profil

Syn

poleca 100% 2 głosy

Według idylli, która w twojej dziecinnej głowie powstała, sądzisz teraz ojca...
– Idylla! – popędliwie zawołał Witold. – Upewniam cię, mój ojcze, że patrzę na rzeczy bardzo trzeźwo i że... na razie... szczytem moich marzeń jest to, aby ludzie nie obchodzili się z ludźmi jak z bezmyślnymi bydlętami... gorzej, jak z kamieniami chyba, bo przecież są na świecie takie dziwaczne usposobienia, które i dla bydląt wyrozumiałość i litość mają...Benedykt zaśmiał się z lekceważeniem.

– Kiedy już sam poturbujesz się dobrze nad gospodarstwem i interesami, będziesz wiedział, jakie różnice zachodzą pomiędzy teorią a praktyką, rzeczywistością a sielanką.
Witold wpadł mu w mowę:
– Jeżeli kiedy, mój ojcze, przekonany zostanę, że teorie moje z praktyką w żaden sposób pogodzonymi być nie mogą, w łeb sobie strzelę, ale od teorii nie odstąpię za nic...
Benedykt stanął jak wryty i popatrzał na syna takim wzrokiem, jakby go ujrzał nad brzegiem przepaści. Po chwili przecież uśmiechnął się.
– Dziecko jesteś...
(...) Złagodniał też i w bramie ogrodzenia, które dziedziniec folwarczny z dworskim rozdzielało, mówić zaczął:
– Każdy za młodu ma swoje marzenia i teorie, którym później praktyka kurty kroi. Łbem muru nie przebijesz, a tych ludzi gdybyś i miodem smarował, będą oni zawsze leniwi, niedbali i nieżyczliwi...
– Cóż dopiero, kiedy się ich pieprzem karmi! – uśmiechnął się Witold.
– A kto ich tam, do diabła, chce pieprzem karmić? – z odradzającym się rozjątrzeniem rzucił Benedykt.
– Naprzód – zaczął Witold – aż nadto nasypało się im go do garnków z przeszłości, a potem...
Stanął i twarzą zwracając się ku folwarcznemu dziedzińcowi na czworaki wskazał.
– Wszak nie myślisz pewnie, ojcze, że ludzkie energie i uczucia rozwijać się mogą w tych okopconych i przeludnionych izbach? Mówiłeś przed chwilą, mój ojcze, że dach nad głową mają i ordynarię biorą... W dodatku trzydzieści rubli na rok, które zmniejszają się przy każdej szkodzie uczynionej przez nieoświeconą i niezgrabną rękę... Istotnie, jest to byt mogący wzniecać i rozwijać gorliwość, dbałość, życzliwość...
– A więc – wybuchając przerwał Benedykt – wynajdź sposoby na budowanie dla nich pałaców i żywienie ich pasztetami... bo ja i sam ani pałacu sobie nie wystawiłem, ani pasztetów nie jadam... Tak krawiec kraje, jak materii staje. Kiedy sam z kredką w ręku zaczniesz kroić, przymierzać, łatać i koniec do końca tak ciągnąć, aby je związać, że ci czasem aż ciężkie poty na skórę wystąpią, wtedy przekonasz się, co to jest praktyka, i w ogólności, co to jest w naszych warunkach życie... oj, życie!
Roziskrzonymi oczami spojrzał na syna.
– Chciałbym – trochę ciszej dokończył – chciałbym bardzo, abyś po ukończeniu nauk do domu wracając mnie już tu nie znalazł... abym już wtedy był tam, gdzie... to... tamto...gdzie sobie dawno poszedł... to... tamto... Andrzej! i mnie byłoby lepiej, i tobie...
– Mój ojcze! – przerażonym głosem przerwać chciał Witold.
Ale Benedykt przerwać sobie nie dał.
– Tak – kończył – najpewniej byłoby lepiej... bo gdybyś miał do mnie przywiązanie...
– Wątpisz o nim, ojcze!
– Wątpię. Ale ponieważ tego nie ma... nie ma... no, to gdyby stary grat ustąpił, mógłbyś samowładnie w Korczynie rządzić i chłopów za pasterzy przebrawszy razem z nimi położyć się nad strumykiem i w dudkę gwizdać...
Słowa te wymówiwszy koniec wąsa do ust włożył i z pochylonym karkiem, ciężko, prędko, szerokimi krokami ku domowi poszedł. Witold w bramie ogrodzenia stał jak skamieniały. Tak był wzruszony, że ramię mu drżało, gdy rękę do czoła podnosił.

