profil

Organizacje międzynarodowe i procesy integracyjne w świecie

drukuj
poleca 65% 60 głosów

W dziejach cywilizacji od najdawniejszych czasów równolegle zachodzą procesy o przeciwstawnym charakterze: integrującym i dezintegrującym. Pierwsze z nich są wyrazem rozrostu i ekspansji, drugie zmierzają do rozpadu i zaniku.

W zależności od jakości dokonujących się zmian procesy dezintegrujące i integrujące mogą mieć zarówno negatywne, jak i pozytywne cechy. W XX wieku miało miejsce wiele zjawisk o charakterze dezintegrującym, np. rozpad monarchii Austro - Węgier po I wojnie światowej, rozpad ZSRR i bloku państw socjalistycznych.

Pod koniec XX wieku na świecie dało się zaobserwować bardzo wiele procesów integrujących, np. zjednoczenie Niemiec i utworzenie Unii Europejskiej. Ich rozwój należy łączyć z nasileniem się globalnych zagrożeń związanych z ekologią, demografią, terroryzmem lub konfliktem militarnym. Innym powodem nasilania się procesów integrujących są zjawiska globalizacji ekonomicznej, kulturowej i informatycznej, sprawiające, że współczesny świat przekształca się w „globalną wioskę” – pomiędzy państwami funkcjonującymi na zasadzie naczyń połączonych znikają tradycyjnie rozumiane bariery, jakimi są granice. We współczesnym świecie w procesach integrujących występuje wiele sprzeczności. Najważniejsza z nich dotyczy tego, że pomimo ujednolicenia sposobu życia, komunikacji, obiegu kapitału, coraz wyraźniej zaznaczają się różnice kulturowe związane z tym, w co wierzymy, co uznajemy za ważne i piękne. Ze sprzeczności wielokulturowego świata wyrastają postawy fundamentalistyczne, odwołujące się do przestrzegania tradycyjnych zachowań moralnych i obyczajowych. Fundamentalizm występuje tym silniej, im bardziej dochodzi do prób ujednolicenia kultury kosztem kultur lokalnych. Jest także zjawiskiem charakterystycznym dla obszarów o dużych różnicach ekonomicznych, gdzie występuje przekonanie o niesprawiedliwym podziale władzy i dóbr materialnych. Z drugiej strony fundamentalizm jest zjawiskiem charakterystycznym dla każdego kręgu kulturowego i jest niezależny od wyznawanej religii. Możemy się spotkać zarówno z fundamentalizmem chrześcijańskim, jaki muzułmańskim czy judaistycznym.

Z procesami integracji światowej związane są liczne organizacje o charakterze politycznym, ekonomicznym i militarnym. Najważniejsze z nich to:

  • Organizacja Narodów Zjednoczonych (ONZ),
  • Organizacja Współpracy i Rozwoju (OECD),
  • Powszechny Układ w Sprawie Ceł i Taryf (GATT),
  • Północnoamerykańskie Porozumienie Wolnego Handlu (NAFTA),
  • Pakt Północnoatlantycki (NATO).
Warto pamiętać

Pod koniec XX wieku dało się zaobserwować bardzo wiele procesów integrujących.Nasilenie zjawiska globalizacji ekonomicznej, kulturowej i informatycznej sprawiające, że współczesny świat przekształca się w „globalną wioskę”. Pomiędzy państwami, funkcjonującymi na zasadzie naczyń połączonych, znikają tradycyjnie rozumiane bariery, jakimi są granice. Ze sprzeczności wielokulturowego świata wyrastają postawy fundamentalistyczne, odwołujące się do przestrzegania tradycyjnych zachowań moralnych i obyczajowych. Z procesami integracji światowej związane są liczne organizacje o charakterze politycznym, ekonomicznym i militarnym. Najważniejsze z nich to Organizacja Narodów Zjednoczonych (ONZ), Organizacja Współpracy i Rozwoju (OECD), Układ Ogólny w sprawie Taryf Celnych i Handlu (GATT) oraz Północnoamerykańskie Porozumienie Wolnego Handlu (NAFTA).

