Sylwetka Leszka Kołakowskiego - przemówienie konkursowe, konkurs krasomówczy

Szanowna Komisjo!

Co kojarzy się nam ze słowami „filozofia” i „filozof”? Najpierw przychodzi mi na myśl starożytna Grecja: Arystoteles, Heraklit, Platon – to nazwiska, które znamy i wielokrotnie o nich słyszeliśmy. Nic dziwnego, to przecież właśnie Grecja jest kolebką kultury europejskiej, a kultura ma swoje podstawy właśnie w filozofii. Od wieków ludzie zadawali sobie najbardziej podstawowe, najgłębiej dotyczące kondycji człowieka i świata pytania, najistotniejsze dla jednostki i dla ludzkości. Naszą wiedzę o świecie zawdzięczamy właśnie filozofii i tym, którzy się nią zajmują.

Powróćmy jednak do moich skojarzeń – filozofowie to nie tylko starożytność. Czasy współczesne również obfitują w ludzi spragnionych wiedzy o życiu, i choć wiele już zostało powiedziane, wciąż kryją one przed nami tajemnice, które chcemy odkryć. Jednym z wielkich, którzy postawili sobie za zadanie odkrywanie tajemnic świata, jest Leszek Kołakowski – polski filozof, historyk, publicysta.

Filozof to w naszym mniemaniu osoba zamknięta w sobie, nieco ekscentryczna, tak mądra, że nie zniża się do poziomu zwykłych ludzi. Kołakowski przełamuje ten stereotyp – w licznych wystąpieniach podejmuje rozmowy na trudne tematy, lecz objaśnia je językiem prostym i zrozumiałym. Pomimo podeszłego wieku, znajduje wspólny język z rozmówcami z najrozmaitszych środowisk. Wspólny język nie oznacza prostego przytakiwania sobie – czasem profesor Kołakowski ma całkowicie odmienne poglądy niż jego interlokutor. A jednak różnice w poglądach nie wywołują agresji! Ton wypowiedzi i użyte słownictwo pozostają taktowne, kulturalne, nie obrażają rozmówcy! To doprawdy oryginalność na tle współczesnych norm w życiu publicznym – wiele można by się od profesora nauczyć.

Czegóż możemy oczekiwać od 80-letniego człowieka? Na pewno nie tego, że będzie występował publicznie, pisał i publikował. Tymczasem Kołakowski regularnie pojawia się w telewizji, wydaje książki. Oprócz tekstów filozoficznych napisał także utwory literackie, i dodam, że o bardzo intrygujących tytułach: „Rozmowy z diabłem”, „Cztery bajki o tożsamości”, „13 bajek z królestwa Lailonii dla dużych i małych”. Jest człowiekiem aktywnym. Jakaż ogromna musi w nim tkwić energia! Jaka chęć poznawania świata! Pomimo tego, iż obdarzany jest wielkim szacunkiem, pozostał zwykłym, skromnym człowiekiem. Choć nigdy go nie spotkałam, mam wrażenie, że jest osobą niezwykle sympatyczną – nawet przez ekran telewizora emanuje od niego ciepło i serdeczność. Starsi ludzie, których znam, są zgorzkniali, obrażeni na życie, wiecznie niezadowoleni. Kołakowski jest tego całkowitym przeciwieństwem i w tym tkwi jego siła. Pokazuje nam, że starość nie musi być smutna, nudna, samotna.

Aktualnie głównym przedmiotem jego zainteresowań filozoficznych jest historia filozofii, zwłaszcza od XVIII wieku, a także filozofia kultury oraz religii. W kręgu jego refleksji znajdują się relacje Boga z człowiekiem. Jednym z przekonań, które szczególnie mnie zainteresowały, jest to, że zgodzić się na swoją człowieczą kondycję znaczy również uznać pewien moralny wzorzec bycia człowiekiem, którego nie jesteśmy twórcami, z czego wynika, że nie wolno nam przyzwalać na nic, co jest nieludzkie.

Szanowni Słuchacze! Mam nadzieję, że udało mi się w interesujący sposób przedstawić tę jakże niezwykłą postać, jaką jest Leszek Kołakowski. Filozofowie są wśród nas i cieszmy się, że możemy korzystać z ich mądrości. A może spotkanie z profesorem Kołakowskim skłoni nas samych do refleksji nad własnym istnieniem? Każdy może zostać filozofem, jeśli czasem pomyśli o życiu.