profil

Rewolucja

drukuj
poleca b/d

CHÓR CHŁOPÓW
Naprzód, naprzód, pod namioty, do braci naszych! – naprzód, naprzód, pod cień jaworów,na sen, na miłą wieczorną gawędkę! – tam dziewki nas czekają – tam woły pobite, dawne pługów zaprzęgi, czekają nas. –
GŁOS JEDEN
Ciągnę go i wlokę, zżyma się i opiera – idź w rekruty – idź –
GŁOS PANA
Dzieci moje, litości, litości! –
GŁOS DRUGI
Wróć mi wszystkie dni pańszczyzny. –
GŁOS TRZECI
Wskrzesz mi syna, Panie, spod batogów kozackich. –
GŁOS CZWARTY
Chamy piją zdrowie twoje, Panie – przepraszają cię, Panie. –
CHÓR CHŁOPÓW
przechodząc
Upiór ssał krew i poty nasze – mamy upiora – nie puścim upiora – przez biesa, przez biesa,ty zginiesz wysoko, jako pan, jako wielki pan, wzniesion nad nami wszystkimi. – Panom tyranom śmierć – nam biednym, nam głodnym, nam strudzonym jeść, spać i pić. – Jako snopy na polu, tak ich trupy będą – jako plewy w młockarniach, tak perzyny ich zamków– przez kosy nasze, siekiery i cepy, bracia, naprzód! –


(...)

PIERWSZY LOKAJ
Jużem ubił mojego dawnego pana. –
DRUGI LOKAJ
Ja szukam dotąd mojego barona – zdrowie twoje! –
KAMERDYNER
Obywatele, schyleni nad prawidłem w pocie i poniżeniu, glancując buty, strzyżąc włosy, poczuliśmy prawa nasze. Zdrowie klubu całego! –
CHÓR LOKAI
Zdrowie prezesa – on nas powiedzie drogą honoru. –
KAMERDYNER
Dziękuję, Obywatele. –
CHÓR LOKAI
Z przedpokojów, więzień naszych, razem, zgodnie,jednym wypadliśmy rzutem – Vivat! – Salonów znamy śmieszności i wszeteczeństwa – Vivat! – Vivat! –
MĄŻ
Cóż to za głosy, twardsze i dziksze, wychodzące z tej gęstwiny na lewo? –
PRZECHRZTA
To chór rzeźników, JW. Panie. –
CHÓR RZEŹNIKÓW
Obuch i nóż to broń nasza – szlachtuz to życie nasze.– Nam jedno: czy bydło, czy
panów rznąć.- Dzieci siły i krwi, obojętnie patrzym na drugich, słabszych i bielszych– kto nas powoła, ten nas ma – dla panów woły, dla ludu panów bić będziem. Obuch i nóż broń nasza – szlachtuz życie nasze – szlachtuz – szlachtuz – szlachtuz. –
MĄŻ
Tych lubię – przynajmniej nie wspominają ani o honorze, ani o filozofii. Dobry wi
eczór Pani. –
PRZECHRZTA
cicho

JW. Panie, mów „obywatelko” – lub „wolna kobieto”. –
KOBIETA
Cóż znaczy ten tytuł, skąd się wyrwał? – Fe – fe – cuchniesz starzyzną. –
MĄŻ
Język mi się zaplątał. –
KOBIETA
Jestem swobodną jako ty, niewiastą wolną, a towarzystwu za to, że mi prawa przyznało, rozdaję miłość moją. –
MĄŻ
Towarzystwo znów za to ci dało te pierścienie i ten łańcuch ametystowy. – Och! podwójnie dobroczynne towarzystwo! –
KOBIETA
Nie, te drobnostki zdarłam przed wyzwoleniem moim – z męża mego, wroga mego, wroga wolności, który mnie trzymał na uwięzi.

