profil

Kamienica – przyjazna czy nie?

drukuj
poleca 67% 3 głosy

Przyjaznej na ogół lokatorom kamienicy, kamienicy-domowi Stanisław Barańczak przeciwstawia w swych wierszach betonowy blok z wielkiej płyty– architektoniczny symbol socjalizmu w Polsce. Sformułowanie poety: „cztery kąty i szpieg piąty” nawiązuje do akustyczności i bylejakości szarych bloków, a jednocześnie do cechy systemu totalitarnego, jaką jest wszechobecna inwigilacja obywateli.
Motyw starej, przyjaznej kamienicy, w której mieszkają pogodni, gościnni ludzie,występuje w popularnych młodzieżowych powieściach siostry Barańczaka– Małgorzaty Musierowicz. Pozytywni bohaterowie cyklu powieści, zwanego Jeżycjadą, pogodni, niezamożni, gościnni, przywiązani do tradycji inteligenci mieszkają właśnie w starej poznańskiej kamienicy, w odróżnieniu od niektórych negatywnych bohaterów zamieszkujących nowe bloki i nieumiejących wytworzyć w swych mieszkaniach rodzinnego ciepła.
A jednak nie u wszystkich pisarzy stara kamienica z podwórkiem-studnią budziła pozytywne skojarzenia. Np. w wierszu antymieszczańskiego Juliana Tuwima zatytułowanym Kamienice czytamy:

Dom jak więzienie,
Kamienna twierdza,
Ludzie codziennie
Na siódme piętra
Dźwigają serca.

Odpoczywają
I wyżej idą,
I liczą stopnie.
Stają przy oknie

I na podwórze
Patrzą samotnie:
Dno uwięzione
W kamiennej rurze,
Tunel stojący
Sztorcem ku górze
Tunel przebity
W żałobnym murze.

(Julian Tuwim, Kamienice)

Warto zobaczyć

filmy Dom, reż. Jan Łomnicki,na podstawie scenariusza Jerzego Janickiego, Granica, reż. Jan Rybkowski, na podstawie powieści Zofii Nałkowskiej, Lalka, reż. Ryszard Ber, na podstawie powieści Bolesława Prusa spektakl 2 maja, reż. Agnieszka Glińska według tekstu Andrzeja Saramonowicza, Teatr Narodowy w Warszawie

Przydatne hasło? Tak Nie