Biblia- ozn. „księgi”. Żydzi i Chrześcijanie uznają ją za Księgę natchnioną, poprzez, Którą Bóg mówi do ludzi za Pomocą powołanych przez Siebie pisarzy w tym proroków. 1.Sfera sacrum- podstawowa Księga wiaty Ź. I ch. Oznacza Rzeczywistość spraw boskich, To co nietykalne i nieprz. Dla człowieka 2.Sfera profanum- sfera Ziemska, rzeczy doświad. Przez człowieka. Czas powstania: Stary testament- od XIIIw. Do I wpne Nowy testament- od 51r. Do 96r.ne Testament- porozumienie Przymierze Podział ksiąg w Bibli: ST: Historyczne- Tora Prorockie- Ks. Jeremiasza, Daniela Dydaktyczne- Ks. Hioba, Koheleta, Psalmy NT: Historyczne- Dz. Ap. I Ewangelie Dydaktyczne- Ewangelie i Listy Prorockie- Apokalipsa Pięcioksiąg: Rodzaju, Wyjścia, Kapłańska, Liczb, Powtórzonego Prawa Języki: ST: hebrajski, grecki, aramejski NT: grecki, aramejski (Ew. mata) Vanitas- marność, poj Oznaczające znikomość, Bezwartościowość rzeczy I spraw ludzi. Vanitas vanitatum- Marność nad marnościami. Przekłady biblii: Łacina- Wulgata przez św. Hieronima w IV w. Ne. Biblia Tysiąclecia- wydana W 1966 r. przez zakonników Benedyktynów tynieckich Z Tyńca pod Krakowem, z Oryginału. Styl Biblii: Mówi językiem obraz. Nie pojęciowym. Jest Uniwersalna, odpowiada Na pytania o sens życia, Śmierci, miłości, cierpienia Przek. Zasady moralne I filozoficzne. Mają sens alegoryczny Moralny i anagogiczny. Apokalipsa- utwór opisujący Czasy ostateczne, zazwyczaj W sposób symboliczny. Cechy: -duża liczba symboli -dominują kontrastowe Kolory -fantastyka -dymanimka Pastisz- naśladowanie Wcześniejszej epoki, dzieła Lit lub autora. Parafraza- swobodna przeróbka Wcześniejszego utworu, Polega na tym, że autor sięga Po wcześniejszy utwór, zmienia Go tak, że można się Domyślić jaki utwór był Inspiracją. Inwersja- szyk przestawny Wyrazów, nienaturalna kol Słów, jest sygnałem mowy Uroczystej i podniosłej. Apokryf- tekst niekanon Nienależący do ustalonego Zbioru ksiąg biblijnych. Aforyzm- krótkie Sformułowanie prawdy Ogólnej w sposób dobitny Wyrazisty i efektowny. „Złote myśli” Paralelizm składniowy- Powtórzenie lub podobieństwo Konstrukcji składniowych Wypowiedzeń w nast. Po sobie częściach tekstu. Paralelizm znaczeniowy- Powtórzenie lub podobieństwo Znaczeń wyrażeń w nast. Po sobie częściach tekstu. Anafory- powt. Na początku Epifory- powtórzenia na Końcu Psalm- gatunek poezji Lirycznej o tematyce Religijnej, pełni funkcję Modlitwy poetyckiej. PS. Zwraca się do Boga. Podm Lirycznym może być Jednostka lub zbiorowość. Rodzaje psalmów: -błagalny- pisane na Okoliczność niebezp. Choroby, prześladowań. -pochwalny- utożs. Z Hymnami, sławią Boga za Dzieło stworzenia Lub interwencję w życie Ludzkie. -dziękczynny- wyraz Wdzięczności za Dobrodziejstwa -zaufania- wysuwa się Zażyłość i zaufanie Bogu -mądrościowy- mówi o Przymiotach Boga, formułuje Rady i przestrogi. Symbol- przedmiot Obdarzony w tekście kultury Ukrytymi znaczeniami. Przypowieść- krótka opowieść O jakimś wydarzeniu, akcja Prosta, nieskomplikowana, Toczy się w jednym miejscu, Występuję niewielu bohaterów Czas i miejsce nie jest dokł Określone.