Konsulat
Kryzys rządów Dyrektoriatu budzi niezadowolenie społeczeństwa, zwłaszcza osób nadmiernie obciążonych podatkami oraz zwolenników monarchii. Rządy nie zabezpieczają interesów burżuazji wystarczająco dobrze. 18 brumaire (9 listopada) 1799 roku, Napoleon, grożąc wybuchem powstania, uzyskuje kontrolę nad wojskiem. Zamiast Dyrektoriatu powołuje Trzech Konsulów, z których on sam jest pierwszym. Napoleon otrzymuje władzę wykonawczą i przedstawia projekty ustaw, które nadal muszą być zatwierdzone lub odrzucone przez Ciało Prawodawcze. Jest to de facto dyktatura wojskowa Bonapartego.
Polityka Wewnętrzna Bonapartego
Napoleon dąży do rozwoju przemysłowego Francji oraz zapewnienia korzystnych rynków zbytu. Terytoria zależne od Francji zyskują przywileje kupców. Robotnikom zabrania się strajków, wprowadza książeczki pracy zawierające opinie o pracownikach. Robotnicy i rzemieślnicy są wykluczeni z udziału w polityce. Dla biedoty miejskiej organizowane są roboty publiczne, a dla chłopów gwarantowane jest posiadanie ziem uzyskanych podczas rewolucji. Służba w wojsku staje się ścieżką do awansu społecznego dla chłopów. Bonaparte stara się pogodzić burżuazję z Kościołem i arystokracją: przywraca tytuły szlacheckie, tworzy nową arystokrację, podpisuje konkordat z Rzymem, przywraca swobodę kulturalną w zamian za prawo zatwierdzania biskupów przez Pierwszego Konsula. Duchowni otrzymują pensje, a papież nie ma pretensji do skonfiskowanych dóbr. Wprowadza reformy administracyjne i sądowe. Francja staje się państwem policyjnym, monitorującym prawomyślność obywateli, tłumiącym opozycję i kontrolującym prasę. Rozwija oświatę – wyższe szkoły opiekują się podstawowym nauczaniem, a specjalny urząd czuwa nad edukacją. Promuje rozwój nauk matematycznych i przyrodniczych.
Kodeks Cywilny (Kodeks Napoleona)
W 1804 roku Napoleon wprowadza Kodeks Cywilny, który sankcjonuje zdobycze burżuazji, gwarantuje równość obywateli wobec prawa, równouprawnienie wyznań, własność prywatną oraz swobodę działalności gospodarczej. Kodeks wspiera rozwój kapitalistycznych stosunków społeczno-ekonomicznych i jest przyjmowany również w innych krajach.
Francja jako Mocarnstwo
W grudniu 1804 roku Napoleon zostaje koronowany przez papieża Piusa VII na dziedzicznego Cesarza Francuzów i Króla Włoch. Królami zostają również władcy państw zależnych od Francji, większość z rodziny Bonapartego. Franciszek II Austrii rozważa przybranie tytułu dziedzicznego cesarza, lecz dwa lata później likwiduje ten tytuł.
Zwycięstwa Nad Austrią
Kontynuując politykę Dyrektoriatu, Francja prowadzi kampanie podboju i zagarniania ziem. W 1800 roku Francja pokonuje armię cesarską w bitwach pod Marengo i Hohenlinden. W 1801 roku Napoleon zawiera pokój w Luneville z Austrią, powtarzając warunki pokoju z Campo Formio. W 1802 roku podpisuje pokój w Amiens z Anglią, co czyni Francję hegemonem na kontynencie.
Trzecia Koalicja
Głównym przeciwnikiem Francji staje się Anglia, której interesy burżuazji są sprzeczne z francuskimi. Anglia obawia się inwazji francuskiej oraz konkurencji przemysłowo-handlowej. W 1803 roku Anglia inicjuje stworzenie koalicji antyfrancuskiej, zdobywając wsparcie Rosji (Aleksander I) i Austrii.
Wojna z Koalicją
Klęska francuskiej i hiszpańskiej floty w bitwie pod Trafalgarem przez admirała Horatio Nelsona kończy dominację Hiszpanii na morzu i przekreśla plany inwazji francuskiej. 2 grudnia 1805 roku, po kapitulacji armii austriackiej pod Ulm i zdobyciu Wiednia, dochodzi do bitwy pod Austerlitz (Sławkowem) niedaleko Brna, gdzie Austriacy i Rosjanie ponoszą klęskę. Cesarz Franciszek I podpisuje pokój w Bratysławie, oddając Francji Wenecję i Istrię, a Austria traci znaczenie w Rzeszy. Napoleon staje się protektorem Związku Reńskiego.
Klęska Prus
Prusy, zaniepokojone wzmacnianiem się wpływów francuskich na niemieckie ziemie, wchodzą w czwartą koalicję z Rosją. Francja szybko pokonuje Prusy w bitwach pod Jeną i Auerstedt w 1806 roku, zajmując Berlin. Fryderyk Wilhelm III ukrywa się w Prusach Wschodnich, oczekując pomocy Aleksandra I.
Wojna z Rosją i Pokój Tylżycki
Zima 1806-1807 roku przynosi kampanię na Pomorzu i Prusach Wschodnich. Francuzi nie odnoszą oczekiwanych zwycięstw nad Rosją, wycofując się za Niemen po bitwach pod Iławą Pruską i Frydlandem. Mimo zdobycia Gdańska i Królewca, Napoleon i Rosja rozpoczynają rokowania pokojowe, które kończą się pokojem w Tylży dnia 7 lipca 1807 roku. Prusy muszą oddać terytoria, na których tworzone jest Księstwo Warszawskie, Wolne Miasto Gdańsk i Królestwo Westfalii. Rosja uzyskuje Okręg Białostocki i decyduje się na współdziałanie z Francją przeciw Anglii.
