profil

Skąpiec, skąpstwo

poleca 38% 8 głosów

SHYLOCK
Ach, to, to, to, to! Ów diament, który przepadł, kosztował mnie dwa tysiące dukatów we Frankfurcie,– klątwa nigdy dotąd nie padła na nasz naród, dopiero dziś! Nie czułem jej nigdy dotąd, dopiero dziś, – dwa tysiące dukatów w tym kamieniu, a także i inne drogie, drogie klejnoty.
Wo
lałbym mieć córkę martwą tu, u mych stóp, z owymi klejnotami w uszach: wolałbym,aby leżała na marach u mych stóp, z owymi dukatami w trumnie: – żadnych wieści o nich? Czemu?! Sam nie wiem, ile już kosztował pościg: słyszysz – strata goni stratę! Złodziej ukradł tak wiele i tak wiele płacić trzeba za szukanie złodzieja, żadnej odpłaty, żadnej zemsty, żadnego nieszczęścia, jeśli nie liczyć owego, które padło na mój grzbiet; żadnych westchnień, jeśli nie liczyć mego tchnienia; żadnych łez, prócz tych, które ronię.
(William Szekspir, Kupiec wenecki; tłum. Maciej Słomczyński)

Zamknęła drzwi i odeszła. Upłynęło ze dwie albo i trzy minuty, zanim wróciła na powrót i po otworzeniu wielu zamków wprowadziła nas do pustego salonu. Dziwny był widok tego salonu. Meble okryte ciemnopopielatymi pokrowcami, to samo fortepian,to samo pająk zawieszony u sufitu; nawet stojące w kątach kolumny z posążkami miały także popielate koszule. W ogóle on robił wrażenie pokoju, którego właściciel wyjechał, zostawiwszy tylko służbę bardzo dbałą o porządek domu. (...)
– Jak mogłaś wprowadzić tu tych panów? – zapytała ją baronowa.
– Pani przecie kazała prosić...
– Głupia, precz! – syknęła baronowa. Następnie zwróciła się do nas:
– Czego pan chce, panie Wirski?

(Bolesław Prus, Lalka)

Temat skąpstwa, łatwy od pokazania (i przerysowania!), bywał obrazowo przedstawiany w dramacie i powieści realistycznej. Postaci skąpców, dusigroszy i oszczędnych właścicielek kamienic to przede wszystkim reprezentanci mieszczaństwa, lichwiarze, fabrykanci.

poleca 50% 30 głosów

Harpagon

Człowieka, u którego oszczędność przerodziła się w niebezpieczną obsesję, przedstawia komedia Moliera, znacząco zatytułowana Skąpiec . Harpagon – mieszkający w Paryżu wdowiec, pozbawiony jest wszelkich ludzkich uczuć. Złoto kocha bardziej niż własne dzieci (a ma córkę i syna – Elizę i Kleanta). Żyje w wiecznym strachu o swoje złoto, zakopuje je w ogrodzie i ciągle sprawdza, czy jest bezpieczne. Wszystkich podejrzewa o kradzieże. Trudni się lichwą i uchodzi za bezwzględnego.Wyzuty z...

poleca 73% 11 głosów

Lichwiarz Grandet

Podobną do Harpagona postacią jest prowincjonalny lichwiarz – ojciec tytułowej bohaterki powieści Balzaka Eugenia Grandet , należącej do cyklu Komedia ludzka . Grandet umie cenić wartość pieniądza, bo kiedyś był ubogim majstrem bednarskim. Przesadza jednak. W domu, uchodzącym za jeden z najbogatszych w okolicy, czyni absurdalne oszczędności, wydziela np. świece. Jego córka,wydająca się być najlepszą partią w okolicy, zakochuje sięw zbytkownie ubranym Karolu Grandecie, bratanku ojca,...

poleca 46% 11 głosów

Cudowna przemiana skąpca

Równie karykaturalnym obrazem bogacza dusigrosza jest bohater Opowieści wigilijnej Karola Dickensa Ebenezer Scrooge. Ten skąpy londyński kupiec żyje samotnie i cieszy się jedynie swoimi zyskami. W pewien wigilijny wieczór nawiedza go duch jego wspólnika Jakuba Marleya i pokazuje kupcowi gorycz i bezsens jego egzystencji. Nawiedzany przez duchy przeszłości, teraźniejszości i przyszłości, ogląda obrazy sprzed lat, kiedy to zerw ał z narzeczoną, sytuację teraźniejszą – wigilię w biednym, ale...

poleca b/d

Oszczędność w bogatych domach

Bardziej realistyczne obrazy oszczędnych bogaczy znajdujemy np. w powieści Tomasza Manna. Dom Buddenbrooków znany jest z rozsądnej oszczędności. Właściciele dobrze prosperującej firmy, kiedy trzeba, żyją wystawnie i na pokaz,ale bywają skąpi nawet dla najbliższych krewnych, gdy chodzi o jakąś pomoc czy np. załatwienie spraw spadkowych. By nie rozdrabniać kapitału, Buddenbrookowie rezygnują często z pomagania bliskim czy braterskiej lojalności, bezwzględnie wydziedziczają tych, którzy...

poleca 70% 10 głosów

Panie Dulskie

Skąpstwo polskich mieszczek reprezentuje pani Aniela Dulska – tytułowa bohaterka sztuki Gabrieli Zapolskiej. Bogata właścicielka kamienicy oszczędza nawet na tak drobnych wydatkach, jak kupno gazety (można przecież pożyczyć od innych) czy bilet tramwajowy dla córki (można przecież oszukać konduktora, że to małe dziecko, które nie musi płacić). Nie wydaje też na nowe stroje, z oszczędności i niedbalstwa chodzi po domu zaniedbana, w brudnym szlafroku. Krewnej Juliasiewiczowej zarzuca, że żyje...

Podoba się? Tak Nie

Materiał opracowany przez eksperta

Czas czytania: 1 minuta