Rosyjski atak na Ukrainę, który miał miejsce 24 lutego 2022 roku, , poprzedziło nocne wystąpienie Prezydenta Władimira Putina z orędziem do narodu. Ogłosił on wówczas początek operacji specjalnej. Jej celem była ochrona ludności „Donbasu” przed ludobójstwem ze strony władz ukraińskich. Zdaniem Władimira Putina, Federacja Rosyjska dążyła także do demilitaryzacji i denazyfikacji Ukrainy. Podstawą do wszczęcia agresji, zdaniem Prezydenta Rosji była prośba republik separatystycznych o wsparcie .
Należy podkreślić, iż już 24 lutego 2022 roku nad ranem Siły Zbrojne Federacji Rosyjskiej rozpoczęły uderzenie na obiekty infrastruktury granicznej od strony terytorium Rosji oraz Białorusi. Wszystkie działania rozpoczęła seria precyzyjnych ataków lotniczych oraz rakietowych. Udział w nich miały grupy dywersyjno-rozpoznawcze. Atakowano przede wszystkim systemy ochrony powietrznej, główne lotniska o strategicznym znaczeniu, a także bazy materiałowe. Wszczęto również działania ofensywne z okupowanej części Donbasu na ukraińską część obwodu ługańskiego .
Wspomniany powyżej konflikt zbrojny jest eskalacją konfliktu z 2014 roku dotyczącego półwyspu krymskiego. Przyczyny tego wydarzenia sięgają przełomu lat 2004 i 2005. Wówczas to na Ukrainie miała miejsce walka między zwolennikami tendencji prorosyjskich oraz tendencji prozachodnich. Istotne znaczenie w tym aspekcie miały wybory prezydenckie pomiędzy Wiktorem Janukowyczem a Wiktorem Juszczenką. Zwycięzcą, zdaniem Centralnej Komisji Wyborczej, okazał się pierwszy z kandydatów. Z opinią tą nie zgodziła się większość społeczeństwa, w tym Julia Tymoszenko, która wezwała do obywatelskiego nieposłuszeństwa. Doprowadziło to do wystąpień na Placu Niepodległości w Kijowie .
Wspomniane powyżej wybory były zupełnie inaczej komentowane w Rosji niż w państwach Europy Zachodniej. Władymir Putin – Prezydent Federacji Rosyjskiej złożył gratulacje Wiktorowi Janukowyczowi z okazji wygranej. Z kolei państwa Sojuszu Organizacji Traktatu Północnoatlantyckiego zaprotestowały. Takiego samego stanowiska była Komisja Europejska oraz Stany Zjednoczone, które zaapelowały o powtórzenie wyborów. W tym samym czasie, to znaczy 23 listopada Wiktor Juszczenko złożył nielegalną przysięgę prezydencką na Biblię. Moskwa traktowała to działanie jako nielegalne. Natomiast prozachodnie ukraińskie media nie upatrywały w tym wydarzeniu nic złego. Ponadto, w rosyjskich mediach pojawiły się wypowiedzi polityków popierające referenda, w których mieszkańcy południowo-wschodniej Ukrainy mieliby się wypowiedzieć na temat autonomii bądź niepodległości. Wiktora Janukowycza poparł oficjalnie Mer Moskwy Jurij Łużkow .
Zmiany w szeregach władzy na Ukrainie spotkały się ze znaczną niechęcią w obwodach, w których znaczną część mieszkańców stanowili Rosjanie będący również obywatelami Ukrainy i niepopierający dążeń tego państwa do włączenia się w struktury Unii Europejskiej. Na wschodzie Ukrainy w obwodach odesskim, charkowskim, donieckim, ługańskim rozpoczęły się demonstracje zwolenników Janukowycza. Pierwsza z nich odbyła się 23 lutego na Półwyspie Krymskim. Wznoszono tam hasła mówiące o dążeniach do przynależności do Federacji Rosyjskiej .
W stosunkowo krótkim czasie sytuacja na Półwyspie Krymskim ulegała pogorszeniu. Istotne znaczenie w tym aspekcie miało pojawienie się żołnierzy bez znaków rozpoznawczych. Zdaniem przedstawicieli Federacji Rosyjskiej nie byli to żołnierze. Ich obecność przyczyniła się później do rozpoczęcia rosyjskiej operacji zbrojnej. W stosunkowo szybkim czasie na półwyspie znalazły się dodatkowe siły rosyjskie. Współdziałały one z oddziałami samoobrony Krymu. Ponadto, na półwyspie władzę przejął Siergiej Aksionow, którego Kijów uznał za separatystę. Z kolei 11 marca 2014 roku parlament krymski podjął decyzję o przyjęciu deklaracji niepodległości, a następnie o szybszym przeprowadzeniu referendum dotyczącego statusu Krymu. Ostateczne głosowanie miało miejsce pięć dni później. W referendum mieszkańcy Półwyspu Krymskiego oraz Sewastopola mogli zagłosować za przyłączeniem Krymu do Rosji. Oferowano im również pozostanie przy Ukrainie wraz ze zwiększoną autonomią. Zgodnie z oficjalnymi wynikami praktycznie większość mieszkańców wybrała aneksję do Rosji. Po ogłoszeniu wyników, władze krymskie zwróciły się do Rosji o włączenie Krymu w skład Federacji Rosyjskiej. Miało to miejsce 18 marca 2022 roku. Tego samego dnia prezydent Federacji Rosyjskiej podpisał traktat o włączeniu Półwyspu w skład terytorium Rosji. Faktu tego nie uznały władze ukraińskie oraz społeczność międzynarodowa. W tym czasie oddziały rosyjskie kontynuowały blokadę rozlokowanych na Krymie baz ukraińskich .