Pojęcia

- Europejska Organizacja Współpracy Gospodarczej (OEEC) – organizacja utworzona w 1948 roku przez 16 krajów Europy Zachodniej w celu koordynowania rozdziału pomocy ze strony USA i Kanady przyznanej w ramach planu Marshalla; z czasem OEEC przyczyniła się do rozwoju wymiany handlowej pomiędzy krajami oraz wspólnych rozwiązań przy podejmowaniu ważnych decyzji gospodarczych; w 1961 roku OEEC przekształcono w Organizację Współpracy Gospodarczej i Rozwoju
- fundamentalizm (łac. fundamentum – grunt, zasada, podstawa) – skrajnie konserwatywny ruch religijny odrzucający jakiekolwiek zmiany w doktrynie i obyczajach religijnych; współcześnie bardzo widoczny w religiach islamskich w ruchach religijnych głoszących terroryzm w imię zasad religijnych i politycznych; często zmierzający do zakładania państw wyznaniowych
- Światowa Organizacja Handlu (WTO) – międzynarodowa organizacja z siedzibą w Genewie, utworzona w roku 1994 w Marrakeszu; jej celem jest m.in. liberalizacja w handlu dobrami i usługami, obniżenie ceł i taryf, przestrzeganie praw własności intelektualnej oraz rozstrzyganie sporów dotyczących wymiany handlowej
- Unia Gospodarczo-Walutowa – system współpracy państw Unii Europejskiej określający przepływ towarów, osób, usług i kapitału, w tym również ustabilizowanie kursów walutowych; celem współpracy powinno być wprowadzenie wspólnej waluty (co już zostało zrealizowane), stopniowe ujednolicenie polityki monetarnej, a także koordynacja działań ekonomicznych i gospodarczych

poleca 46% 11 głosów

Organizacja współpracy gospodarczej i rozwoju (OECD)

Jej geneza ma związek z przekształceniem, jakiego dokonano w 1961 roku w Organizacji Europejskiej Współpracy Gospodarczej (OEEC). Powstanie OECD nastąpiło z inicjatywy USA i było reakcją na utworzenie Europejskiej Wspólnoty Gospodarczej. Główne zadania OECD dotyczą wolności wymiany handlowej, która powinna zapewniać państwom osiągnięcie jak najwyższego poziomu życia, zatrudnienia i stabilizacji finansowej. Programy OECD przeznaczone są także dla krajów słabo rozwiniętych. Konwencję OECD...

poleca b/d

Układ ogólny w sprawie taryf celnych i handlu (GATT)

Międzynarodowe porozumienie handlowe podpisane w 1947 roku w Genewie przez 23 państwa członkowskie ONZ. Najważniejszym celem GATT była likwidacja ograniczeń w rozwoju wymiany handlowej zmierzająca do liberalizacji handlu międzynarodowego, co ostatecznie miało doprowadzić do wolnej konkurencji w handlu międzynarodowym. Od lat 60. spadło znaczenie GATT w wyniku utworzenia wspólnego rynku europejskiego i powstawania na świecie innych systemów preferujących handel regionalny. W 1995 roku GATT...

poleca 50% 22 głosów

Północnoamerykańskie porozumienie wolnego handlu (NAFTA)

Zawarte pomiędzy USA, Meksykiem i Kanadą, tworzące północnoamerykański obszar wolnego handlu, weszło w życie 1 stycznia 1994 roku. Układ NAFTA oprócz zniesienia barier handlowych reguluje kwestie związane z wymianą usług, inwestycji i ochrony własności intelektualnej, a także porusza zagadnienia dotyczące ochrony środowiska i prawa pracy. Jako jedyny na świecie układ doprowadził do zintegrowania systemów gospodarczych dwóch państw wysoko rozwiniętych (USA, Kanada) z gospodarką kraju...

poleca 43% 21 głosów

Stowarzyszenie narodów Azji południowo-wschodniej (ASEAN)

Jest organizacją polityczną i gospodarczą powstałą w Bangkoku w roku 1967, skupiającą państwa regionu Azji. Kraje ASEAN działają na rzecz pokoju w regionie, dążą do utworzenia strefy pokoju i neutralności. Do współpracy w ramach ASEAN zapraszane są także kraje Unii Europejskiej, USA, Rosja, Chiny. ASEAN planuje w najbliższym czasie wprowadzić na swoim obszarze strefę wolnego handlu z NAFTA. Wyrazem tego jest umowa z Chinami podpisana w 2004 roku, na mocy której do 2010 roku na obszarze Chin...

Przydatne hasło? Tak Nie