Walka Polaków o Niepodległość
Po III rozbiorze sprawa Polski pozostaje istotna w polityce Napoleona od czasów kampanii włoskich. Klęska powstania kościuszkowskiego i III rozbiór nie tłumią dążeń niepodległościowych Polaków. Pogarsza się sytuacja chłopów i mieszczan, nasila się fiskalne i militarne obciążenie. Polacy tworzą organizacje spiskowe dążące do odzyskania niepodległości, takie jak tajna organizacja w Krakowie (1796) przygotowująca się do walki zbrojnej. Powstanie Centralizacji Lwowskiej zostaje stłumione przez austriacką i rosyjską policję. Główne wysiłki niepodległościowe przenoszą się na emigrację.
Powstanie Legionów
Po upadku powstania kościuszkowskiego, wielu emigrantów szuka pomocy za granicą, zwłaszcza we Francji. Gen. Jan Henryk Dąbrowski przedstawia Dyrektoriatowi plan stworzenia Legionów Polskich – zalążka odtworzenia armii polskiej. 9 stycznia 1797 roku formowane są wojskowe oddziały w Lombardii, wzorowane na dawnym wojsku polskim, z francuską kokardą i włoskim szkoleniem. Legiony mają możliwość swobodnego powrotu do Polski w razie potrzeby. Większość żołnierzy to chłopi. Do lata 1799 roku liczba żołnierzy osiąga 7 tys., a później 9 tys. Wojsko dba o wysoki poziom wykształcenia żołnierzy, zakładając szkoły i promując ideologię rewolucyjną – braterstwo. Hymn "Jeszcze Polska nie zginęła" wyraża wiarę w odzyskanie niepodległości.
Udział w Wojnach Republiki Francuskiej
Zanim legionów zdążą włączyć się do armii, Bonaparte zawiera pokój z Austrią, rezygnując z pomocy Polsce w dążeniach niepodległościowych. Legiony zamiast tego uczestniczą w okupacji Wenecji, rozbiciu Państwa Papieskiego oraz zajęciu Neapolu. W 1798 roku Austria wznawia wojnę, co ożywia nadzieje legionistów, jednak walki we Włoszech kończą się niepowodzeniem. Oddziały polskie ponoszą wielkie straty, zwłaszcza w bitwach pod Magnano i Trebbią. W Genui pozostaje tylko 800 żołnierzy, co motywuje Francję do odbudowy Legionów pod dowództwem Dąbrowskiego i Karola Kniaziewicza. Nowe oddziały biorą udział w kampaniach włoskiej i niemieckiej, zdobywając szacunek dzięki mężnej postawie i śmiałym atakom.
San Domingo
Po pokoju w Luneville, Napoleon pozostawia Austrii wolną rękę w środkowej Europie, co niepokoi legionistów oczekujących pomocy dla Polski. Napoleon dzieli legionów – część trafia do Włoch, a część na Haiti, gdzie Murzyni wkrótce zdobywają niezależność, co wzbudza niepokój we Francji. W 1802 roku oddziały francuskie próbują wprowadzić pracę przymusową, co prowadzi do powstania przeciw najeźdźcom. Polscy żołnierze ponoszą ogromne straty i niechętnie walczą z miejscową ludnością. Po kapitulacji Napoleona w 1803 roku, miejscowi traktują Polaków lepiej niż Francuzów, a część z nich asymiluje się z miejscową społecznością.
Znaczenie Legionów
Działania Legionów nie przynoszą wyzwolenia Polski, a pomoc Francji okazuje się być motywowana wyrachowanie. Polacy powinni byli uwierzyć w swoje siły i skupić się na walce przeciwko wspólnym wrogom.
Blokada Kontynentalna
Anglia, jedyne państwo nieuznające przewagi Francji, odczuwa ciężar wojny i dąży do osłabienia potęgi gospodarczej Francji. Napoleon wprowadza blokadę kontynentalną, zamykając porty Francji i krajów zależnych na angielskie statki. Przemysł angielski traci dostęp do najlepszych rynków zbytu, a blokada zabrania eksportu surowców i płodów rolnych do Anglii. W Anglii rosną ceny żywności, a manufaktury i fabryki bankrutują.
Hegemonia Francji w Europie
Francuska ideologia antyfeudalna głosi równość i wolność, dążąc do ograniczenia lub likwidacji przywilejów szlacheckich w państwach sąsiednich. Armia francuska składa się z żołnierzy wszystkich krajów podporządkowanych Francji. Francja rozszerza swoje granice od Bałtyku do Rzymu, wprowadzając rządy rodzinne w państwach zależnych: Józef Bonaparte we Włoszech, Joachim Murat w Hiszpanii, Hieronim Bonaparte w Westfalii, oraz Napoleon we Włoszech. Tworzy protektoraty, takie jak Związek Reński, Republika Szwajcarska, Księstwo Warszawskie, oraz sojusznicze państwa: Austria (poślubiona Maria Ludwika), Prusy, Dania i Rosja. Wewnętrzne niepokoje we Francji wynikają z niepowodzeń w Hiszpanii, odejścia od zasad rewolucji francuskiej oraz presji feudalnej.
