1. Co można powiedzieć o Polsce i Polakach w XVII wieku?
2. Wyjaśnij pojęcie „sarmatyzmu”.
3. Omów sarmatyzm
jako styl życia ówczesnej szlachty.
10 pkt za rozwiązanie + 5 pkt za najlepsze rozwiązanie -
15.4.2020 (15:31)
- przydatność:
100% - głosów: 1
2223031 rozwiązane zadanie
222303
15.4.2020 (19:42)
Fot. Pixabay
Jeśli tak jak Karolina Góralska żyliście w 7 różnych krajach i zwiedziliście ponad 20, to wiecie że wiedza o naszym pięknym, europejskim kraju wśród obcokrajowców może być znikoma. Polka postanowiła więc zacząć od podstaw i wytłumaczyć mieszkańcom innych krajów najważniejsze kwestie.
1. Polska nie znajduje się w kole podbiegunowym
Okazuje się, że spora część obcokrajowców myśli, że Polska to dom niedźwiedzi polarnych, a ziemia pokryta jest u nas lodem. Szokujące są też informacje na temat polskiej pogody latem, gdy temperatura osiąga czasem 35 stopni Celsjusza.
Polska to kraj z klimatem umiarkowanym, więc występuje u nas wyraźny podział na pory roku.
2. Nie wszyscy jesteśmy komunistami
Warszawa z kosmosu. Astronauci NASA zrobili zdjęcia stolicy Polski
Warszawa nocą. Astronauci zrobili piękne zdjęcia stolicy z kosmosu
O tym się mówi
Polska jest już wolna. Nie rządzą nami komuniści, a władze wybieramy w trakcie wolnych wyborów. Od transformacji kraju minęło już 25 lat, więc warto by było wreszcie to odnotować ;).
3. Jest sporo sposobów na przyrządzenie ziemniaków
Jak to możliwe, że nie nudzą nam się te wszystkie ziemniaki? I co ważniejsze, jak Polacy mogą je jeść codziennie? Autorka tekstu podkreśla, że na ziemniaki mamy wiele różnych sposobów. Nie zawsze po prostu je gotujemy i kroimy do kotleta. Nie zapominajmy o pierogach, kopytkach czy pyzach.
4. Polska nie jest taka mała
Polska to 9. co do wielkości kraj w Europie, zarówno pod względem liczby ludności, jak i terytorium. Powierzchnia naszego państwa jest jedynie trochę mniejsza od Niemiec. W zestawieniu pokonujemy jednak takie kraje jak Zjednoczone Królestwo czy Włochy.
5. Bieda nie zagląda nam do talerza
Może i nie dogoniliśmy gospodarczo Niemiec, ale jesteśmy na dobrej drodze! Polska to obecnie jeden z najprężniej rozwijających się rynków Europy Centralnej.
6. Warszawa to nie jedyne miasto
Praca w Google. Mężczyzna mieszka na parkingu i myje się w firmie
Oszczędny hipster z Google. Mieszka w ciężarówce i myje się w pracy
O tym się mówi
Polska ma ok. 38 mln mieszkańców i wielu może to zszokować, ale... nie wszyscy z nich mieszkają w Warszawie. Liczba mieszkańców stolicy to mniej niż 2 mln osób.
Okazuje się, że spora część obcokrajowców wychodzi z założenia, że "jak Polak to z Warszawy". Istnieją jednak spore szanse na to, że jest on częścią tych pozostałych 36 mln, które mieszkają np. w Poznaniu, Katowicach, Szczecinie albo Zawierciu.
7. Polska - kraj rolników
Lasy i pola zajmują ok. 90 proc. powierzchni Polski, ale większość Polaków mieszka w miastach. Nie pytajcie więc o naszą trzodę już chwilę po spotkaniu.
8. Wcale tak dużo nie pijemy
Wiemy, że to mały szok dla obcokrajowców, ale nie każdy z nas zaczyna dzień od kieliszka wódki. A jeśli tak jest, to zalecamy wizytę u lekarza. Nie zmienia to jednak faktu, że jesteśmy dumni z tego, jakim powodzeniem na świecie cieszy się polski alkohol.
Prawda jest jednak taka, że nie sięgamy po niego tak często, jak wydaje się mieszkańcom innych krajów. Wódka pojawia się na stoliku tylko raz na jakiś czas. Na co dzień sięgamy raczej po piwo ;).
9. Polskie plaże i góry
Jeśli otworzycie atlas na stronie z mapą Polski to przekonacie się, że nasz kraj to nie pola i lodowce. Na północy zauważycie 800 km wybrzeża, a na południu łańcuchy górskie. Ale to nie koniec. Polska to też miejsce dla miłośników jezior czy pustyń. Tak, mamy pustynię!
10. Polski trudny język
Polska wymowa nie jest najłatwiejsza na świecie. W naszym języku pojawiają się zdania, z którymi nawet my mamy problem. Wystarczy przełożyć sobie nasze polskie znaki na własny język i powinno być dużo łatwiej.
