za zgryzoty, a po nim panował Erichtonis, urodzony z ziemi. Pojawił się młodzieniec nadludzkiej siły – Tezeusz.
Przyjechali posłańcy Minosa, aby z siedmiu dziewczyn i ośmiu chłopców złożyć ofiarę Minotałrowi. Tezeusz zabił Minotaura i odpłynął z Adrianną, córką króla Krety. Ale zostawił ją po drodze na wyspie Naksos. Wrócił do domu, ale zapomniał zmienić flagę na szkarłatną i jego ojciec się zabił. Świętowano to podczas oschoforiów. Zjednoczył wszystkie rody, po czym udał się do Amazonek i porwał ich królową, Antiopę. Gdy zmarła, zostawiła syna, Hipolita. Tezeusz ożenił się z Ferdą. Gdy Tezeusz wyjechał, Ferda chciała wyjść za jego syna, ale ten odmówił. Gdy Tezeusz wrócił, żona oskarżyła jego syna, że chciał ją uwieść, a on zaprzeczył i poprosił Posejdona, aby wypuścił smoka, a ten zabił Hipolita. Hipolit zginął, a Ferda się powiesiła. Tezeusz miał przyjaciela, Pirytosa, który żenił się z Hipodamią. Na wesele zaprosili centaury, co wywołało wojnę i wszystkie centaury oprócz Chejrona wypędzono z kraju. Tezeusz porwał ze Sparty córkę króla Tyndareosa, Helenę, która miała osiem lat. Jej bracia zebrali armię i kazali ją wydać. Porywacz został wygnany. Starzec żył na wyspie Skyros, aż pewnego dnia poślizgnął się i spadł w przepaść.
Legendy argolidzkie
Bóg rzeki Inachos miał córkę, Io. Zeus zakochał się w niej. Gdy Hera o tym dowiedziała się, zamieniła Io w krowę i kazała Argosowi, synowi Arestesa, strzec jej w świątyni. Argos miał sto oczu i nigdy nie spał. Zeus kazał Hermesowi ją uwolnić. Hermes opowiadał mu bajki, aż Argos zasnął. Io została uwolniona, ale Hera wysłała Argosa, aby ją gonił. Krowa doszła do Egiptu, padła na kolana i błagała, aby znów była kobietą. Zeus jej wysłuchał, a ona wydała na świat przyszłego króla Egiptu, Epafosa. Miał on braci: Danaosa i Ajgiptosa. Danaos musiał uciekać, co było trudne, ponieważ miał 50 córek. Został królem i jego brat chciał, aby jego dzieci zawarły małżeństwa. Danaos się zgodził, ale kazał swoim órkom pozabijać mężów, ponieważ miały sprowadzić nieszczęście. Bogowie zepchnęli córki do Tartaru, a one miały napełnić beczkę bez dna.
Wojna trojańska
Bogini morska Tetyda była tak piękna, że o jej względy rywalizowali Zeus oraz Posejdon. Kiedy dowiedzieli się, że dziecko, które urodzi, przewyższy swojego ojca, zrezygnowali z ubiegania się o jej rękę. W Tetydzie zakochał się śmiertelnik – Peleus, książę tesalski. Po długich staraniach zyskał w końcu przychylność bogini. Na ucztę weselną przybył cały zastęp najznamienitszych bogów.
W pewnym momencie zjawiła się Eris, bogini niezgody, która nie została zaproszona. Położyła na stole złote jabłko, na którym napisano: "dla najpiękniejszej". Od razu powstał spór pomiędzy trzema boginiami: Herą, Ateną i Afrodytą. Kłóciły się tak bardzo, że w końcu Zeus zdecydował, że konflikt rozstrzygnie Parys. Był on synem Priama, władcy Troi, i jego żony Hekabe. Zanim się urodził, jego matka miała sen, że wydała na świat żagiew (płonący kawał drewna). Był to znak, że dziecko przyczyni się do upadku państwa. Chłopiec został więc zabrany w góry i tam porzucony. Po jakimś czasie niemowlę znalazł pasterz i postanowił się nim zaopiekować. Dziecko wyrosło na pięknego mężczyznę. Tego właśnie Parysa Zeus poprosił o rozstrzygnięcie sporu między trzema boginiami.
