Pokoleniowe konflikty i ich konsekwencje

Istnienie konfliktów pokoleniowych dla nikogo nie powinno być zaskakujące. Różnica wieku często oznacza różnicę systemów wartości lub pożądanych celów. W literaturze, podobnie jak w życiu, obserwujemy różne konflikty pokoleniowe między dziećmi a ich rodzicami.

Rodzice nie zawsze dają dzieciom to, czego chcą. Powoduje to wzrost napięcia w relacji i rodzi konflikty. Taka sytuacja miała miejsce w powieści polskiego noblisty, Władysława Reymonta, "Chłopi". Obecny tam konflikt dotyczył Macieja Boryny i jego syna Antka. Można powiedzieć, że spór toczy się na dwóch płaszczyznach. Antek chce, by ojciec przepisał mu należną część ziemi. Maciej jednak nie chce się na to zgodzić, iż boi się utraty ziemi, która daje mu wysoką pozycję w hierarchii wsi Lipce. Poza tym, oddając ziemię synowi, mógłby trafić na wycug, przez co byłby w dużej mierze zależny od Antka, a nie jest przekonany, że ten zapewniłby mu godne warunki życia. Poza ziemią, Antek pragnie Jagny, którą ma poślubić jego ojciec. Młodemu Borynie nie podoba się to, co jedynie nasila konflikt między bohaterami. Ostatecznie dochodzi do konfrontacji, której skutkiem jest wyrzucenie Antka z domu. Reymont stawiał na realistyczny opis życia na wsi, a Nagrodę Nobla otrzymał właśnie za powieść "Chłopi", co może być potwierdzeniem autentyczności opisywanych przez niego realiów wiejskiego życia.

Innym powodem konfliktów międzypokoleniowych może być różnica w systemach wartości lub całkowity brak takiego systemu - jak miało to miejsce w dramacie Sławomira Mrożka "Tango". Akcja utworu toczy się wokół losów Artura i jego rodziny, która doprowadziła do upadku jakichkolwiek tradycji i wartości. Arturowi nie podobało się to i chciał przywrócić dawny porządek. Oskarżał rodziców o to, że uniemożliwili mu przeżycie młodzieńczego buntu, bo ze względu na upadek tradycji nie było się przeciw czemu buntować. Dialog z rodzicami nie przynosił większych skutków, dlatego Artur postanowił, że w celu przywrócenia porządku, musi zdobyć władzę. Początkowo z pomocą wuja Eugeniusza osiągnął chwilowy sukces, jednak ostatecznie zaufał Edkowi, co finalnie doprowadziło młodzieńca do śmierci z rąk mężczyzny. Symbolizuje to ostateczny upadek systemu wartości, czego dodatkowym przypieczętowaniem jest scena kończąca dramat, w której Eugeniusz jako głowa rodziny tańczy tytułowe tango z Edkiem. Scenę tę odczytywać można jako zwycięstwo kultury masowej i władzy komunistycznej nad inteligencją. Autor dokonuje w ten sposób diagnozy polskiego społeczeństwa.

Jak widać na podanych przykładach, konflikty pokoleniowe nie prowadzą do niczego dobrego i mogą być wręcz tragiczne w skutkach. Z tego powodu należy się ich wystrzegać i mimo różnicy poglądów próbować się porozumieć. Takie podejście uchroni od przykrych konsekwencji.