Wyjaśnij te pojęcia (najlepiej do każdego pojęcia po jednym zdaniu):
- kongres wiedeński
- święte Przymierze
-

Kongres wiedeński- kongres przedstawicieli najważniejszych państw europejskich, odbywający się w Wiedniu w latach 1814- 1815, zwołany z inicjatywy państw, które przyczyniły się do pokonania napoleońskiej Francji, mający na celu uporządkowanie spraw europejskich po kongresie napoleońskim. Dominującą rolę w czasie obrad mieli przedstawiciele Wielkiej Brytanii, Rosji, Prus, Austrii i Francji. Na kongresie obowiązywały zasady legitymizmu ( władza monarchów pochodzi od Boga i jest nienaruszalna), restauracji ( przywrócenia na trony dynastii europejskich, które zostały wcześniej usunięte przez Napoleona) oraz równowagi sił w Europie ( zapobieżenie sytuacji, w której jedno z państw europejskich uzyskałoby jakąkolwiek przewagę nad pozostałymi). Postanowienia: utworzenie Związku Niemieckiego pod przewodnictwem Austrii, utrzymanie rozbicia Włoch, restauracja Państwa Kościelnego, utworzenie Królestwa Niderlandów z Holandii i Belgii, zapewnienie Szwajcarii wieczystej neutralności, utworzenie Królestwa Polskiego pod berłem cara, Wielkiego Księstwa Poznańskiego podporządkowanego Prusom i Rzeczpospolitej Krakowskiej pod protektoratem 3 zaborców,
święte przymierze- utworzony przez cara rosyjskiego Aleksandra I związek państw europejskich, który miał na celu zapobiegać i zwalczać wszelkie tendencje rewolucyjne i niepodległościowe w Europie,
noc listopadowa- 29/30 listopada 1830 r., początek powstania listopadowego, kiedy to grupa podchorążych z Piotrem Wysockim zaatakowała Belweder i Arsenał oraz miała pojmać Wielkiego Księcia Konstantego ( brata cara Aleksandra I i głównodowodzącego wojsk polskich),
wielka emigracja- emigracja polityczna ok. 10 tysięcy Polaków po klęsce powstania listopadowego po 1831 r., W wyniku represji kraj opuścili oficerowie, przywódcy powstania, przedstawiciele inteligencji, naukowcy, literaci, politycy. Celem emigracji były głównie: Francja, Prusy, Austria, Anglia, Hiszpania, Turcja i Stany Zjednoczone. Polacy na emiegracji utworzyli stronnictwa polityczne: Hotel Lambert Adama Czartoryskiego, Towarzystwo Demokratyczne Polskie i Gromady Ludu Polskiego, które pomimo odmiennych koncepcji wyzwolenia Polski, wspólnie wspierały powstańców w kraju,
rabacja galicyjska- największe wystąpienie chłopów na ziemiach polskich w XIX wieku, mające miejsce w Małopolsce Zachodniej w 1846 roku. Chłopi galicyjscy nie byli uświadomieni, że ziemianie szykują powstanie narodowe, co wykorzystali urzędnicy austriaccy, którzy przedstawili powstanie jako antychłopskie. Chłopi na czele z Jakubem Szelą, podburzeni i zachęceni możliwością zdobycia nagród za walkę ze szlachtą polską, zaatakowali dwory szlacheckie, których mieszkańców mordowali a następnie grabili mienie. W czasie rabacji galicyjskiej pogromowi uległo ok. 470 dworów, zginęło ok. 1000 osób ,
wiosna ludów- określenie ruchów rewolucyjnych, które w latach 1848- 1849 ogarnęły większość państw europejskich ( bez Rosji, krajów skandynawskich i Wielkiej Brytanii). Do walki stanęły warstwy społeczne, które nie zgadzały się na porządek wersalski z 1815 r. Walka przybierała różne formy: od portestów o polepszenie warunków życia, poprzez dążenia do współrządzenia aż do roszczeń o wyzwolenie lub zjednoczenie państwa,
branka- pobór rekruta do armii carskiej. Najbardziej znaną jest branka z 1862 r., kiedy to naczelnik rządu cywilnego Królestwa Polskiego, Aleksander Wielopolski,dokonał w nocy 14/14 stycznia 1863 r. przymusowego wcielenia młodzieży polskiej. Chciał w ten sposób załagodzić antycarskie nastroje, branka stała się jednak bezpośrednią przyczyną wybuchu powstania styczniowego,
uwłaszczenie chłopów- nadanie chłopom uprawianej przez nich ziemi na własność, wiąże się ze zniesieniem obciążeń feudalnych chłopów, takich jak czynsz i pańszczyzna,
rewolucja przemysłowa- gwałtowne zmiany dokonujące się na przełomie XVIII i XIX wieku w dziedzinie techniki i stosunkach społeczno- ekonomicznych, polegała na wprowadzeniu nowoczesnych maszyn parowych ( przędzalniczych i tkackich), lokomotywy, rozwoju nowych gałęzi przemysłu oraz pojawieniu się nowych warstw ludności: burżuazji i robotników ( proletariatu),
rewolucja agrarna- zmiany, do jakich doszło w rolnictwie w XIX wieku. Została zapoczątkowana w Anglii,
kolonializm- polityka polegająca na podbojach terytoriów słabo rozwiniętych, utrzymaniu ich w zależności polityczniej i poddaniu ich eksploatacji gospodarczej przez państwa kolonialne. W XIX wieku do państw tych zaliczano: Wielka Brytania, Holandia, Francja, Niemcy, Włochy, Belgia i Japonia,
imperializm- polityka państw europejskich w XIX wieku, które dążyły do podporządkowania jak największej ilości terytoriów i stworzenia ogromnego państwa,

