Bilbo Baggins to tytułowy bohater powieści J.R.R. Tolkiena *Hobbit, czyli tam i z powrotem*. Jest postacią fantastyczną, przedstawicielem rasy hobbitów – niskiego wzrostu humanoidów o spokojnym i domatorskim usposobieniu. Pochodzi z zamożnej rodziny, a jego rodzicami są Bungo Baggins i Belladonna Tuk, córka Starego Tuka, głowy wpływowego rodu hobbitów. Zgodnie z tradycją hobbitów Bilbo mieszka w wygodnej, przytulnej norze o nazwie Bag End, wybudowanej przez jego ojca, w okolicy Pagórka. Na początku powieści ma około pięćdziesięciu lat, co dla hobbita oznacza dojrzały wiek, ale nie starość.
Fizycznie Bilbo jest niskiego wzrostu, mniejszy od krasnoludów, ale większy od liliputów. Jego ciało jest krępe, z charakterystycznie wypiętym brzuchem, a skóra porośnięta jest bujnymi, ciemnymi włosami, szczególnie na stopach, które posiadają twarde podeszwy, dzięki czemu hobbici, w tym Bilbo, nie noszą obuwia. Bilbo ma zręczne dłonie, co okaże się przydatne podczas jego przygód, a jego twarz jest poczciwa i budząca sympatię. Ubiera się zazwyczaj kolorowo, preferując zieleń i żółć – kolory kojarzące się z przyrodą i spokojnym, dostatnim życiem w Shire.
Charakter Bilba początkowo wydaje się typowy dla hobbitów – jest domatorem, unika przygód, ceni sobie spokój i codzienne rytuały, takie jak regularne posiłki (jego duży apetyt odzwierciedla wypięty brzuch). Cieszy się szacunkiem wśród innych hobbitów, nie tylko ze względu na zamożność, lecz także dlatego, że jest przewidywalny, uprzejmy i nie wplątuje się w niespodziewane sytuacje. Posiada również umiejętność szybkiego znikania, co jest bardziej dowcipną cechą hobbitów niż magiczną zdolnością.
Jednak w miarę rozwoju fabuły Bilbo zmienia się. Choć początkowo niechętnie angażuje się w przygodę, powoli odkrywa w sobie odwagę, spryt i determinację, które pozwalają mu zmierzyć się z wyzwaniami, o jakich wcześniej nie marzył. Jego wewnętrzna przemiana jest jednym z najważniejszych aspektów postaci – z prostego, domatorskiego hobbita przeistacza się w bohatera, który potrafi stawić czoła smokowi, okraść trolli, a także rozwiązać zagadkę Golluma. Choć nie używa magii w tradycyjnym sensie, jego spryt i rozwaga często pozwalają mu wyjść cało z opresji.
Bilbo, mimo swoich początkowych obaw, zyskuje naszą sympatię właśnie przez to, że nie jest typowym bohaterem. Jego skromność, zdrowy rozsądek oraz zwykłe, codzienne cechy, takie jak miłość do jedzenia i poczucie humoru, czynią go postacią bliską i autentyczną.