11. Polska jest piękna!
Możecie być pewni, że nie ma tu wyłącznie pokomunistycznych, szarych budynków w kształcie klocków. W sporej części polskich miast bez problemu znajdziecie np. Stare Miasto, czyli stare centrum. Najczęściej jest ono otoczone przez pomalowane na najróżniejsze kolory kamienice. Idealnym przykładem będzie Warszawa, Kraków czy Poznań.
12. Polskie gwiazdy
Polacy też robią światową karierę. Takie nazwiska jak Polański, Chopin, Skłodowska-Curie czy Kopernik to nazwiska, które powinny się Wam kojarzyć przede wszystkim z Polską.
Jeśli tak jak Karolina Góralska żyliście w 7 różnych krajach i zwiedziliście ponad 20, to wiecie że wiedza o naszym pięknym, europejskim kraju wśród obcokrajowców może być znikoma. Polka postanowiła więc zacząć od podstaw i wytłumaczyć mieszkańcom innych krajów najważniejsze kwestie.
1. Polska nie znajduje się w kole podbiegunowym
Okazuje się, że spora część obcokrajowców myśli, że Polska to dom niedźwiedzi polarnych, a ziemia pokryta jest u nas lodem. Szokujące są też informacje na temat polskiej pogody latem, gdy temperatura osiąga czasem 35 stopni Celsjusza.
Polska to kraj z klimatem umiarkowanym, więc występuje u nas wyraźny podział na pory roku.
2. Nie wszyscy jesteśmy komunistami
Warszawa z kosmosu. Astronauci NASA zrobili zdjęcia stolicy Polski
Warszawa nocą. Astronauci zrobili piękne zdjęcia stolicy z kosmosu
O tym się mówi
Polska jest już wolna. Nie rządzą nami komuniści, a władze wybieramy w trakcie wolnych wyborów. Od transformacji kraju minęło już 25 lat, więc warto by było wreszcie to odnotować ;).
3. Jest sporo sposobów na przyrządzenie ziemniaków
Jak to możliwe, że nie nudzą nam się te wszystkie ziemniaki? I co ważniejsze, jak Polacy mogą je jeść codziennie? Autorka tekstu podkreśla, że na ziemniaki mamy wiele różnych sposobów. Nie zawsze po prostu je gotujemy i kroimy do kotleta. Nie zapominajmy o pierogach, kopytkach czy pyzach.
4. Polska nie jest taka mała
Polska to 9. co do wielkości kraj w Europie, zarówno pod względem liczby ludności, jak i terytorium. Powierzchnia naszego państwa jest jedynie trochę mniejsza od Niemiec. W zestawieniu pokonujemy jednak takie kraje jak Zjednoczone Królestwo czy Włochy.
5. Bieda nie zagląda nam do talerza
Może i nie dogoniliśmy gospodarczo Niemiec, ale jesteśmy na dobrej drodze! Polska to obecnie jeden z najprężniej rozwijających się rynków Europy Centralnej.
6. Warszawa to nie jedyne miasto
Praca w Google. Mężczyzna mieszka na parkingu i myje się w firmie
Oszczędny hipster z Google. Mieszka w ciężarówce i myje się w pracy
O tym się mówi
Polska ma ok. 38 mln mieszkańców i wielu może to zszokować, ale... nie wszyscy z nich mieszkają w Warszawie. Liczba mieszkańców stolicy to mniej niż 2 mln osób.
Okazuje się, że spora część obcokrajowców wychodzi z założenia, że "jak Polak to z Warszawy". Istnieją jednak spore szanse na to, że jest on częścią tych pozostałych 36 mln, które mieszkają np. w Poznaniu, Katowicach, Szczecinie albo Zawierciu.
7. Polska - kraj rolników
Lasy i pola zajmują ok. 90 proc. powierzchni Polski, ale większość Polaków mieszka w miastach. Nie pytajcie więc o naszą trzodę już chwilę po spotkaniu.
8. Wcale tak dużo nie pijemy
Wiemy, że to mały szok dla obcokrajowców, ale nie każdy z nas zaczyna dzień od kieliszka wódki. A jeśli tak jest, to zalecamy wizytę u lekarza. Nie zmienia to jednak faktu, że jesteśmy dumni z tego, jakim powodzeniem na świecie cieszy się polski alkohol.
Prawda jest jednak taka, że nie sięgamy po niego tak często, jak wydaje się mieszkańcom innych krajów. Wódka pojawia się na stoliku tylko raz na jakiś czas. Na co dzień sięgamy raczej po piwo ;).
9. Polskie plaże i góry
Jeśli otworzycie atlas na stronie z mapą Polski to przekonacie się, że nasz kraj to nie pola i lodowce. Na północy zauważycie 800 km wybrzeża, a na południu łańcuchy górskie. Ale to nie koniec. Polska to też miejsce dla miłośników jezior czy pustyń. Tak, mamy pustynię!
10. Polski trudny język
Polska wymowa nie jest najłatwiejsza na świecie. W naszym języku pojawiają się zdania, z którymi nawet my mamy problem. Wystarczy przełożyć sobie nasze polskie znaki na własny język i powinno być dużo łatwiej.
