profil

Województwo

drukuj
poleca 79% 202 głosów

Mieszkańcy województwa z mocy prawa tworzą wspólnotę regionalną. Ludzie mieszkający na tym samym terytorium wypracowują uznawane przez ogół wartości i normy postępowania. Obecnie tradycyjne społeczności lokalne (wsie, małe miasteczka) ulegają zmianom w związku z dużą ruchliwością społeczną (np. wyjazdy do pracy, w celu dalszego kształcenia się). Dla ich integracji powołuje się różnego rodzaju instytucje, organizacje i stowarzyszenia. Jedną z nich jest województwo. Uważa się, że połączenie instytucji, jaką jest samorząd terytorialny, ze spontanicznymi i autentycznymi inicjatywami lokalnymi może przynieść właściwe rezultaty.

Obecny kształt podziału administracyjnego Polski na 16 województw ukształtował się w wyniku reformy administracyjnej, likwidującej istniejące wcześniej 49 województw, a także nadającej nowo powstałym inne kompetencje. Województwa tworzą wspólnotę regionalną i są miejscem, gdzie spotykają się dwie struktury władzy: samorządowa i rządowa.

Władza rządowa jest reprezentowana przez wojewodę, który pełni rolę strażnika interesu państwa. Zadaniem wojewody jest nadzór nad całym samorządem terytorialnym i dbanie, by jego działania nie naruszyły obowiązującego prawa i były zgodne z kierunkiem polityki całego państwa. Wojewodę osobiście powołuje premier,a wraz z końcem pracy rządu wojewoda podaje się do dymisji.

Stanowiącym i kontrolnym organem samorządu wojewódzkiego jest sejmik wojewódzki. Sejmik wybierany jest w powszechnych wyborach na kadencję trwającą cztery lata. Praca sejmiku samorządowego odbywa się na sesjach zwoływanych co najmniej raz na kwartał oraz poprzez prace w komisjach. Najważniejsze zadania sejmiku to: stanowienie prawa miejscowego, określanie strategii rozwoju całego województwa, uchwalanie budżetu, wybór i odwoływanie zarządu i marszałka województwa. Organem wykonawczym w województwie jest zarząd oraz stojący na jego czele marszałek. Zadaniem władzy wykonawczej jest: wykonywanie uchwał sejmiku, zarządzanie mieniem województwa, przygotowanie planów strategii województwa. Do wykonania powierzonych zadań służy pomocą administracja wojewódzka.

Obok administracji wojewódzkiej działa także administracja rządowa, których działania koordynuje wojewoda. Administrację rządową tworzą organy administracji ogólnej (zespolonej) i specjalnej (niezespolonej).

Struktura administracji rządowej
Schemat struktury administracji rządowej

Nowe województwa powinny realizować politykę obejmującą swoim zakresem cały region. Zakres zadań całego samorządu wojewódzkiego i wojewody oraz sposoby ich realizacji prezentuje tabela.

Władze województwa - zakres działań
Obszar zadań - Sejmik wojewódzki
- Zarząd wojewódzki
- Przewodniczący zarządu
wojewoda (przedstawiciel Rządu w województwie,powołuje go premier)
edukacja - szkoły średnie o znaczeniu regionalnym
- ośrodki doskonalenia nauczycieli
- zawodowe szkoły wyższe
drogi - drogi wojewódzkie autostrady
- drogi ekspresowe
- drogi krajowe
lecznictwo - utrzymanie szpitali specjalistycznych
pomoc społeczna - prowadzenie działań pomocy społecznej o zasięgu regionalnym - nadzór nad prowadzeniem domów opieki społecznej
kultura - utrzymanie muzeów, bibliotek,teatrów o znaczeniu regionalnym
gospodarka przestrzenna - przygotowanie planu rozwoju regionalnego - ustalenie zadań rządowych z jednostkami samorządu terytorialnego
walka z bezrobociem - utrzymanie wojewódzkich biur pracy
gospodarka wodna - planowanie gospodarki wodnej w regionie, melioracja,utrzymanie urządzeń wodnych
ochrona środowiska - usuwanie odpadów szczególnie niebezpiecznych
bezpieczeństwo - policja, straż pożarna
klęski żywiołowe - zwalczanie i koordynacja działań na terenie województwa lub kilku powiatów
inne - przygotowanie polityki regionalnej i formułowanie strategii rozwoju regionu
- modernizacja terenów wiejskich
- promowanie województwa i przyciąganie inwestorów
- nadzór nad przestrzeganiem prawa przez władze samorządowe wszystkich szczebli
Warto pamiętać

Województwa tworzą wspólnotę regionalną i są miejscem, gdzie spotykają się dwie struktury władzy – samorządowa i rządowa. Władza rządowa jest reprezentowana przez wojewodę, który jest strażnikiem interesu państwa. Wojewodę osobiście powołuje premier i podaje się on do dymisji wraz z końcem pracy rządu. Stanowiącym i kontrolnym organem samorządu wojewódzkiego jest sejmik wojewódzki.

Pojęcia

- administracja specjalna (łac. administratio – kierownictwo, zarząd) – administracja specjalna swoją działalnością, polegającą na zarządzaniu i kierowaniu, obejmuje obszary wydzielone spod władzy wojewody i władz samorządowych, a podległe odpowiedniemu ministrowi; są to np. Urzędy Skarbowe, Policja, Kuratoria Oświaty, Państwowa Inspekcja Pracy
- sejmik wojewódzki – organ samorządu terytorialnego stanowiący i kontrolujący województwo; posiada dość rozległe kompetencje, m.in.: uchwalanie prawa miejscowego, uchwalanie budżetu i rozpatrywanie sprawozdań z jego wykonania, podejmowanie uchwał w sprawach majątkowych; oprócz tego sejmik wybiera i odwołuje zarząd województwa oraz przewodniczącego i zastępców sejmiku

Przydatne hasło? Tak Nie