profil

Sposoby rozmnażania - męski i żeński układ rozrodczy - charakterystyka

poleca 85% 284 głosów

Treść Grafika
Filmy
Komentarze
Żeński układ rozrodczy Żeński układ rozrodczy Męski układ rozrodczy Męski układ rozrodczy


Sposoby rozmnażania

płciowe i bezpłciowe

Na czym polegają


bezpłciowe

- osobniki potomne powstają z części organizmu macierzystego, oddzielanych w wyniku podziału, pączkowania, fragmentacji, rozłąk, zarodników

- identyczne (takie same geny)

- prokarionty, pierwotniaki, większość roślin

- partenogeneza - dzieworództwo

- hermafrodytyzm - obojnactwo


płciowe

- organizmy rozdzielnopłciowe

- 2 partnerów różnych płci

- różnorodność ewolucji

Co to jest partenogeneza


dzieworództwo → sposób rozmnażania bezpłciowego, polegający na rozwoju zarodka, a następnie osobnika dorosłego z niezapłodnionej komórki jajowej. Dziedziczenie jest klonalne. Potomstwo składa się z samych samic genetycznie prawie identycznych z matkami

Co to jest hermafrodytyzm


Obojnactwo - jednoczesne występowanie gruczołów męskich i żeńskich w jednym organizmie lub tzw. gruczołów obojnaczych (u ślimaków lądowych). Jaja i plemniki mogą być wytwarzane równocześnie lub ich produkcja bądź dojrzewanie są przesunięte w czasie (protandria)

Gamety (funkcje, podział, przystosowanie)

Nośniki odmiennych zestawów genów

Gamety męskie – plemniki

- wytwarzane w męskich gruczołach płciowych (jądrach)

- małe, ruchliwe

Gamety żeńskie – komórki jajowe,

- wytwarzane w żeńskich gruczołach płciowych

- zawierają zapas substancji pokarmowych dla przyszłego zarodka

- duże, nieruchliwe

Zapłodnienie

Zlanie się gamet i ich zestawów genów, dające początek nowemu życiu

Zarodek

Powstaje na wskutek podziałów zygoty – zapłodnionej komórki jajowej, o charakterystycznej, unikalnej kombinacji (rekombinacja genetyczna) genów (crossing - over – wymiana odcinków między chromosomami homologicznymi)

- zmienność osobnicza – indywidualna różnorodność

Męski układ rozrodczy

Rola

- wytworzenie plemników

- wprowadzenie ich do żeńskich dróg rodnych

Budowa


zewnętrzne narządy płciowe

- jądra – parzyste gruczoły, w których powstają plemniki

- worek mosznowy – w których znajdują się jądra

- prącie – narząd kopulacyjny z systemem ciał jamistych wypełniających się krwią (usztywnienie)


wewnętrzne narządy płciowe

- nasieniowody – przewody wyprowadzające nasienie

- gruczoł krokowy (prostata)


plemniki wędrują przewodem wytryskowym prowadzącym do cewki moczowej  

Plemniki


nasienie (sperma) – plemniki w połączeniu z wydzielinami gruczołów męskich (krokowego)

- powstają w kanalikach nasiennych jąder, wysłanych warstwą komórek płciowych (macierzystymi komórkami plemników – spermatogoniami)

- dojrzewają w najądrzach (silnie skręcone przewody)

- w postaci nasienia, opuszczają cewkę w momencie ejakulacji (wytrysku)

(3 cm3 to około 400 mln plemników)

Budowa i przystosowanie plemników

- akrosom - wydziela enzymy, które po zetknięciu z kom. jajową rozpuszczają jej ochronną otoczkę

- główka - opływowy kształt

- jądro i niewielka ilość cytoplazmy

- wstawka - zawiera ATP i mitochondria wytwarzające energię do poruszania się

- wić - niezbędna do poruszania się

Spermatogonie

- w wieku młodzieńczym niektóre zaczynają rosnąć i dzielić się w szczególny sposób

- mejoza - dwa następujące po sobie podziały (jeden redukcyjny), prowadzące do redukcji liczby chromosomów w gametach

- w gametach człowieka 23 pojedyncze chromosomy (haploidalne)

- w innych komórkach 46 (diploidalnych)

Gametogeneza

Proces prowadzący do powstawania gamet

Spermatogeneza

Proces powstawania plemników

- trwa u mężczyzn do późnej starości

- zachodzi w kanalikach, które tworzą jądra

- powstają od pierwotnej kom. diploidalnej

- przechodzi podziały mitotyczne

Żeński układ rozrodczy

Budowa


wewnętrzne narządy płciowe

- jajniki – żeńskie gruczoły płciowe, położone w dolnej części jamy brzusznej, wytwarzają komórki jajowe (rozwijają się w tkance łącznej, wyścielającej wnętrze jajnika)

