Pieter Bruegel Żniwa
Przyjrzyj się reprodukcji obrazu Pietera Bruegla (podręcznik, s. 29) i wykonaj polecenia.
1. Na

podstawie zamieszczonego dzieła wymień etapy prac na polu w czasie żniw.
I. ...................................................................................................................................................
II. ..................................................................................................................................................
III. .................................................................................................................................................
IV. ................................................................................................................................................
2. Opisz – z podziałem na plany – sceny przedstawione na obrazie.
Kompozycja obrazu Sceny
plan pierwszy
plan drugi
tło
3. Wybierz określenia, które opisują kompozycję obrazu Bruegla.
otwarta, zamknięta, dynamiczna, statyczna, symetryczna, asymetryczna, jednoplanowa, wieloplanowa, horyzontalna, diagonalna
4. Określ rodzaj perspektywy zastosowanej przez malarza.
A. perspektywa linearna – oparta na zasadzie pozornego zmniejszania się przedmiotów w miarę ich oddalania się od oka oraz pozornej zbieżności ku horyzontowi wszelkich linii biegnących w głąb oka
B. perspektywa odwrócona – wielkość postaci uzależniona jest od ich znaczenia zgodnie z obowiązującym ówcześnie światopoglądem
C. perspektywa barwna – stosowana w malarstwie obok perspektywy linearnej, polega na wykorzystaniu w kompozycji malarskiej zjawiska, w którym złudzenie głębi, wywoływane przez różne kolory jednakowo oddalone od obserwatora, jest rozmaite
D. perspektywa powietrzna – uwzględniająca zjawisko, że z dużej odległości przedmioty nie tylko maleją, ale zmieniają także kolor; warstwa atmosfery dzielącej dalekie przedmioty od oka sprowadza ich kolor do szaroniebieskiej tonacji; w celu wywołania sugestywnego złudzenia głębi pejzażu malarze niderlandzcy XVI w. wykształcili schemat barwny trójplanowy, w układzie: pierwszy plan brunatny, drugi plan – ciepły zielony, trzeci plan – zimny niebieski
hasła wg Słownika terminologicznego sztuk pięknych, Warszawa 2004.
5. Skorzystaj z informacji podanych w poprzednim zadaniu i przeanalizuj kolorystykę obrazu.
6. Na podstawie swojej znajomości malarstwa renesansowego oraz poniższego cytatu wypisz cechy charakterystyczne sztuki Południa i Północy.
Wiek XVI stanowił nową erę malarstwa w Niderlandach i Niemczech. Artyści na Północy ulegali wpływom docierających z Południa wielkich innowacji. Licznie podróżowali do Włoch, by tam studiować. Charakterystyczne dla renesansu dążenie do wykorzystywania w sztuce osiągnięć filozofii i nauki – zyskało żywy oddźwięk na Północy. Istniały jednak różnice światopoglądowe. We Włoszech przemiany inspirowane były humanizmem, kładącym nacisk na odrodzenie idei klasycznej starożytności. Na Północy u podstaw zmian leżały inne przyczyny – reforma religijna, powrót do tradycyjnych wartości chrześcijańskich, bunt przeciwko autorytetowi Kościoła. [...] Malarstwo krajobrazowe stało się jednym z najtrwalszych i najbardziej charakterystycznych nurtów sztuki na Północy w całym XVI w. Wcześniej włączano do obrazów niewielkie fragmenty pejzażowe, widziane przez okna i drzwi scen rozgrywających się we wnętrzach. Te cieszące oko dodatkowe elementy zaczęły teraz osiągać właściwą skalę i stopniowo stawały się wielką sceną dla ukazywanych w stosownych pomniejszeniu zwykłych ludzkich działań.
Wendy Beckett, Historia malarstwa, Warszawa 1996, s. 149–166.
Sztuka Południa Sztuka Północy
7. Przypomnij sobie sielankowy obraz wsi ukazany przez Jana Kochanowskiego w Pieśni świętojańskiej o sobótce. Czy obraz Bruegla wpisuje się w ów idealistyczny nurt, czy też obiektywnie przedstawia życie chłopów? Swoją odpowiedź uzasadnij.
8. Żniwa należą do cyklu Miesiące (inne nazwy Kalendarz lub Pory roku) zapoczątkowujących nowoczesne malarstwo pejzażowe. Dzieło obrazuje dwa przenikające się w naturalny sposób światy: przemiany pór roku i związanych z nimi aspektów życia na wsi. Czynności ludzkie zostały tu wpisane w wiejski krajobraz. Pieter Bruegel starszy, zwany Chłopskim, stworzył w ten sposób nowy typ pejzażu – który nie jest jedynie dodatkiem do scen rozgrywających się we wnętrzach, ale ukazuje całe zmysłowe bogactwo przyrody i organiczną zależność człowieka od jej żywiołów. Napisz, w jaki sposób Bruegel w swoich obrazach wiejskich zrealizował idee sztuki renesansowej.