Podstawowe informacje o bohaterze
Antoni Lulek to jedna z postaci pojawiających się w „Przedwiośniu” Stefana Żeromskiego. Jest kolegą głównego bohatera, Cezarego Baryki. Studiuje prawo na uniwersytecie, na jednym ze starszych roczników. Jest zaciekłym, wręcz fanatycznym zwolennikiem komunizmu i stara się przekonać Cezarego do swoich idei. W zakończeniu powieści obaj bohaterowie idą na czele manifestacji.
Charakterystyka zewnętrzna
Antoni Lulek ma wątłą, słabą posturę. Jest chudy, niemal wysuszony. Ma blond włosy i nosi małe wąsy. Jego nos jest sinawy. Jego zimne, zazwyczaj podkrążone, niebieskie oczy zachodzą bielmem, gdy jest wzburzony. Śmieje się bezgłośnie i szyderczo. Charakterystyczna dla Lulka jest jego chorowitość – cierpi na anemię i astmę. Dręczy go suchy kaszel, mimo to pali kiepskie papierosy. Wiek bohatera nie jest dokładnie określony, jednak wiadomo, że:
„[…] był to już jegomość starszy. Z niejednego pieca chleb jadał.”
Charakterystyka wewnętrzna
Poglądy Antoniego Lulka są czysto teoretyczne. Nie przeżył rewolucji, w wojnie polsko-bolszewickiej nie brał udziału ze względu na słabe zdrowie. Nigdy nie był w Rosji (nie licząc ziem polskich znajdujących się pod zaborami przed odzyskaniem niepodległości). Podczas I wojny światowej odsiadywał wyroki w więzieniach rosyjskich i niemieckich.
Lulek lubi wydawać się tajemniczy. Podczas dyskusji nie podaje jasnych, logicznych i racjonalnych argumentów, lecz potrafi panować nad swoim rozmówcą. Wczuwa się w jego sytuację i odwołuje się do emocji. Gdy przedstawiony zostaje mu fakt, z którym się nie zgadza, pokrętnie go omija, aby udowodnić swoją rację. Często posługuje się drwiną i szyderstwem, ośmieszając lub obrażając argumenty drugiej strony.
Na przykład podczas rozmów z Cezarym o jego życiu w Nawłoci używa charakterystycznego słownictwa – o całej szlachcie mówi „nawłoć”, a o ziemiankach „laury” lub „laurynki”. Odnosi się z wrogością do ludzi o innych poglądach niż on. Wobec istniejących w Polsce partii politycznych – czy to nacjonalistycznych, ludowych czy katolickich – odczuwa nienawiść i pogardę. Wielką niechęć żywi wobec ustroju nowo powstałego państwa polskiego.
Swój komunizm uzasadnia troską o lepszy byt dla biednych, wykorzystywanych robotników, chłopów i mniejszości narodowych. Nie wiadomo jednak, jakie są rzeczywiste motywy jego postępowania. Dyskutując na tematy polityczno-społeczne, posługuje się frazesami, jakby wyuczonymi na pamięć z pism komunistycznych. Wiadomo jednak, że nie kierują nim motywy finansowe – Lulek jest biedny i jednocześnie gotowy fanatycznie poświęcić się dla swojej idei.
Jest tak zapatrzony w komunizm, że radość sprawia mu informacja o tym, że w komunistycznej Rosji mordowane są setki tysięcy wrogów rewolucji. Bohater sprawia wrażenie wszechstronnie oczytanego i w oczach innych uchodzi za doskonałego mówcę. Zdarza się jednak, że nie odzywa się wcale, jedynie siedzi spokojnie i przysłuchuje się dyskusjom. Kiedy jednak zabiera głos (zwykle na tematy polityczne), mimo że zna wszystko tylko z teorii, doskonale pamięta szczegóły, o których czytał. Potrafi nawet cytować z pamięci obszerne fragmenty tekstów.
Oprócz studiów prawniczych, Lulek podobno zajmuje się zarobkowo tłumaczeniami rewolucyjnych pism, których jednak nikt z jego znajomych nigdy nie widział. Żyjąc w biedzie, często zmuszony jest pożyczać pieniądze, ale zawsze punktualnie je oddaje.
