profil

Właściwości chemiczne

poleca 58% 105 głosów

W temperaturze pokojowej azot jest bardzo mało reaktywny. Jego reaktywność można zwiększyć, ogrzewając go lub poddając wyładowaniom elektrycznym w warunkach niskiego ciśnienia.

Jeden z najbardziej znanych związków azotu to amoniak. Amoniak jest lekkim, bezbarwnym gazem o charakterystycznym zapachu, drażniącym błony śluzowe. Rozpuszcza się w wodzie, a powstały roztwór ma odczyn zasadowy:

Rozpuszczanie amoniaku w wodzie

Amoniak można otrzymać, działając mocną zasadą na sole amonowe w podwyższonej temperaturze:

Reakcja otrzymywania amoniaku

Można także poddać sole amonowe rozkładowi w podwyższonej temperaturze:

Rozkład soli amonowych w podwyższonej temperaturze

Nietrwałość soli amonowych wykorzystuje się np. w proszku do pieczenia, którego składnikiem jest wodorowęglan amonu:

Proszek do pieczenia

Amoniak reaguje z chlorowodorem, tworząc białe dymy chlorku amonu:

Reakcja amoniaku z chlorowodorem

Amoniak w tlenie spala się tworząc azot i wodę:

Spalanie amoniaku w tlenie

Produktem spalania amoniaku w tlenie w obecności katalizatora jest tlenek azotu(II):

Wytwarzanie tlenku azotu

nazwa systematyczna wzór właściwości otrzymywanie
tlenek azotu(I) N2O bezbarwny gaz o słodkawym zapachu i smaku, kiedyś stosowany jako środek znieczulający (gaz rozweselający) NH4NO3 --> N2O + 2 H2O
tlenek azotu(II) NO bezbarwny trujący gaz; związek aktywny biologicznie – w niewielkich stężeniach odgrywa rolę przy przekazywaniu impulsów nerwowych N2 + O2 łuk elektr. --> 2 NO

4 NH3 + 5 O2 --> 4 NO + 6 H2O
tlenek azotu(III) N2O3 niebieska ciecz, otrzymywana w trakcie oziębiania mieszaniny NO i NO2 NO + NO2 oziębianie --> N2O3
tlenek azotu(IV) NO2 NO2 jest brunatnym gazem o charakterystycznym zapachu; łatwo dimeryzuje tworząc N2O4 – bezbarwny gaz 2 NO + O2 --> 2 NO2

2 NO2 <==> N2O4
tlenek azotu(V) N2O5 bezbarwne ciało stałe, rozpuszczalne w wodzie odwodnienie kwasu azotowego(V)

2 HNO3 --> N2O5 + H2O

Rozcieńczony, a także stężony kwas azotowy(V) należy do kwasów silnie utleniających – reaguje zarówno z niemetalami, jak i metalami:

Reakcje kwasu azotowego z metalami i niemetalami

Niektóre metale, np. glin, żelazo, pod wpływem stężonego HNO3 ulegają pasywacji. Stężony kwas azotowy(V) niszczy barwniki i papier. Substancje białkowe pod wpływem jego działania przyjmują charakterystyczną żółtą barwę (reakcja ksantoproteinowa, nitrowanie reszt aminokwasów aromatycznych).

Podoba się? Tak Nie

Materiał opracowany przez eksperta

Czas czytania: 3 minuty