Adam Mickiewicz napisał "Romantyczność" w okresie wileńsko-kowieńskim, kiedy tworzył pierwszy tom "Poezji", który stał się ważnym wydarzeniem literackim. W tym tomie znalazły się "Ballady i romanse".
Tematykę ballad Mickiewicz zaczerpnął z legend i opowieści prostego ludu, przetwarzając je na język poetycki.
Jedną z tych ballad jest utwór "Romantyczność", który ma charakter programowy i jest uznawany za manifest polskiego romantyzmu.
W tej balladzie występują prości ludzie: tłum, gminę, gawiedź, symbolizujące prostotę. Karusia to dziewczyna z ludu, która cierpi po śmierci swojego ukochanego Janka.
Na rynku małego miasteczka o świcie Karusia zachowuje się jak szalona i obłąkana. Twierdzi, że przyszedł do niej duch zmarłego Jasia. Rozmawia z nim, tuli się do niego i prosi, by jej go nie opuszczał. Z jej opisu wynika, że Jasiu jest zimny i blady, ale dziewczyna go nie opuszcza.
Wokół zaczynają gromadzić się ludzie, którzy nie widzą ducha, ale z czasem zaczynają wierzyć w kontakt Karusi z nieżyjącym Jasiem:
„Jasio być musi przy swej Karusi,
On ją kochał za żywota!”
Te słowa zawierają definicję miłości romantycznej – uczucia, które łączy dusze, nawet śmierć nie może być przeszkodą.
Nagle z tłumu wyłania się Starzec, postać reprezentująca rozum i sceptycyzm, który wyśmiewa się z modlących i oskarża ich o wiarę w zabobony:
„Dziewczyna duby smalone bredzi,
A gmin rozumowi bluźni”
Spór ten rozstrzyga narrator, poeta, który opowiada się za uczuciem i wiarą, mówiąc:
"Miej serce i patrzaj w serce!"
Te słowa potwierdzają założenia romantyczne, które odnoszą się do intuicji. Wyobraźnia, wrażliwość i uczucie są tak samo ważne jak rozum i myślenie.
"Romantyczność" to ballada Adama Mickiewicza, która ukazuje konflikt między uczuciem a rozumem. Karusia reprezentuje romantyczną wrażliwość i wiarę w nadprzyrodzone siły, podczas gdy Starzec symbolizuje racjonalizm i sceptycyzm. Poeta, jako narrator, zachęca do słuchania serca i podążania za uczuciami, co jest charakterystyczne dla romantycznego podejścia do życia. Utwór ten jest ważny, ponieważ pokazuje wartości romantyzmu, takie jak emocje, intuicja i wiara w miłość ponad wszystko.

