profil

Ruch Narodowy i Ruch Ludowy w Polsce - tabela

poleca 83% 730 głosów

Powstanie styczniowe


R

U

C

H




N

A

R

D

O

W

Y


NAZWA

NAZWISKA

PROGRAM

Liga Polska

- założona w 1887r. w Szwajcarii

Zygmunt Miłkowski

(pseudonim Teodor Tomasz Jeż), M. Hert, Z. Michalski, H. Gireszyński, J. L. Popławski, W Grabski


Program stowarzyszenia miał charakter demokratyczno -mieszczański. Głównym celem była walka o niepodległość Polski. Drogą do wyzwolenia Polski w granicach przedrozbiorowych (granice sprzed 1778r.) miało być wykorzystanie ogólnonarodowego powstania. Poparła ją tajna organizacja studencka, Związek Młodzieży Polskiej („Zet” 1887r.) Zygmunta Balickiego oraz tygodnik „Głos” . Zorganizowano Skarb Narodowy Polski w Rapperswilu- miał zbierać datki od polskich emigrantów.

Liga Narodowa – założona w 1893r. w Warszawie na bazie Ligi Polskiej

Roman Dmowski, Z. Balicki, Popławski, W. Grabski

Celem jej było kształtowanie nowoczesnego narodu polskiego (silnego, gotowego oprzeć się innym narodowościom). Dążono do utworzenia jednolitego narodowo państwa (nacjonalizm, szowinizm, antysemityzm, ksenofobia-niechęć do obcych). Negowano walkę klasową. Odzyskanie niepodległości miało być celem dalekosiężnym. Dla czytelników na wsi wydawano pismo „Katolik”

Narodowa Demokracja

(endencja) przekształcona w 1905r. z Ligi Narodowej w Stronnictwo Narodowo - Demokratyczne czyli ND

R. Dmowski, Z. Balicki, Popławski.

Przejęła program Ligi Narodowej ze szczególnym zwróceniem uwagi na szerzenie świadomości narodowej. Jej celem była niepodległość Polski w nieokreślonej przyszłości. Głosiła poszanowanie prawa, była przeciwna nielegalnej walce zbrojnej. Propagowała oświatę i kulturę polską.

R

U

C

H




L

U

D

O

W

Y


Stronnictwo Ludowe – założone w 1895r. na zjeździe w Rzeszowie

Karol Lewakowski, Jakub Bojko, Jan Stapiński,

Głosiło konieczność walki o powszechne prawo wyborcze (zniesienie systemu kurialnego). Postulowało reformy administracyjne i oświatowe. W 1903r. zmieniło nazwę na Polskie Stronnictwo Ludowe i wysunęła hasła niepodległościowe. Zwycięstwem ruchu ludowego w 1907r. była reforma ordynacji wyborczej do Rady Państwa w Wiedniu. Reforma ta zniosła wybory w kuriach, skrócono dzień pracy, podniesiono płace.

PSL „Piast” – 1913r. powstało z rozłamu PSL

Wincenty Witos,

Jakub Bojko

Ich celem była niepodległość Polski na drodze stopniowej autonomii, współpraca z endencją. Brało udział w Naczelnym Komitecie Narodowy, który utworzyli wspólnie z konserwatystami galicyjskimi i endekami. Do 1926r. było najsilniejszą partią centrową. Później w 1931r. weszło w skład Stronnictwa Ludowego.

PSL „Lewica”

1913r. powstało z rozłamu PSL

Jan Stapiński

Karol Lewakowski

Współpracowało z socjalistami, wydało postulaty radykalnych zmian społecznych, podczas I wojny św. zawiesiło działalność, po wojnie ugrupowanie przechodziło ewolucję organizacyjną, łącząc się z innymi działaczami (Związek Chłopski)

PSL „Wyzwolenie”- powstało w 1915r. w Królestwie Polskim na bazie tzw. ruchu zaraniarskiego

Tomasz Nocznicki

Stanisław Thugutt

Poparło ideę powstańczą Józefa Piłsudzkiego, po wojnie jako partia lewicowa głosiła reformę rolna bez odszkodowania, powszechne nauczanie, upaństwowienie części bogactw naturalnych. W 1931r. weszło w skład SL.


I Międzynarodówka jej celem było wywołanie ogólnoeuropejskiej rewolucji, która odda władzę robotnikom całej Europy. Organizowała fundusze na pomoc dla robotników, przyczyniła się do uzyskania przez robotników prawa wyborczego w Anglii. Powstała w trakcie wybuchu powstania styczniowego (1864) i wielkiej demonstracji w Londynie, z poparciem dla tego powstania. Trwała ona do momentu wybuchu Komuny Paryskiej we Francji. Była to pierwsza w historii socjalistyczna rewolucja w czasie wojny francusko-pruskiej, w której Francja poniosła klęskę pod Sedanem i Melzem. Parlament zorganizował Gwardię Narodową. Władzę obejmuje Adolf Thiers. Po czym wybuch powstanie w Paryżu. 18 marca 1871 władzę w Paryżu przejmuje Gwardia Narodowa z Komitetem Centralnym. Trwają walki komunistów z Wersalczykami. 23 marca 1871 odbywają się wybory Zgromadzenia Parlamentarnego zwanego Komuną Paryską. Komuna przejmuje pełną władzę w Paryżu: ustawodawczą jako parlament oraz wykonawczą i sądowniczą. Państwo posiadało formę ustroju autorytarnego (władza skupiona w jednym ręku). Nastąpiło zniesienie trójpodziału władzy, likwidacja regularnego wojska do Gwardii Narodowej, upaństwowienie – nacjonalizacja części gospodarki i przedsiębiorstw w Paryżu, których właściciele uciekli wraz z rządem. Ponadto wprowadzono minimalne płace socjalistyczne reformy obowiązkowe i bezpłatne szkolnictwo dla każdego. Nastąpił rozdział kościoła od państwa. Organizowano roboty publiczne dla bezrobotnych przez rząd. I międzynarodówka została rozwiązana po przeniesieniu do Nowego Jorku (1876)

II Międzynarodówka powstała w 1889 w Paryżu, która kładła większy nacisk na walki ekonomiczne, poprawę losu, pomoc w organizacji strajków i podniesienia płac. Głosiła konieczność walki o ustawodawstwo socjalne, potrzebę wprowadzenia 8godzinnego dnia pracy, obowiązek zakazu pracy dzieci, powszechną oświatę, ustanowiła 1 V świętem roboczym.

Załączniki:
Podoba się? Tak Nie
Polecane teksty:
Sprawdzone hasła:
Komentarze (1) Brak komentarzy
14.10.2009 (19:05)

dobre, skorzystalem.

Materiał zweryfikowany

Czas czytania: 5 minut