Charakterystyka postaci Jorgena Tesmana.

U każdej postaci występującej w dramacie Henrika Ibsena „Hedda Gabler” można pokazać jej silnie zarysowaną dwoistość. U Jrgena Tesmana cechy ją podkreślające są jeszcze bardziej widoczne niż u innych; przedstawiony zostaje on w wielu sytuacjach, w których dwa odmienne zachowania tego bohatera kłócą się ze sobą.

Na początku Tesman stara albo wydaje się być wspaniałym mężem – należy sobie przypomnieć, że dla swojej żony, Heddy jest w stanie zrobić absolutnie wszystko – i doskonałym dla, na przykład asesora Bracka, towarzyszem nocnych zabaw, które sam nazywa „bachanaliami”. W życiu rodzinnym zawsze gotowy jest do pomocy, jego dwie ciotki są, jak sam twierdzi, najważniejsze na świecie, dla własnej żony nie szczędzi pieniędzy na luksusowy dom, a jednocześnie, co do tego wizerunku zupełnie nie pasuje, bez sprzeciwu daje się namówić na picie ponczu i długie nocne rozmowy z Brackiem w „wesołym towarzystwie”.

Sam asesor określa Tesmana jako człowieka „prostolinijnego”, co w jego ustach brzmi jak najgorsze oszczerstwo. Czy gdyby jednak to była prawda Tesman, dowiadując się o śmierci ciotki, byłby skłonny natychmiast porzucić żonę i najważniejszą dla dawnego przyjaciela sprawę – pisane przez niego dzieło – i wyruszyć z domu by wspierać siostrę zmarłej?

Jrgen Tesman jest osobą bardzo szanującą własne prywatne życie. Cieszą go drobne prezenty otrzymane od rodziny, nie dostrzega, że jego własna żona nie jest dla niego w stanie poświęcić się ani trochę, nigdy nie widzi możliwości zawarcia kompromisu – Jrgen zawsze robi wszystko, by Hedda miała dostatnie życie. Jej dziwaczne zachcianki i szalona bezkompromisowość są przez niego odbierane jako cecha nabyta i konieczna w środowisku, z którego się Hedda wywodzi. W rozmowie z ciotką Julią, tuż po odbyciu prawie półrocznej podróży po Europie, na pytanie, czy podróżowanie z damą jest kosztowniejsze, powie kiedyś Tesman: „ To się samo przez się rozumie, rzeczywiście jest to wtedy nieco droższe. Lecz Hedda musiała odbyć tę podróż, cioteczko! Ona naprawdę musiała. Nie wypadało inaczej.” Wypowiedziane przez niego zdanie nie jest wcale wyrazem niechęci w stosunku do rozrzutności żony – wręcz przeciwnie; oddaje jego ogromną (lub też doskonale pozorowaną) do niej miłość.

Odpowiedź na pytanie, czy można jednocześnie spełniać się w życiu zawodowym i być ukochanym mężem poznajemy pod koniec dramatu. Po przeczytaniu rękopisu dzieła swojego dawnego przyjaciela, Eilerta Lvborga, stwierdza Tesman, że jest zazdrosny o książkę i ma świadomość, że on sam nigdy takiej doskonałości nie stworzy. Wobec tego wydawać by się mogło, że jako małżonek musi sprawdzać się Jrgen znakomicie (przynajmniej on sam tak uważa). Czytelnik jednak z łatwością zauważy, że żona Tesmana, Hedda, tak naprawdę go nie szanuje i nie liczy się zbytnio z jego opinią, czemu daje wyraz na przykład spaleniem oryginału rękopisu Eilerta. Od razu widać więc, że Tesman, tak usilnie starając się być dobrym mężem, pozwala swojej ukochanej na wszystko. W ten sposób nie jest ani dobrym małżonkiem ani nawet dobrze nie wykonuje swojego zawodu.

Oprócz tego, doktor Jrgen Tesman nie jest naprawdę uczciwym człowiekiem. Przed własną rodziną (ciotka Julia) doskonale udaje szaleńczo zakochanego w Heddzie mężczyznę, na każdym kroku podkreśla siłę ich uczucia. Tak naprawdę jednak zgadza się na ustalenia Heddy na temat „wolnego domu” – każde z nich może posiadać wielu znajomych, których będzie przyprowadzać do wspólnej posiadłości. Można mieć wrażenie, że, aby uchodzić za porządnych ludzi, Tesman i Hedda żyją tak, jak zwykłe małżeństwo jednak gdy tylko można od tej reguły odstąpić – obydwoje natychmiast szukają w życiu innych niż tylko ten związek znajomości. Wbrew opinii innych postaci występujących w dramacie, Jrgen Tesman wydaje się być obojętnym na losy swej żony; śmiało zgadza się na każdą jej decyzję, pozwala na urządzanie spotkań z wszelkimi możliwymi znajomymi, aby tylko samemu mieć więcej czasu dla siebie.

Nigdy nie dowiemy się czy Tesman, po śmierci swojego przyjaciela, Eilerta Lvborga, razem z panią Elvsted chce zrekonstruować jego dzieło, czy może tylko wydaje się być człowiekiem gotowym na tak wielkie poświęcenie w imię nauki i zmarłego, a tak naprawdę zamierza autorstwo dzieła przypisać tylko i wyłącznie sobie. Dlatego też tak trudno jest jednoznacznie określić, czy Jrgen Tesman jest w dramacie „Hedda Gabler” postacią pozytywną czy też nie.