11. Polska jest piękna!
Możecie być pewni, że nie ma tu wyłącznie pokomunistycznych, szarych budynków w kształcie klocków. W sporej części polskich miast bez problemu znajdziecie np. Stare Miasto, czyli stare centrum. Najczęściej jest ono otoczone przez pomalowane na najróżniejsze kolory kamienice. Idealnym przykładem będzie Warszawa, Kraków czy Poznań.
12. Polskie gwiazdy
Polacy też robią światową karierę. Takie nazwiska jak Polański, Chopin, Skłodowska-Curie czy Kopernik to nazwiska, które powinny się Wam kojarzyć przede wszystkim z Polską.
Do 2 odpowiedz
Sarmatyzm – utrwalone przez działaczy polskiego oświecenia pejoratywne określenie ideologii przyjętej i propagowanej przez szlachtę polską od końca XVI do drugiej połowy XVIII wieku. Opierała się ona na przekonaniu, że szlachta polska pochodzi od Sarmatów – starożytnego ludu zamieszkującego początkowo między Dolną Wołgą a Donem.
Już Jan Długosz twierdził, że protoplastami Polaków byli starożytni Sarmaci, a wiek XVI legendę tę umocnił. Legenda głosiła, że w zamierzchłych czasach rycerskie plemię Sarmatów opuściło stepy czarnomorskie, opanowując tereny, na których z czasem powstać miała Rzeczpospolita Obojga Narodów. Zagarnąwszy te ziemie, rycerze sarmaccy ludność autochtoniczną obrócili w niewolników, zwanych teraz plebejami, a sami przekształcili się w szlachtę. Tylko szlachta jest wyłącznym potomkiem Sarmatów, ona jest „narodem”, do którego należeć powinno wyłączne kierownictwo w państwie. Sarmatyzm już w samym założeniu zawierał tendencje separatystyczne, odśrodkowe w stosunku do kultury ogólnoeuropejskiej, której wspólnym mianownikiem był humanizm. Idealizowanie przeszłości sarmackiej przez szlachtę skutkowało konserwatyzmem, który przejawiał się we wszystkich dziedzinach życia[2].
Jak zauważył Tadeusz Chrzanowski mit o początku był udziałem też innych narodów europejskich: podobnym zjawiskiem był francuski gallikanizm, skandynawski gotyzm lub nordyzm, węgierski scytyzm[3].
Sarmatyzm jako ideologia sankcjonował hegemonię szlachty nad innymi stanami społeczeństwa polskiego. Jak zauważał Jan Sowa, szlachta uznawała siebie za „grupę etnicznie i narodowo odmienną od chłopów i mieszczaństwa”, przyznając sobie jedyne prawo do kształtowania narodowości polskiej[4]. Przedstawiciele szlachty nie dostrzegali nękających Rzeczpospolitą Obojga Narodów w XVII i XVIII wieku problemów gospodarczych. Stanisław Orzechowski w XVI wieku pisał na przykład: „Polska zewsząd doskonała jest tak, iż jej nic przydać ani ująć nic nie może”[5], a Wacław Rzewuski w 1756 roku deklarował: „nie masz pod słońcem narodu, który by z nami w szczęściu się zrównał”[6].
Sarmatyzm głosił anarchiczną wolność szlachty od obowiązków pełnionych wobec państwa, przywiązanie do wartości życia wiejskiego (motywowane dążeniem do osłabienia mieszczaństwa) oraz światopoglądowy partykularyzm[4]. Zrazu odegrał ważną rolę w barokowej literaturze polskiej i miał ogromny wpływ na kształtowanie umysłowości, obyczajowości i ideologii polskiej szlachty. Według opinii Tadeusza Mańkowskiego: „teoria sarmackiej genezy narodu i państwa polskiego w tym świetle to nie mit, ani też bajanie niekrytycznych umysłów kronikarzy, lecz wyraz poszukiwania swojego «ja» przez bardziej oświecone warstwy narodu, poszukiwanie tradycji historycznych przez naród, który poczuł się na siłach i chce coś znaczyć, szukanie swego miejsca wśród innych narodów o odległej przeszłości”[7]. Jednak w epoce saskiej, jak zauważa Marta Krajewska, „nurt zrodzony z historycznej legendy a będący afirmacją kultury narodowej stał się z biegiem czasu synonimem zacofania i ciemnoty”[8].
Wpływ sarmatyzmu można dostrzec we współczesnym społeczeństwie polskim. Do tradycji sarmackich nawiązuje myśl konserwatywna (Krzysztof Koehler, Jarosław Marek Rymkiewicz, pismo „Fronda”), a etos szlachecki jest wciąż obecny w kulturze popularnej (Trylogia Henryka Sienkiewicza oraz jej filmowe adaptacje)[9].
Na 1 Sarmatyzm – utrwalone przez działaczy polskiego oświecenia pejoratywne określenie ideologii przyjętej i propagowanej przez szlachtę polską od końca XVI do drugiej połowy XVIII wieku.