Bogowie Grecji

Zeus (gr. Ζεύς Zeus) – najwyższy bóg w mitologii greckiej, władca Olimpu, bóg nieba, piorunów i burz. Syn Kronosa i Rei, brat Posejdona i Hadesa. Symbolizowany przez piorun, orła, dębina i tarczę.

Posejdon (gr. Ποσειδῶν Poseidōn) – bóg mórz, oceanów, trzęsień ziemi i koni. Brat Zeusa i Hadesa. Często przedstawiany z trójzębem. Symbolizowany przez konia, delfina i trójzęb.

Hermes (gr. Ἑρμῆς Hermēs) – posłaniec bogów, bóg handlu, podróżnych, złodziei oraz opiekun dusz zmarłych. Syn Zeusa i Mai. Przedstawiany z kaduceuszem (laską oplecioną wężem), skrzydlatymi sandałami i hełmem. Symbolizowany przez gołębie, węża i lusterko.

Apollo (gr. Ἀπόλλων Apollon, zwany też Φοῖβος Phoibos "Jaśniejący") – w mitologii greckiej syn Zeusa i Latony (Leto). Urodził się na wyspie Delos. Był bliźniaczym bratem Artemidy. Uważany za boga piękna, światła, słońca, życia, śmierci, muzyki, wróżb, prawdy, prawa, porządku, patrona sztuki i poezji, przewodnika muz (Ἀπόλλων Μουσηγέτης Apollon Musegetes). Przebywał na Parnasie, skąd zsyłał natchnienie. W rzeczywistości Apollo jest bóstwem o szerokich, często sprzecznych kompetencjach. Pierwotnie androgyniczny (śladem tego jest bliźniacza para Apollo-Artemida), był bogiem gwałtownej śmierci – Grecy wywodzili jego imię od ἀπόλλυμι (apollymi) "niszczę, zabijam", ale por. też IE. abol- (<*obol-) "jabłko" (symbol - źródło wiedzy). Bóg jednocześnie solarny i chtoniczny.

Afrodyta (gr. Ἀφροδίτη Aphrodite) – w mitologii greckiej bogini piękna, kwiatów, namietności, miłości i pożądania. Według jednego z mitów, Afrodyta narodziła się, wyłaniając się z morskiej piany u wybrzeży Cypru, niedaleko Pafos, stąd też inne jej określenie Cypryda (Kipryda). Dlatego głównym miejscem kultu Afrodyty był Cypr, a jej przydomki to Afrogeneja (zrodzona z piany morskiej) i Anadyomene (wynurzająca się z fal morskich). Jednym z atrybutów bogini była róża.

Ares (gr. Ἄρης Ares) – w mitologii greckiej bóg wojny, utożsamiany z rzymskim bogiem Marsem; syn Zeusa i Hery. Ares prowadził raczej brudną wojnę – brutalny, wrogi ludziom i bogom. Atena, bogini wojny roztropnej, nienawidziła Aresa. Symbolem Aresa w Grecji był miecz, a w Rzymie włócznia. Ze zwierząt poświęcono mu psa, sępa i wilka. Mordował chętnie i obficie, zwłaszcza słabszych, kapryśny, gardził prawem i walczył po jednej lub drugiej stronie wraz ze swoją siostrą Eris oraz synami Dejmosem (trwoga) i Fobosem (strach). Posługiwał się raczej siłą i przemocą niż rozumem.

Artemida (gr. Ἄρτεμις Artemis, dopełniacz Ἀρτέμιδος Artemidos, także Cynthia) – w mitologii greckiej bogini świata roślinnego i zwierzęcego, wielka łowczyni. Dlatego na wielu rzeźbach i obrazach przedstawia się ją z jeleniami lub w lesie. Zsyłała także nagłą śmierć na kobiety w połogu. Jej atrybutami były łuk i strzały, a ulubionym zwierzęciem łania.

Atena (gr. Ἀθήνη Athene lub Ἀθηναίη Athenaie; także Pallas Atena, Pallada) – w mitologii greckiej bogini słusznej wojny, pokoju, mądrości i sztuki, opiekunka miasta Ateny. Atena była córką Zeusa i Metis. Urodziła się wyskakując z głowy ojca, w pełnej zbroi.