(Zygmunt Krasiński, Nie-Boska komedia)

Motyw rewolucji pojawia się w dziełach XIX i XX wieku, inspirowany wydarzeniami rewolucji francuskiej, rewolucji 1905 roku czy rewolucji bolszewickiej. Zdarzenia te odbiły się także żywym echem w polskich tekstach kultury.

poleca 82% 11 głosów

Rewolucja jako dzieło bezbożne w Nie-Boskiej komedii

Rewolucja ukazana przez arystokratę Zygmunta Krasińskiego w Nie-Boskiej komedii przybiera kształt piekła na ziemi. Towarzyszą jej orgie, krew i bezbożność.Nie jest to żadna konkretna historyczna rewolucja, ale pisząc swoje dzieło czerpał autor z przekazów o rewolucji francuskiej, nawiązują też do niej niektóre symbole w utworze, np. czapka frygijska. Pankracy – przywódca rewolucjonistów – nienawidzi religii i bezwzględnie skazuje na śmierć przedstawicieli starego porządku. Inny...

poleca 50% 4 głosy

Echa polskich rewolucji

W literaturze polskiej odnajdziemy też echa lokalnych przewrotów, które miały miejsce na ziemiach polskich. Za chłopską rewolucję można uznać tzw. rabację galicyjską z 1846 roku, kiedy to mieszkańcy wsi pod wodzą Jakuba Szeli zbuntowali się przeciw swym panom. Akcji patronował, a przynajmniej nie przeszkadzał, jeden z zaborców – Austria. Gdy jednak rewolta objęła niemal całą Galicję, płonęły dwory, ścinano w okrutny sposób głowy dziedziców, władze uwięziły Szelę... Echa tych wydarzeń...

poleca 100% 3 głosy

Rewolucja jako rozlew krwi

W Przedwiośniu Stefana Żeromskiego rewolucja przedstawiona zostaje mniej metaforycznie, bardziej konkretnie. Zastaje bohaterów w wielonarodowym,pięknym Baku i zamienia je w miasto spływające krwią. W powieści pokazano racje rewolucjonistów odbierających dobra dawnym panom, ale także przemawiające przeciw buntownikom, związane z rewolucją bezprawie i zbrodnie.Zafascynowany ideami komunistów młody Polak Cezary Baryka ma jednak okazję w czasie rewolucji w Baku przekonać się, jak taki przewrót...

poleca b/d

Fascynacja rewolucją

Fascynację rewolucją utrwala w swych dziełach filmowych Siergiej Eisenstein. Jego Pancernik Potiomkin , przedstawiający bunt na pokładzie statku i przewrót rewolucyjny w Odessie 1905 roku, nie tylko jest dynamicznym, przejmującym obrazem pokazującym potęgę dzieła rewolucyjnego, ale także jednym z najwybitniejszych filmów w historii kina, w którym zastosowano nowoczesny montaż. Do historii filmu przeszły na zawsze niektóre sceny z Pancernika Potiomkina , np. scena masakry na słynnych...

poleca 40% 10 głosów

Rewolucja pożerająca własne dzieci

O okrucieństwie rewolucji, która pożera własne dzieci, będą mieli okazję przekonać się także uczestnicy rewolucji francuskiej, po pewnym czasie odsunięci od rządów i niejednokrotnie skazywani na śmierć. Takie losy czekają m.in. Dantona ( Sprawa Danton a Stanisławy Przybyszewskiej, film Danton Andrzeja Wajdy). Metaforycznie o tym niechlubnym mechanizmie rewolucji, prowadzącym do dyktatury i represji oraz mordowania przeciwników politycznych, opowie rozrachunkowy film Tengiza Abuładze...

poleca 100% 4 głosy

Rewolucje groteskowe w "Szewcach" i "Operetce"

Katastroficzne przeczucie rewolucji odnajdujemy w utworach Stanisława Ignacego Witkiewicza. W dramacie Szewcy dał on obraz groteskowej rewolucji, która składa się z kilku etapów i kończy przewrotem dokonanym przez szewców, ukaranych przymusową bezczynnością. Ich przywódcą jest Sajetan Tempe, około sześćdziesięcioletni blondyn wygłaszający bełkotliwe monologi wyrażające niepokój istnienia (język groteski). Tragikomiczny język szewców odczuwających egzystencjalne dylematy, ale nieumiejących...

poleca 22% 32 głosów

Skutki rewolucji

Dalsze skutki rewolucji, przewidywane przez Witkacego czy Orwella, tj. terror, dyktatura jednostki, zbrodnie, zostają przedstawione np. w prozie łagrowej ( Inny świat Gustawa Herlinga-Grudzińskiego, proza Leo Lipskiego, Aleksandra Sołżenicyna i Oli Watowej). Także w stalinowskich więzieniach cierpią i giną rzekomi wrogowie rewolucji, często dawni działacze rewolucyjni lub zupełnie niewinni ludzie (filmy Matka Królów Zaorskiego na podstawie powieści Kazimierza Brandysa, Przesłuchanie...

Przydatne hasło? Tak Nie