Hera zapewniała, że uczyni go wielkim królem. Atena obiecywała mądrość. Afrodyta przyrzekła, że jeśli na nią padnie wybór, obdarzy Parysa najpiękniejszą kobietą – Heleną, żoną króla Sparty, Menelaosa. Młodzieniec wybrał Afrodytę. W krótkim czasie po tym wydarzeniu, Parys wziął udział w zawodach zorganizowanych w Troi. Odniósł zwycięstwo, a jego rodzice odkryli, iż piękny pasterz jest ich synem. Cieszyli się bardzo, że go odzyskali, ponieważ zapomnieli o złowróżbnym śnie.
Kiedy Parys odzyskał tytuł książęcy, wybrał się na dwór Menelaosa. Wykradł mu Helenę i przywiózł do Troi jako swoją żonę. Król Sparty wpadł w gniew. Zwrócił się o pomoc do swojego brata, Agamemnona, króla Myken i Argos, który zwołał z całej Grecji najwspanialszych wojowników i stworzył wielką armię do walki z Trojanami. Do wyprawy przyłączył się między innymi Odyseusz, król Itaki. Jego największą bronią były przebiegłość i spryt. Brakowało tylko Achillesa, syna Peleusa i bogini Tetydy. Przepowiednie mówiły, iż Troja nie zostanie pokonana bez jego pomocy. Tetyda nie chciała jednak, by brał udział w zbliżającej się wojnie, więc ukryła go przebranego za dziewczynę wśród córek króla Likomedesa.
Achilles był jeszcze bardzo młody i miał delikatne, chłopięce rysy, których nie można było odróżnić od dziewczęcych. Na poszukiwanie syna Peleusa wysłano przebiegłego Odysa. Przebrał się on za kupca i przybył na dwór Likomedesa. Kiedy pokazywał córkom króla najprzeróżniejsze kobiece ozdoby, zauważył, że jedna z nich nie jest specjalnie zainteresowana towarami. Wtedy wyciągnął piękny miecz, a oczy Achillesa natychmiast rozbłysły. Odyseusz opowiedział odnalezionemu młodzieńcowi o wielkiej wyprawie i o sławie, którą będzie można na niej zdobyć. Syn Peleusa zdecydował się wziąć udział w nadchodzącej wojnie i opuścił dwór Likomedesa.
Statki greckie stały już przygotowane w porcie, ale brak wiatru uniemożliwiał wypłynięcie. Wróżbita o imieniu Kalchas wyjaśnił, że wiatr ustał z powodu gniewu bogini Artemidy. By ją przebłagać, należy złożyć ofiarę z Ifigenii, córki króla Agamemnona. Kiedy Kalchas miał już zabić dziewczynę, zjawiła się Artemida. Nakazała złożyć na ofiarę łanię, a z Ifigenii uczyniła swoją kapłankę w Taurydzie. Po zabiciu zwierzęcia zerwał się wiatr i statki wypłynęły. Wojna trwała 10 lat.
Najwspanialszym wojownikiem okazał się Achilles, przed którym drżał nawet największy bohater trojański Hektor, syn króla Priama. Kiedy Achilles był mały, matka zanurzała go w wodach Styksu, trzymając za prawą piętę. Dzięki temu jego ciało było nieczułe na zranienia. Jedynym słabym punktem była nieobmywana przez świętą rzekę pięta bohatera. W dziesiątym roku wojny w obozie greckim wybuchła zaraza. Była to kara zesłana przez boga Apollina. Agamemnon uprowadził bowiem córkę Chryzesa, jednego z kapłanów boga. Achilles postanowił, że król musi oddać dziewczynę. Rozgniewany Agamemnon podporządkował się decyzji Achillesa, ale chcąc się zemścić, zabrał bohaterowi piękną niewolnicę Bryzeidę. Wtedy syn Peleusa zapowiedział, że nie będzie więcej walczył z Trojanami. Od tego momentu wojska greckie ponosiły wielkie klęski.
