Mit rodu Labdakidów
Historia Antygony wiąże się z mitem o Edypie. Edyp był przybranym dzieckiem króla i królowej Koryntu. Gdy dorósł, dręczony drwinami rówieśników, pragnął poznać swoje prawdziwe pochodzenie. Udał się do Delf, gdzie wyrocznia przepowiedziała mu, że zabije ojca i poślubi matkę. Przerażony, opuścił Korynt, sądząc, że królewska para to jego rodzice. Nieświadomy, w drodze zabił swojego prawdziwego ojca, Lajosa, i udał się do Teb, gdzie uwolnił miasto od Sfinksa. W nagrodę ożenił się z Jokastą, wdową po Lajosie, nie wiedząc, że to jego matka. Dzieci Edypa i Jokasty – Antygona, Ismena, Eteokles i Polinejkes – urodziły się z tego kazirodczego związku.
Treść dramatu
Akcja Antygony rozpoczyna się po śmierci braci Antygony, Eteoklesa i Polinejkesa, którzy zginęli w bratobójczej walce. Nowy król Teb, Kreon, nakazuje pochować Eteoklesa z honorami, a Polinejkesa – zdrajcę – pozostawić niepogrzebanego. Antygona, wierna prawom boskim i miłości do brata, postanawia pochować Polinejkesa. Ismena, jej siostra, nie popiera tego zamiaru, więc Antygona działa sama. Zostaje schwytana i postawiona przed Kreonem, który skazuje ją na śmierć. Mimo próśb swojego syna Hajmona, narzeczonego Antygony, Kreon jest nieugięty. Gdy Tyrezjasz ostrzega go przed gniewem bogów, Kreon decyduje się ułaskawić Antygonę, ale jest już za późno – Antygona popełnia samobójstwo. Wkrótce Hajmon i jego matka, Eurydyka, również odbierają sobie życie. Kreon, zdruzgotany, opuszcza Teby.
Konflikt tragiczny
W Antygonie konflikt rozgrywa się między prawem boskim a ludzkim. Antygona sprzeciwia się Kreonowi, wierząc, że pochowanie brata to jej obowiązek wobec bogów. Złamała prawa ludzkie, ale działała w zgodzie z wyższymi zasadami. Jej los był jednak naznaczony fatum – cokolwiek by nie zrobiła, poniosłaby karę. Kreon, choć miał władzę, nie mógł ułaskawić Antygony bez utraty autorytetu jako króla. Obie postacie znalazły się w sytuacji bez wyjścia.
Racje Kreona i Antygony
Antygona kierowała się miłością do brata i wiernością prawom boskim, wierząc, że każdy zasługuje na godny pochówek. Kreon, jako władca, stawiał dobro państwa ponad wszystko, wierząc, że prawa muszą być przestrzegane bez wyjątków. Jego decyzje miały chronić porządek w Tebach, ale zapomniał o ludzkich uczuciach.
Fatum i wina
Choć bohaterowie mieli swoje racje, ich losy były podporządkowane fatum. Antygona poniosła karę za winy ojca, Edypa, a jej tragiczna wina polegała na sprzeciwieniu się królowi. Kreon również zapłacił za swoje postępowanie, łamiąc boskie i ludzkie zasady.