Kongres wiedeński- kongres przedstawicieli najważniejszych państw europejskich, odbywający się w Wiedniu w latach 1814- 1815, zwołany z inicjatywy państw, które przyczyniły się do pokonania napoleońskiej Francji, mający na celu uporządkowanie spraw europejskich po kongresie napoleońskim. Dominującą rolę w czasie obrad mieli przedstawiciele Wielkiej Brytanii, Rosji, Prus, Austrii i Francji. Na kongresie obowiązywały zasady legitymizmu ( władza monarchów pochodzi od Boga i jest nienaruszalna), restauracji ( przywrócenia na trony dynastii europejskich, które zostały wcześniej usunięte przez Napoleona) oraz równowagi sił w Europie ( zapobieżenie sytuacji, w której jedno z państw europejskich uzyskałoby jakąkolwiek przewagę nad pozostałymi). Postanowienia: utworzenie Związku Niemieckiego pod przewodnictwem Austrii, utrzymanie rozbicia Włoch, restauracja Państwa Kościelnego, utworzenie Królestwa Niderlandów z Holandii i Belgii, zapewnienie Szwajcarii wieczystej neutralności, utworzenie Królestwa Polskiego pod berłem cara, Wielkiego Księstwa Poznańskiego podporządkowanego Prusom i Rzeczpospolitej Krakowskiej pod protektoratem 3 zaborców,
święte przymierze- utworzony przez cara rosyjskiego Aleksandra I związek państw europejskich, który miał na celu zapobiegać i zwalczać wszelkie tendencje rewolucyjne i niepodległościowe w Europie,
noc listopadowa- 29/30 listopada 1830 r., początek powstania listopadowego, kiedy to grupa podchorążych z Piotrem Wysockim zaatakowała Belweder i Arsenał oraz miała pojmać Wielkiego Księcia Konstantego ( brata cara Aleksandra I i głównodowodzącego wojsk polskich),
wielka emigracja- emigracja polityczna ok. 10 tysięcy Polaków po klęsce powstania listopadowego po 1831 r., W wyniku represji kraj opuścili oficerowie, przywódcy powstania, przedstawiciele inteligencji, naukowcy, literaci, politycy. Celem emigracji były głównie: Francja, Prusy, Austria, Anglia, Hiszpania, Turcja i Stany Zjednoczone. Polacy na emiegracji utworzyli stronnictwa polityczne: Hotel Lambert Adama Czartoryskiego, Towarzystwo Demokratyczne Polskie i Gromady Ludu Polskiego, które pomimo odmiennych koncepcji wyzwolenia Polski, wspólnie wspierały powstańców w kraju,
rabacja galicyjska- największe wystąpienie chłopów na ziemiach polskich w XIX wieku, mające miejsce w Małopolsce Zachodniej w 1846 roku. Chłopi galicyjscy nie byli uświadomieni, że ziemianie szykują powstanie narodowe, co wykorzystali urzędnicy austriaccy, którzy przedstawili powstanie jako antychłopskie. Chłopi na czele z Jakubem Szelą, podburzeni i zachęceni możliwością zdobycia nagród za walkę ze szlachtą polską, zaatakowali dwory szlacheckie, których mieszkańców mordowali a następnie grabili mienie. W czasie rabacji galicyjskiej pogromowi uległo ok. 470 dworów, zginęło ok. 1000 osób ,
wiosna ludów- określenie ruchów rewolucyjnych, które w latach 1848- 1849 ogarnęły większość państw europejskich ( bez Rosji, krajów skandynawskich i Wielkiej Brytanii). Do walki stanęły warstwy społeczne, które nie zgadzały się na porządek wersalski z 1815 r. Walka przybierała różne formy: od portestów o polepszenie warunków życia, poprzez dążenia do współrządzenia aż do roszczeń o wyzwolenie lub zjednoczenie państwa,
branka- pobór rekruta do armii carskiej. Najbardziej znaną jest branka z 1862 r., kiedy to naczelnik rządu cywilnego Królestwa Polskiego, Aleksander Wielopolski,dokonał w nocy 14/14 stycznia 1863 r. przymusowego wcielenia młodzieży polskiej. Chciał w ten sposób załagodzić antycarskie nastroje, branka stała się jednak bezpośrednią przyczyną wybuchu powstania styczniowego,
uwłaszczenie chłopów- nadanie chłopom uprawianej przez nich ziemi na własność, wiąże się ze zniesieniem obciążeń feudalnych chłopów, takich jak czynsz i pańszczyzna,
rewolucja przemysłowa- gwałtowne zmiany dokonujące się na przełomie XVIII i XIX wieku w dziedzinie techniki i stosunkach społeczno- ekonomicznych, polegała na wprowadzeniu nowoczesnych maszyn parowych ( przędzalniczych i tkackich), lokomotywy, rozwoju nowych gałęzi przemysłu oraz pojawieniu się nowych warstw ludności: burżuazji i robotników ( proletariatu),
rewolucja agrarna- zmiany, do jakich doszło w rolnictwie w XIX wieku. Została zapoczątkowana w Anglii,
kolonializm- polityka polegająca na podbojach terytoriów słabo rozwiniętych, utrzymaniu ich w zależności polityczniej i poddaniu ich eksploatacji gospodarczej przez państwa kolonialne. W XIX wieku do państw tych zaliczano: Wielka Brytania, Holandia, Francja, Niemcy, Włochy, Belgia i Japonia,
imperializm- polityka państw europejskich w XIX wieku, które dążyły do podporządkowania jak największej ilości terytoriów i stworzenia ogromnego państwa,