Kordian rozczarowany rzeczywistością

I akt
Utwór dotyczy stanu duszy Kordiana – choroby wieku. Jest on rozczarowany życiem. Ma poczucie indywidualizmu, jednak targnął się na swoje życie, tak jak inni bohaterowie romantyczni. Jego przyjaciel również targnął się na własne życie. Kordian czuje się zbyt wyjątkowy, by docenić to, że ma kochającą kobietę i nie musi pracować. Próbą samobójczą kończy pierwszy etap swojego życia.

II akt
Kordian znajduje się w Londynie. Akcja rozgrywa się w 1828 roku. Jawia się jako podróżnik po zachodniej Europie. Chce poznać miejsca mające charakter symboliczny, a Londyn reprezentuje największą rozwiniętą cywilizację. Kordian myślał, że zbudowana jest ona z idei. Rozmowa w parku z dozorcą uświadamia mu, że rozwój jest okupiony pieniędzmi. Mechanizmem napędzającym rozwój są pieniądze. Dla bohatera romantycznego był to szok. Rozczarował się, że tej cywilizacji nie budowały głębokie idee. Podobny tok myślenia odnajduje w utworze „Król Lear” Szekspira.

III akt
Kordian znajduje się we Włoszech. Scena ta dotyczy relacji Kordiana z piękną Włoszką, Wiolettą, która myśli, że Kordian jest w niej szaleńczo zakochany, podczas gdy on ją manipuluje. Kordian dokonuje pewnego eksperymentu. Chce sprawdzić, czy kobieta pozostanie z nim, gdy nie będzie miał pieniędzy. Ukazuje serce kobiety jako zastygniętą lawę. Sprawdza jej reakcję, udając, że sprzedał jej klejnoty. Wioletta jest nieszczęśliwa, zależy jej na pieniądzach. Kordian jawi się jako bardzo cyniczny człowiek. Zgadza się z nim wyjechać tylko dlatego, że podkowy konia są ze złota. Kordian gardzi nią, dając się nabrać. Wioletta idzie szukać podków, które rzekomo zgubił koń. Kordian wnioskuje, że kobietom zależy tylko na pieniądzach.