Niebezpieczeństwo idealizowania rzeczywistości

Marzenia nie zawsze się spełniają. Często zderzenie z rzeczywistością przynosi smutek, rozgoryczenie, czasami nawet i złość. Niektórzy bohaterowie literaccy również przeżywają rozczarowanie. W tej pracy podam i omówię kilka przykładów postaci, których wyobrażenia o lepszym świecie zderzyły się ze "ścianą" rzeczywistości.

Jednym z bohaterów mających duże oczekiwania względem świata jest Kordian - młodzieniec z dramatu Słowackiego. Poznajemy go jako uczuciowego i wrażliwego romantyka - wskazuje na to już samo jego imię - "cor" z łaciny oznacza "serce". Kordian po przejściu rozczarowania swoją pierwszą, nieodwzajemnioną miłością, postanawia udać się w podróż po Europie. Ta również jednak przynosi mu więcej szkód niż korzyści, ponieważ mężczyzna przekonuje się między innymi o tym, że pieniądze rządzą światem i można za nie kupić nawet miłość. Jednym z przystanków bohatera jest wizyta u papieża. Kordian liczy na jego pomoc w sprawie Polski, która jest wyniszczona przez rozbiory. Papież nie okazuje jednak wsparcia Polakom, zaleca posłuszeństwo wobec cara i modlitwę do Boga. To spotkanie utwierdza Kordiana, że nikt, nawet papież, nie interesuje się losem jego ojczyzny.
Po powrocie do Polski, Kordian decyduje się wziąć udział w spisku przeciw carowi. Z pozoru wielka i patriotyczna inicjatywa również szybko przynosi rozczarowanie, gdyż większość spiskowców nie decyduje się ostatecznie na przeprowadzenie zamachu. Autor dramatu w ten sposób wyraża swoją krytykę względem powstania listopadowego, które poniosło klęskę przez niewystarczające przygotowanie oraz niedojrzałość jego przywódców.

Innym bohaterem doświadczającym rozczarowania rzeczywistością jest Cezary Baryka. Jego marzenia związane są z obrazem Polski, który przedstawił mu jego ojciec. Seweryn Baryka opowiadając synowi mit o szklanych domach próbował przekonać go do powrotu do Polski. Szklane domy są symbolem utopii, która rzekomo miała czekać na Cezarego w ojczyźnie. Jak się jednak okazało - historia była zmyślona. Baryka po przyjeździe do kraju zetknął się z szarą rzeczywistością, a jego oczom ukazał się smutny obraz biedy, nędzy i zaniedbanych budynków. Odczucia potęgowało wszechobecne błoto, powstałe z powodu odwilży - Cezary przyjechał do Polski akurat w porze przedwiośnia - stąd tytuł powieści, mający jednak również znaczenie symboliczne - przedwiośnie oznacza czas krótko po odzyskaniu przez Polskę niepodległości - kraj nie był więc jeszcze w pełni funkcjonalny i dopiero zaczynał odbudowywać się na nowo.

Jak widać na podanych przykładach, marzenia często nie odpowiadają rzeczywistości, co prowadzi do rozczarowań. Nie oznacza to jednak, że nie warto marzyć - po prostu trzeba liczyć się z tym, że nie możliwe jest spełnienie każdego naszego wyobrażenia.