Typy gleb - strefowe i niestrefowe

Gleby można podzielić na dwie główne kategorie: gleby strefowe i gleby niestrefowe.

Gleby Strefowe

Gleby strefowe występują w wyraźnych strefach geograficznych, które odpowiadają różnym strefom klimatycznym i typom roślinności. Oto ich główne rodzaje:

- Gleby tundrowe: Występują w regionach o klimacie tundrowym, charakteryzują się niską temperaturą, krótkim okresem wegetacyjnym i występowaniem mchu, porostów i niskich krzewów. Są to gleby ubogie w składniki odżywcze.

- Bielice: Gleby leśne, typowe dla strefy borealnej, są ubogie w składniki mineralne i charakteryzują się jasnym kolorem spowodowanym wymywaniem substancji odżywczych. Występują na piaskach i glinach w rejonach chłodnych.

- Brunatne: Gleby leśne o stosunkowo wysokiej zawartości humusu, znajdujące się w strefie umiarkowanej. Są bardziej żyzne niż bielice i często spotykane w lasach liściastych.

- Czarnoziemy: Występują na obszarach o klimacie stepowym i są niezwykle żyzne, zawierają dużą ilość humusu. Charakteryzują się ciemną, niemal czarną barwą.

- Szaroziemy: Gleby o szarej barwie, występujące w klimacie umiarkowanym i kontynentalnym. Są mniej żyzne niż czarnoziemy i mają mniejszą zawartość humusu.

- Czerwonoziemy: Gleby tropikalne, występujące w klimacie gorącym i wilgotnym. Charakteryzują się czerwoną barwą, spowodowaną obecnością tlenków żelaza.

- Żółtoziemy: Gleby tropikalne o żółtej barwie, występujące w regionach o klimacie wilgotnym. Barwa ta wynika z obecności tlenków żelaza i glinu.

- Buroziemy: Gleby o szarej lub brązowej barwie, spotykane w strefie umiarkowanej. Charakteryzują się dobrą strukturą, ale niższą zawartością humusu w porównaniu do czarnoziemów.

- Brązowe: Gleby leśne w strefie umiarkowanej, które są bardziej żyzne niż bielice, ale mniej żyzne niż czarnoziemy.

- Kasztanowe: Gleby występujące w klimacie kontynentalnym, charakteryzujące się brązowym kolorem i wysoką zawartością materii organicznej.

- Laterytowe: Gleby tropikalne o czerwonej lub pomarańczowej barwie, powstające w warunkach wysokiej temperatury i wilgotności. Zawierają duże ilości tlenków żelaza i glinu.

- Czerwone: Gleby tropikalne i subtropikalne, występujące w klimacie gorącym. Ich czerwona barwa jest wynikiem dużej zawartości tlenków żelaza.

- Terra Rossa: Gleby występujące w regionach o klimacie śródziemnomorskim, charakteryzujące się czerwoną barwą i wysoką zawartością tlenków żelaza i glinu.

Gleby Niestrefowe

Gleby niestrefowe są mniej związane z określonymi strefami klimatycznymi i często występują w specyficznych warunkach lokalnych:

- Mady: Gleby aluwialne, powstające w dolinach rzek i nad brzegami jezior. Są bardzo żyzne, ponieważ regularnie zasilane są przez osady rzeczne.

- Rędziny: Gleby występujące na podłożach wapiennych, charakteryzujące się dużą zawartością wapnia. Często spotykane w górach i na stokach.

- Bagienne: Gleby występujące w obszarach podmokłych, charakteryzujące się dużą wilgotnością i gromadzeniem się torfu. Są mniej żyzne i często kwaśne.

- Górskie: Gleby występujące w obszarach górskich, charakteryzujące się dużym zróżnicowaniem w zależności od wysokości i nachylenia terenu. W górach można spotkać gleby brunatne, bielice, czy gleby inicjalne.

- Gleby początkowe/inicjalne: Gleby, które dopiero zaczynają powstawać, zazwyczaj na nowych powierzchniach, takich jak młode wulkaniczne lub lodowcowe obszary. Charakteryzują się niską zawartością humusu i słabą strukturą.

Taki podział gleby uwzględnia różnorodność warunków, w jakich powstają i jak wpływają na środowisko oraz użytkowanie ziemi.