- jajowody – następuje w nich zapłodnienie

- macica – mięśniowy worek, w nim rozwija się zarodek, grube ściany, mięśnie gładkie, błona

- pochwa – do niej wprowadzane jest prącie, tędy wydostaje się dziecko podczas porodu, ma kwaśny odczyn (plemniki dead)

- błona śluzowa

- komórki rzęsate


zewnętrzne narządy płciowe - srom :

- wargi sromowe mniejsze – otaczają przedsionek pochwy i ujście cewki moczowej

- owłosione wargi sromowe większe

- łechtaczka – u zbiegu warg mniejszych, silnie unerwiony ośrodek pobudzania płciowego

- wzgórek łonowy – wypukłość tuż ponad łechtaczką, zbudowana z tkanki tłuszczowej, w okresie dojrzewania porasta owłosieniem łonowym

- błona dziewicza (hymen) – u wejścia do pochwy, pęka podczas pierwszego stosunku (defloracja)


oraz piersi – gruczoły mlekowe, sutki

- narządy do produkcji mleka (laktacji)

- laktacja pozostaje pod kontrolą prolaktyny

- zbudowane z tkanki tłuszczowej i gruczołowej - tworzy kilkanaście płatów, dzielących się na mniejsze płaciki tkanki gruczołowej ze skupiskami komórek gruczołowych

- mleko zbiera się w pęcherzykach

- przewodami odprowadzającymi spływa do przewodów zbiorczych, a nimi do brodawki sutkowej

Funkcje

- wytwarza komórki jajowe

- w czasie aktu płciowego przyjmuje nasienie

- odżywia rozwijający się płód

- wydaje potomstwo na świat

- produkuje mleko

- karmienie piersią: dostarczenie odpowiednich składników pokarmowych i przeciwciał - chronią przed infekcją, poczucie bezpieczeństwa

Oogeneza

Proces powstawania komórki jajowej

- zaczyna się już w ciele nienarodzonego dziecka płci żeńskiej

- wiele podziałów w okresie życia płodowego kobiety

- jeden z podziałów – redukcyjny

- jego przebieg wstrzymany (tysiące niedojrzałych komórek jajowych – oocyty I rzędu 2n )

- razem z otaczającymi komórkami tworzą pęcherzyki jajnikowe (od narodzin do śmierci nie powstają już nowe)

- pęcherzyk Graafa (dojrzały wypełniony płynem pęcherzyk jajnikowy wypuszczany co miesiąc, wykształca się w nim oocyt II rzędu 1n)

- oocyt wypuszczany do jajowodu, jeśli nie natrafia na plemnik ulega degeneracji

- spotkanie z plemnikiem indukuje ostateczny podział i powstanie w pełni dojrzałej komórki jajowej, która jest już zapłodniona

- ciałka kierunkowe - ulegają degeneracji, usuwając nadmiar materiału genetycznego

Zygota

Jest zapłodnioną komórką jajową i powstaje po połączeniu się jąder obu haploidalnych 1n gamet (zapłodnienie) tworząc diploidalną zygotę 2n

- oocyt II przyciąga plemniki

- wnika tylko jeden plemnik (reszta się gubi, umiera w kwaśnym odczynie pochwy, u ssaków po wniknięciu jednego złożony mechanizm enzymatyczny blokuje wnikanie kolejnych)

Bruzdkowanie

Szybkie podziały komórkowe

Zagnieżdżanie

- w 7 dniu rozwoju zarodka następuje implantacja w śluzówce macicy (23 dzień cyklu)

- łożysko - bogato ukrwiony, płaski narząd powstały w wyniku wrośnięcia części błony otaczającej zarodek w śluzówkę macicy, zapewnia stałą łączność z matką,

- krew płodu kontaktuje się z krwią matki, ale się z nią nie miesza

- wytwarza niezbędne hormony

Funkcje łożyska

- odżywcze

- oddechowe

- wydalnicze

- hormonalne

- ochronne



W załączniku tabelka z krótko opisanymi zagadnieniami
- Sposoby rozmnażania (płciowe, bezpłciowe)
- Co to jest partenogeneza
- Co to jest hermafrodytyzm
- Gamety (funkcje, podział, przystosowanie)
- Zapłodnienie
- Zarodek
- Męski układ rozrodczy
- Rola
- Budowa
- Plemniki
- Budowa i przystosowanie plemników
- Spermatogonie
- Gametogeneza
- Spermatogeneza
- Żeński układ rozrodczy
- Budowa
- Funkcje
- Oogeneza
- Zygota
- Bruzdkowanie
- Zagnieżdżanie
- Funkcje łożyska

Załączniki:
Podoba się? Tak Nie
(0) Brak komentarzy

Treść zweryfikowana i sprawdzona

Czas czytania: 8 minut

Ciekawostki ze świata