Wiele miast na Podlasiu, założonych w XV i XVI wieku, zachowało swoje charakterystyczne średniowieczne rozplanowanie przestrzenne. Jednym z najciekawszych przykładów tego typu układów urbanistycznych w pobliżu Narwiańskiego Parku Narodowego jest Tykocin. Miasteczko to zachowało układ ulic zbiegających się na rynek, niezmieniony historyczny podział działek w obrębie rynku oraz niemal niezmienioną skalę zabudowy.
Tykocin, położony na lewym brzegu Narwi, jest cichym, malowniczym miasteczkiem, które uchodzi za najstarszy i najpiękniejszy zespół urbanistyczny historycznego Podlasia.
Renesansowe zabytki Tykocina
• Kościół rzymskokatolicki pw. Trójcy Przenajświętszej
Późnobarokowy kościół, zajmujący całą wschodnią pierzeję rynku, jest monumentalną budowlą typu bazylikowego z okazałą fasadą. Z dwóch stron od głównego korpusu świątyni biegną arkadowe, półkoliste skrzydła, które łączą się z wieżami, symetrycznie usytuowanymi na narożnikach placu. Elewacja frontowa kościoła jest bogato zdobiona, a cała budowla stanowi dominantę architektoniczną Tykocina.
• Ruiny zamku z XV wieku
Pozostałości zamku wzniesionego w XV wieku, który został rozbudowany przez króla Zygmunta Augusta w latach 1550-1582. Zamek był wzniesiony na planie zbliżonym do trapezu, z centralnym dziedzińcem i czterema cylindrycznymi wieżami w narożnikach. Fortyfikacje obejmowały cztery ziemne bastiony, połączone kurtynami, z wewnętrznymi drewnianymi konstrukcjami wzmacniającymi. Długość jednego boku fortecy wynosiła około 250 metrów. Zamek otoczony był potężnymi bastionami, które czyniły go jedną z najpotężniejszych twierdz nizinnych w Polsce w XVI i XVII wieku. Twierdza ta zajmowała kilkakrotnie większy obszar niż obecne ruiny, czego dowodem są zachowane wały ziemne i bastiony. W czasach Zygmunta Augusta zamek pełnił funkcję królewskiej rezydencji. Został zniszczony podczas potopu szwedzkiego w 1656 roku, a następnie odbudowany przez Stefana Czarnieckiego. Ostatecznego zniszczenia zamku dokonano podczas I wojny światowej.