(Eliza Orzeszkowa, Nad Niemnem)

Motyw syna należy do motywów najczęściej wykorzystywanych w tekstach kultury. Bez względu na czasy relacje między rodzicami a synem były ważne i stanowiły istotny temat literatury.

poleca 40% 5 głosów

Syn opłakujący ojca

Naturalną koleją rzeczy, jakkolwiek to okrutnie brzmi, jest opłakiwanie ojca przez syna. Synowie rycerzy i powstańców nie dożywają często starości swych ojców. Pamięta śmierć swego ojca w powstaniu bohater Nad Niemnem Jan Bohatyrowicz, wychowywany przez matkę i stryja, Anzelma. Dzieciństwo bez ojca pokazane jest w przejmującym pięknym filmie Giuseppe Tornatore Kino Paradiso ( Cinema Paradiso ) – ojciec zginął na wojnie, syn wyobraża go sobie jedynie na podstawie wojennych filmów; potem...

poleca 100% 3 głosy

Syn mściciel ojca

Niekiedy zdarza się, że ojciec, umierając lub – częściej – ginąc, grozi zabójcy synem mścicielem. Tak jest w Panu Wołodyjowskim Henryka Sienkiewicza– upokorzony i okrutnie mordowany przez Azję pan Nowowiejski, patrzący na hańbę swej córki Ewki, grozi oprawcy: „mam syna!”. I grozi słusznie. Młody Nowowiejski będzie obecny przy okrutnej egzekucji Azji – wbijaniu go napal... O zemście syna za śmierć ojca mówi jedna z najsłynniejszych tragedii wszech czasów – Hamlet Williama Szekspira. Duch...

poleca 67% 6 głosów

Ojciec i matka opłakujący syna

Mniej naturalną koleją rzeczy jest opłakiwanie syna przez rodziców, jak ma to miejsce w Iliadzie . Stary król Priam, władca Troi, upokarza się przed wrogiem Achillesem, zabójcą swego syna, byle wybłagać zwłoki ukochanego dziecka. Osiąga zresztą efekt: wzrusza dzielnego i okrutnego wojownika, który wydaje mu ciało Hektora.. . Achillesowi przypomina się bowiem własny ojciec staruszek. Matką najboleśniej opłakującą syna jest Maryja ( Lament świętokrzyski ) i dzielące jej los matki bojowników...

poleca 25% 8 głosów

Syn – ulubieniec ojca

Już od czasów Biblii w literaturze pojawia się motyw syna – ulubieńca ojca. Takim„oczkiem w głowie” Abrahama jest Izaak, którym Bóg obdarzył go w podeszłym wieku. Mimo swej bezgranicznej miłości do dziecka Abraham, na wyraźne żądanie wymagającego Jahwe, sprawdzającego posłuszeństwo swego sługi, decyduje się, choć z bólem serca, złożyć jedynego syna w ofierze. Bóg cofa jednak swe straszne żądanie, przekonawszy się, że Abraham jest mu wierny i posłuszny. Scena ofiarowania Izaaka mimo to...

poleca 40% 64 głosów

Syn marnotrawny

Prócz synów ulubieńców Biblia (tym razem Nowy Testament ) przedstawia i grzesznych, którym jednak wybaczono ich winy. Najsłynniejsza chyba przypowieść – o synu marnotrawnym– opowiada o młodzieńcu, który, zabrawszy przypadającą mu część majątku, opuścił ojca i wyruszył w świat, tam stracił wszystko, co miał i zaczął cierpieć ubóstwo wśród obcych, gdzie pracował jako niedojadający sługa. Postanowił wówczas wrócić do domu już nie jako syn, ale sługa ojca, by – jak i inne sługi – dostać...

