profil

Wróg

drukuj
poleca b/d

Skwar jest wielki, kurz wzbija się w górę. Poganie uciekają,a Francuzi nękają ich. Pogoń trwa aż do Saragossy. Na szczyt wieży wyszła Bramimonda: z nią jej kleryki i kanoniki fałszywej wiary, których nigdy Bóg nie kochał: nie mają ani święceń, ani tonsury. Kiedy ujrzała Arabów w takiej rozsypce, głośno krzyczy: „Mahomecie, wspomóż! Ha, miły królu, oto pobito naszych ludzi! Emir poległ tak haniebnie!”
Kiedy Marsyl to słyszy, obraca się do ściany, oczy jego leją łzy, głowa opada. Umarł z boleści, od klęski, która nań się zwaliła. Oddaje duszę czartu.

(Pieśń o Rolandzie; tłum. Tadeusz Żeleński-Boy)

Wróg przedstawiony jest w tekstach kultury na ogół z niechęcią, czasami z pogardą, rzadziej z szacunkiem. W literaturze polskiej wrogami są najczęściej Niemcy, Krzyżacy, Rosjanie, rzadziej Szwedzi, Turcy, Tatarzy, Kozacy... W literaturze chrześcijańskiej zachodniej Europy wrogami są innowiercy. Odrębną kategorię stanowią zdrajcy, kolaboranci i wrogowie, którzy mają z innymi bohaterami porachunki osobiste.

poleca 80% 10 głosów

Innowiercy – wrogowie katolickiej Europy

Z wielką niechęcią, nie szczędząc pogardliwych słów komentarza, charakteryzuje wrogów autor Pieśni o Rolandzie . Król Karol i jego wódz Roland kreowani są na rycerzy chrześcijańskich, idealnych, ich wrogowie zaś– Saraceni oraz zdrajca Ganelon traktowani są z nienawiścią i pogardą. Ich metodą postępowania jest zdrada. „Pohaniec sprosny” (już określenie mówi samo za siebie) pojawia się w Pieśni o spustoszeniu Podola przez Tatarów Jana Kochanowskiego, o Turkach mowa też w Panu Wołodyjowskim...

poleca b/d

Przeciw protestantom

Z niechęcią przedstawiani są, zwłaszcza w Sienkiewiczowskim Potopie , protestanci. Powieść, napisana z punktu widzenia Polaka i katolika zniechęca do Szwedów, którzy wysługiwali się zdrajcami i nie szanowali polskich świętości: sanktuariów, kościołów, Matki Boskiej, śmieli nawet podnieść rękę na miejsce święte, Jasną Górę. Równie niechętnie traktowani są Polacy protestanci,wysługujący się Szwedom – tacy jak Radziwiłłowie, przedstawiani nawet jako osoby mające konszachty z diabłem.

poleca 29% 7 głosów

Rycerze z czarnymi krzyżami na piersiach

N iekiedy słowa krytyki padają pod adresem chrześcijańskich rycerzy, jakimi są Krzyżacy. Liczne dzieła naszej literatury przedstawiają ich jako bezdusznych najeźdźców – taki obraz znajdziemy w Krzyżakach Henryka Sienkiewicza, Konradzie Wallenrodzie Adama Mickiewicza czy serialach ( Znak orła ). Szerzą oni wiarę mieczem i nie wcielają w życie ideałów religii chrześcijańskiej. W powieści Krzyżacy przedstawieni są jako pyszni, butni, nieskorzy do przebaczenia, chciwi, okrutni (nawet wobec...

poleca 78% 9 głosów

Obraz Niemców – okrutników, katów, najeźdźców

Są bowiem Krzyżacy traktowani jak niemieccy najeźdźcy, napadający na Słowian podstępnie, znienacka. Jako nieprzyjaciele zostają ukazani Niemcy już w kronikach średniowiecznych. Ten obraz wroga utrzymuje się i w XX wieku: Kiedy przyjdą podpalić dom, ten, w którym mieszkasz – Polskę, kiedy rzucą przed siebie grom, kiedy runą żelaznym wojskiem i pod drzwiami staną, i nocą kolbami w drzwi załomocą – ty, ze snu podnosząc skroń, stań u drzwi. Bagnet na broń! Trzeba krwi! (Władysław Broniewski,...

poleca b/d

Armia carska – służalcy

Rosjanie też oceniani są na ogół źle. Armia carska to głównie służalcy, gotowi bezmyślnie umierać dla cara i podlizywać się jego urzędnikom. Taki obraz znajdziemy np. u Mickiewicza: Car dziwi się – ze strachu drżą Petersburczany, Car gniewa się – ze strachu mrą jego dworzany; Ale sypią się wojska, których Bóg i wiara Jest car. – Car gniewny: umrzem, rozweselim cara. (Adam Mickiewicz, Reduta Ordona ) Obraz służalców przedstawiony został także w III części Dziadów , jednakże...

poleca 60% 5 głosów

Bolszewicy – prymitywna szarańcza

Bolszewicy – prymitywna szarańcza, gwałcąca, grabiąca, zabijająca okrutnie. Tak są ukazani w Przedwiośniu Stefana Żeromskiego czy przerażającym filmie Jerzego Wójcika Wrota Europy . Tak postrzega ich większość bohaterów Bożej podszewki Teresy Lubkiewicz-Urbanowicz, współczuje im tylko Marianna. W filmie Andrzeja Wajdy Pierścionek z orłem w koronie , opartym na książce Aleksandra Ścibora-Rylskiego Pierścionek z końskiego włosia jako okrutnicy i gwałciciele pokazani zostają także...

poleca 75% 8 głosów

Zdrajca – najgorszy wróg

Jako najgorsi wrogowie ukazywani są jednak zdrajcy ojczyzny. W Panu Tadeuszu z wielką niechęcią, w odróżnieniu od Rosjanina Rykowa, został przedstawiony major Płut, zruszczony Polak, bardzo gorliwy w tępieniu wszelkich buntów, surowy łapownik, zepsuty cham... Zdrajca Kuklinowski, który przeszedł na stronę szwedzką ( Potop Henryka Sienkiewicza), potraktowany zostaje z należną pogardą. Jest okrutnikiem: znęca się nad Kmicicem, przypieka go żywym ogniem. To mały człowiek, który dla własnej...

poleca b/d

Wróg klasowy

Odrębne zagadnienie stanowi kreowanie wroga klasowego. Szczególnie często występuje w literaturze i filmie socrealistycznym. To na ogół nędzny sabotażysta. O tym, jak manipulowano nazwą wroga klasowego ,świadczą filmy o stalinowskich więzieniach, aresztowaniach niewinnych ludzi ( Przesłuchanie , Matka Królów ), a także scena pogrzebu z serialu Dom Jana Łomnickiego (przypadkowa śmierć – wypadek dawnego bohatera, przodownika pracy, kreowana jest na zbrodnię wroga klasowego...).

Przydatne hasło? Tak Nie