Najbliższy przyjaciel Achillesa, Patroklos, nie mógł się pogodzić z tym, że tak wielu Greków ginie. Achilles zgodził się, by przywdział on jego zbroję i poprowadził żołnierzy do walki. Niestety w czasie bitwy Patroklos stanął naprzeciw Hektora. Wojownik trojański pokonał Greka i zdarł z niego zbroję. Kiedy Achilles dowiedział się o śmierci przyjaciela, bardzo rozpaczał. Z morza wyszła Tetyda i podarowała synowi nową zbroję, jeszcze wspanialszą od poprzedniej. Achilles w wielkim gniewie dziesiątkował trojańskie oddziały. W końcu wszyscy Trojanie oprócz Hektora schronili się za murami miasta. Drogę Achillesowi próbował zagrodzić jeszcze bóg rzeki Skamander, która opływała Troję. Bohater cieszył się jednak opieką Hery. Bogini poprosiła o pomoc boga Hefajstosa, który pokonał rzekę.
Achilles stanął przed Hektorem. Trojanin zląkł się syna Peleusa i zaczął uciekać. Dwaj wojownicy trzy razy okrążyli mury miasta. W końcu Zeus położył na szali losy obu i ten, który należał do Hektora, spadł do krainy umarłych – Hadesu. Od tego momentu bogowie przestali wspomagać Hektora. Achilles zabił Trojanina. Potem zdarł z niego zbroję, przywiązał go do rydwanu i wlokąc po ziemi, przyciągnął do greckiego obozu. Priam bardzo rozpaczał po utracie syna. Nocą przekradł się do namiotu Achillesa i prosił go o wydanie ciała Hektora. Syn Peleusa bardzo się wzruszył. Kazał umyć i namaścić zwłoki syna Priama i oddał je królowi. Niedługo potem sam zginął ugodzony w piętę strzałą Parysa.
Parys także został zabity, a Helenę poślubił jego brat Deifob. Księżniczka zapragnęła jednak wrócić do Sparty, więc nocą zaprowadziła Odyseusza i Diomedesa do świątyni, a Grecy zabrali z niej palladion – posążek bogini Ateny. Dopóki znajdował się on w Troi, miasto nie mogło być zdobyte. Niedługo po tym wydarzeniu Trojanie spostrzegli, że wszyscy Grecy zniknęli. Kiedy wyszli na brzeg morza, by zbadać tę dziwną sprawę, zobaczyli wielkiego drewnianego konia. Postanowiono, że zdobycz trzeba zabrać do miasta. Kapłan Laookon był temu przeciwny i twierdził, że konia należy spalić. Wtedy wyszły z morza dwa ogromne węże i pożarły kapłana oraz jego dwu synów. Trojanie stwierdzili, że była to kara za bluźnierstwo i że trzeba wprowadzić konia do miasta. Nie chcieli słuchać wieszczki Kasandry, która powtarzała, że przyniesie to tylko nieszczęście.
W nocy z wnętrza konia wyszedł Odyseusz, który wymyślił cały podstęp, oraz jedenastu innych bohaterów. Otworzyli bramy miasta. Wtedy w jego mury wdarzyło się wojsko greckie, które wcześniej ukrywało się na statkach w pobliskiej zatoce. Żołnierze zabijali każdego Trojanina. Zginął również król Priam i malutki syn Hektora – Astianaks. Menelaos odnalazł komnatę Heleny. Zabił Deifoba, ale kiedy zobaczył swoją piękną żonę, gniew go opuścił. Pogodził się z nią i zabrał ją z powrotem do Sparty.