poleca b/d

Syn nadopiekuńczych rodziców

Dość często poruszanym problemem w literaturze jest nadopiekuńczość rodziców.Dzieckiem nadopiekuńczej matki jest niewątpliwie syn Róży, Władyś, z Cudzoziemki Marii Kuncewiczowej. To matka dyktuje mu zerwanie związku z narzeczoną, a potem wtrąca się w jego małżeństwo. Nadopiekuńcza, choć w innym sensie, bywa też bohaterka Nocy i dni Marii Dąbrowskiej – Barbara Niechcicowa wobec swych dzieci, a zwłaszcza syna Tomaszka, którego długi nieustannie reguluje. Przykładem nadopiekuńczości ojca...

poleca b/d

Syn kazirodca

Trudnym tematem literatury jest kazirodztwo. Temat ten pojawia się jednak od czasów antycznych. Najbardziej znanym przykładem bohatera, który popełnia ten grzech, jest Edyp. Nieświadomy swej winy, jako przybysz z daleka żeni się z własną matką i zabija swego ojca – nie wie bowiem, że ludzie, których spotyka na swej drodze, są jego rodzicami, wychowywał go bowiem (jako podrzutka) zupełnie kto inny. Delikatniej motyw kazirodztwa szkicowany jest w utworach, w których syn pragnie się związać z...

poleca 70% 10 głosów

Syn zbuntowany przeciw ojcu

Chyba najczęstszą kreacją syna w tekstach kultury jest kreacja syna zbuntowanego. Już w mitologii znajdujemy motyw buntu bogów przeciw ojcu – Kronos, za namową matki Gai, kastruje ojca Uranosa i odbiera mu władzę. Z kolei Kronos zostaje pokonany przez syna Zeusa i jego rodzeństwo, połykane przez ojca obawiającego się o utrzymanie władzy (Zeus nie zostanie połknięty; gdy dorośnie, wywoła u ojca okrutnika wymioty i... wyplucie rodzeństwa). Także w utworach nowożytnych wiele miejsca poświęcono...

poleca b/d

Syn powielający schemat życia ojca

W ten sposób dotykamy kolejnej kwestii – powielania przez syna schematu życia ojca. Tak dzieje się nie tylko w przypadku Zenona Ziembiewicza: podobnie do rodziców pragnie ułożyć sobie życie bohater Moralności pani Dulskiej Gabrieli Zapolskiej, który po chwilach buntu stwierdza jednak, że pozostanie „oberdulskim”, liczącym jedynie zyski konformistą, przystosowanym do życia w drobnomieszczańskiej rodzinie i w opartym na potędze pieniądza oraz grze pozorów społeczeństwie. Na powielanie takich...

poleca 67% 3 głosy

Syn kontynuujący dzieło ojca

Paradoksalnie okazuje się, że Witold Korczyński ma podobne poglądy i cele do ideałów swych rodziców z młodości (to zjawisko nazwane zostanie „powracającą falą”). W ten sposób Witold kontynuuje dzieło ojca – ideały pracy i niepodległości. Benedykt należał do pierwszego pokolenia pozytywistów, Witold należy do młodszego i nowocześniejszego, ojciec i syn nie różnią się w istocie tak bardzo, jak się na pozór wydaje. Tomasz Buddenbrook z kolei kontynuuje pracę przodków nad budowaniem potęgi...

poleca b/d

Syn odrzucony

Ważnym wątkiem jest odrzucenie przez ojca. Odrzuca syna bohater Mojej lewej stopy , nadużywający alkoholu Irlandczyk, który wstydzi się niepełnosprawnego dziecka. Nie wierzy w jego inteligencję i nazywa je „rośliną”, dopiero gdy przekona się, iż syn jest zdolnym, komunikującym się ze światem chłopcem, akceptuje go, czego symbolem jest zabranie do pubu i przedstawienie kolegom. Niekochani czują się też biblijni bracia Józefa, co staje się powodem tragedii. Postanawiają oni podstępnie...

Podoba się? Tak Nie