profil

satysfakcja 67 % 18 głosów

Geneza NSZZ „Solidarność”

drukuj
Treść
Obrazy
Wideo
Opinie

GENEZA
NSZZ „SOLIDARNOŚĆ”

SOLIDARNOŚĆ, ruch społ.-polit. w Polsce przeciwstawiający się władzy PZPR; przyjął instytucjonalną formę związków zaw.: Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego „Solidarność” (NSZZ „Solidarność”) działającego w środowiskach pracowników państw. oraz mniej licznych i nie w pełni zorganizowanych 1980–81 — Niezależnego Samorządnego Związku Zaw. Rolników „Solidarność Wiejska”, Niezależnego Samorządnego Związku Zaw. Rolników Indywidualnych „Solidarność Chłopska”, a od III 1981 Niezależnego Samorządnego Związku Zaw. Rolników Indywidualnych „Solidarność” oraz od III 1981 Niezależnego Samorządnego Związku Zaw. Indywidualnego Rzemiosła „Solidarność”
Postępujący paraliż gospodarki i towarzyszące mu frustracja społeczna, w połączeniu z rozwojem różnorodnych form opozycji, zapowiadały wybuch ostrego konfliktu społecznego. Opozycjoniści przypominali podstawowe wartości, takie jak niepodległość i demokracja, nie realizowane w Polsce rządzone przez komunistów. Starano się konkretyzować ogólne hasła i wskazywać sposoby ich realizacji, między innymi przez tworzenie instytucji i organizacji niezależnych od władzy. W wyniku podwyższenia przez ówczesne władze cen żywności wybuchła fala strajków, co doprowadziło do powstania Międzyzakładowych Komitetów Strajkowych. Główną rolę odgrywał Międzyzakładowy Komitet Strajkowy w Stoczni Gdańskiej im. Lenina. Komitety strajkowe przekształciły się w komisje założycielskie NSZZ „Solidarność” (17 IX podjęto decyzję o utworzeniu jednolitego, ogólnokrajowego Związku i jego nazwie); po sporach z władzami państw., dotyczących zawarcia w statucie Związku zobowiązania przestrzegania konstytucji PRL i uznania kierowniczej roli PZPR w państwie.
Władze choć z oporami i przeciwdziałaniem, zgodziły się na zarejestrowanie ‘’Solidarności’’ 10 XI 1980r. w Sądzie Najwyższym w Warszawie. Organizacje związkowe powstały we wszystkich przedsiębiorstwach i instytucjach państw. . Związek przyjął strukturę terytorialno-zakładową (wszystkie organizacje zakładowe przedsiębiorstw i instytucji tworzyły organizację regionalną).
Najwyższe władze NSZZ „Solidarność” tworzyły: zjazd delegatów, Krajowa Komisja Porozumiewawcza (KKP), następnie od IX 1981 Komisja Krajowa; przewodn.: L. Wałęsa; inni działacze: Z. Bujak, A. Celiński, W. Frasyniuk, B. Geremek, A. Gwiazda, M. Jurczyk, B. Lis, A. Michnik, K. Modzelewski, J. Onyszkiewicz, A. Rozpłochowski, J. Rulewski. Organ prasowy: „Tygodnik Solidarność” (red. nacz. T. Mazowiecki). Ponadto w Związku działały: sekcje branżowe i zaw. reprezentowane przez komisje koordynacyjne (górnictwo, oświata, służba zdrowia) oraz Sieć Organizacji Zakładowych NSZZ „Solidarność” (podejmowała problemy reformy gosp. i samorządu pracowniczego).
Solidarności udzielał pomocy Kościół katolicki.
Program Solidarności łączył różnorodne inspiracje ideowe: socjalist. (sprawiedliwość społ., samorządność i egalitaryzm), katol. nauki społ. (solidaryzm społ. i pracowniczy, odrzucenie przemocy w rozwiązywaniu konfliktów społ.), pol. tradycji niepodl.; w pełni sformułowany na I Zjeździe Delegatów NSZZ „Solidarność” IX–X 1981 („solidarne społeczeństwo i samorządna Rzeczpospolita”) zawierał postulaty: obrony praw pracowników, wprowadzenia demokr. form wyłaniania władz państw. — likwidacji nomenklatury, decentralizacji zarządzania gospodarką — z udziałem samorządu pracowniczego, zagwarantowania niezawisłości sądów, tworzenia samodzielnego samorządu terytorialnego i zaw., uwolnienia oświaty, kultury, nauki, środków masowego przekazu od polit. i ideologicznego nadzoru PZPR, ograniczenia cenzury; Solidarność nie wysuwając jednoznacznych żądań, faktycznie sformułowała program wprowadzenia podstawowych zmian ustrojowych w Polsce. Solidarność dążyła do realizacji postulatów, stosując różnorodne formy nacisku na władze państw. — strajki okupacyjne w przedsiębiorstwach przem. i budynkach publ. (powszechne, ostrzegawcze i solidarnościowe), gotowość do strajku, demonstracje uliczne, negocjacje, propagandę (czasopisma, biuletyny, ulotki wyd. w dużych nakładach przez zarządy regionów i komisje zakładowe, faktycznie poza zasięgiem cenzury). Kolejne konflikty ogólnokrajowe i lokalne, m.in. dotyczące skrócenia tygodniowego czasu pracy i wprowadzenia wolnych sobót.


Wielomilionowy związek był zarazem ruchem oporu o niemal ogólnonarodowym zasięgu. Był specyficznie polską formą sprzeciwu i niezależności od komunizmu. „Solidarność” pertraktowała z władzami, ludzie pracy uzyskali reprezentacje, z którą władze się liczyły. Powstała legalna organizacja będąca związkiem zawodowym, przedstawicielem społeczeństwa i opozycją, tolerowaną przez władze z wahaniami i , jak się okazało, obłudnie. Ułomna tolerancja ze strony władz trwała nieco ponad rok.


Autor iza.noname
Przydatna praca? Tak Nie
Komentarze (0) Brak komentarzy zobacz wszystkie
Typ pracy


Serwis stosuje pliki cookies w celu świadczenia usług. Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zamieszczane w urządzeniu końcowym. Możesz dokonać w każdym czasie zmiany ustawień dotyczących cookies. Więcej szczegółów w Serwis stosuje pliki cookies w celu świadczenia usług. Więcej szczegółów w polityce prywatności.