Hades (gr. Ἅιδης Hades, także Ἀίδης Aides - "niewidziany") – w mitologii greckiej oznacza zarówno państwo zmarłych, jak i boga – władcę tego podziemnego świata zmarłych.

Hestia (gr. Ἑστία Hestia – "ognisko domowe") – w mitologii greckiej córka Kronosa i Rei, siostra Zeusa i Hery. Ślubowała dziewictwo. Opiekunka ogniska domowego, podróżnych, nowożeńców i sierot. Każde nowonarodzone dziecko, piątego dnia po urodzeniu, obnoszono dookoła ogniska, oddając je Hestii w opiekę. Matka panny młodej rozpalała pierwszy raz ogień w nowym domu płomieniem pochodzącym z jej świątyni. Gość przychodzący do domu, gdzie nie jest mile widziany, musiał złapać się krawędzi ogniska. Odtąd gospodarze nie mogli mu nic zrobić.

Demeter (gr. Δημήτηρ Demeter) – w mitologii greckiej bogini płodności, rolnictwa i urodzaju. Demeter była córką Kronosa i Rei, siostrą Zeusa i Hery, z którą miała córkę Persefonę i Hekate.

Hera (gr. Ἥρα Hera) – w mitologii Greków najstarsza córka Kronosa i Rei, żona i siostra Zeusa, królowa Olimpu, bogini niebios i macierzyństwa, patronka kobiet, opiekunka małżeństwa i rodziny. Uosabia cnoty małżeńskie – w tym wierność – i w związku z tym walczy z wszelkimi przejawami zdrady; niestety sama cierpiała z powodu niewierności małżonka. Mity związane z Herą opisują przede wszystkim jej spory i pojednania z Zeusem oraz mściwe knowania wymierzone przeciwko kochankom i nieślubnym dzieciom małżonka.

Metis – pierwszą żoną Zeusa była Metis, córka Okeanosa. Gaja przepowiedziała Zeusowi, że jeśli Metis urodzi mu córkę, to następnym dzieckiem będzie syn, który pozbawi go władzy. Zeus połknął ją, gdy miał nadejść moment rozwiązania. Po pewnym czasie zaczął odczuwać silny ból głowy. Prometeusz (wg innej wersji Hefajstos) uderzył siekierą w głowę Zeusa, rozłupując jego czaszkę, z której wyszła uzbrojona Atena.

Dionizos (gr. Διώνυσος lub Διόνυσος Dionysos, zwany też Βάκχος Bakchos) – według mitologii greckiej bóg urodzaju, reprezentujący nie tylko jego upajający wpływ, ale także ten dobroczynny. Syn Zeusa i śmiertelnej kobiety Semele. Jego kult przywędrował do Grecji ze Wschodu, z Tracji, około VI wieku p.n.e. Na cześć Dionizosa odbywały się Dionizje.

Hefajstos (gr. Ἥφαιστος Hephaistos) – w mitologii greckiej bóg opiekun ognia, kowali i złotników. Hefajstos był synem Zeusa i Hery. Pracował w kuźni, którą najczęściej umieszczano we wnętrzu Góry Etny. Dziełem Hefajstosa były zeusowe pioruny, tarcza i berło Zeusa, zbroja Achillesa, strzały Erosa. Hefajstos był kulawy, ponieważ kiedyś w gniewie Zeus zrzucił go z Olimpu na wyspę Lemnos, gdzie złamał nogę. Był mężem pięknej Afrodyty.

Ananke (gr. Ἀνάγκη Ananke – "Konieczność") – w mitologii greckiej matka Mojr i Adrastei, personifikacja przeznaczenia i konieczności. Wspólnie z Bią miała na zamku w Koryncie przybytek, którego nie wolno było nikomu przestąpić. Ananke odgrywała ważną rolę w teologicznych rozważaniach orfików.

Tyche (gr. Τύχη Tyche) – w mitologii greckiej bogini opiekująca się miastami, a także losem i szczęściem poszczególnych ludzi.