profil

Stawonogi

drukuj
satysfakcja 77 % 17 głosów

Treść
Obrazy
Wideo
Opinie

STAWONOGI - typ ten stanowi wyższą grupę pragębowców (in. pierwouste), tak więc podobnie jak strunowce zaliczane są do organizmów celomatycznych. Współcześnie obejmuje następujące gromady: skorupiaki, owady, wije, pajęczaki (wymarłe to m.in. trylobity).

Zwierzęta te odniosły niebywały sukces ewolucyjny wykształcając największą ilość gatunków (większość rachub podaje wartości od miliona gatunków wzwyż...). Radiacja trwa nieprzerwanie od paleozoiku, zwłaszcza dewonu.

Wspólną cechą tych zwierząt jest sztywny szkielet zewnętrzny będący zarazem miejscem przyczepu mięśni poprzecznie prążkowanych- ciało okrywa oskórek /kutykula/ zawierający lipidy, proteiny i przede wszystkim polisacharyd chityny /precyzyjnie: 2-amino-2-deoksy-D-glukan/. Związek ten jest chemicznym krewniakiem celulozy /błonnik/, odznacza się plastycznością, twardością jednak wraz ze wzrostem rozmiarów ciała staje się kruchy. By ciało mogło rosnąć konieczna jest okresowa wymiana oskórka, tzw. linienie. Celem umożliwienia ruchów elementów ciała wykształciły elastyczne połączenia funkcjonalnie odpowiadające stawom kręgowców /analogi/.

Układ krwionośny otwarty, po raz pierwszy w dziejach życia pojawia się w nim prawdziwe serce (!).

Schemat obiegu:

hemolimfa wypływa z serca do aorty i tętnic;

wylewa się do jamy ciała, gdzie obmywa narządy;

poprzez aortę i tętnice powraca do serca (wpływa doń tzw. ostiami; serce skorupiaków posiada 3 pary osti).

Swój triumf stawonogi zawdzięczają także odnóżom (homologi parapodiów wieloszczetów), które są wieloczłonowe, łączone ruchomo. Zadziwiająco szeroka specjalizacja według funkcji: skrzela (zwłaszcza skrzelodyszne skorupiaki dominujące w środowisku wodnym), rozmaite receptory, narządy gębowe /in. pyszczkowe/.

Oddychanie (chityna ogranicza wymianę gazową przez powierzchnię ciała ———-> wykształcenie odpowiednich struktur, narządów):

skrzela, skrzelotchawki (u larw owadów rozwijających się w wodzie);

tchawki (wędrówka powietrza przez przetchlinki; jest to system rozgałęziających się w ciele, chitynowych

rurek, wymiana gazowa odbywa się przez ich cienkie ścianki) lub płuca (dawniej zwane płucotchawkami),

czyli ukrwione komory powietrzne.

Układ wydalniczy - na ogół wypustki jelita (tzw. cewki Malpighiego) uchodzące do przewodu pokarmowego na granicy jelita środkowego i tylnego. Niekiedy (np. u skorupiaków) spotyka się zmodyfikowane do postaci gruczołów wydalniczych metanefrydia(tzw.gruczoły zielone lub czułkowe)

Układ nerwowy - na stronie brzusznej, centralizacja, rozwój narządów zmysłów (oczy złożone itp.).

Rozmnażanie płciowe, zwykle rozdzielnopłciowe. W rozwoju prostym brak przeobrażenia (np. turkuć podjadek, pajęczaki). Przeobrażenie /metamorfoza/ to rozwój owadów obejmujący nst. stadia: jajo, larwa, poczwarka, postać dorosła /imago/. Przeobrażenie może być:

a) zupełne /złożone/ - występują wszystkie powyższe stadia, np. motyle /gąsienica/, chrząszcze /pędrak/, pszczoły /czerw/;

b) niezupełne - brak poczwarki (np. ważki).

Nieraz spotyka się partenogenezę, np. rozwielitki Wielopostaciowość /polimorfizm/ - w obrębie gatunku występuje więcej zróżnicowanych postaci imago, np. owady społeczne.

OWADY — odcinki ciała: głowa + tułów + odwłok (wyraźna segmentacja). Trzy pary członowanych odnóży na tułowiu, różne formy skrzydeł (są to silne fałdy powłok ciała, przeważnie 2 pary). Układ krwionośny na stronie grzbietowej, krew nie transportuje jednak tlenu ze względu na specyfikę systemu tchawkowego.

PAJĘCZAKI - odcinki ciała: głowotułów + odwłok. Aparat gębowy ze szczękoczułków (kolce połączone z gruczołami jadowymi) i nogogłaszczek. Cztery pary odnóży krocznych, w każdym 6 stawów. Kądziołki przędne wydzielają strużki szybko" krzepnącej substancji, zlewając się tworzy ona pajęczynę. Trawienie pozajelitowe. W orientacji pomagaj ą włoski rejestrujące drgania powietrza, tzw. trichobotria.

SKORUPIAKI - żołądek z zapasem węglanu wapnia służącym do wysycania szkieletu


Przydatna praca? Tak Nie
Wersja ściąga: stawonogi.doc
(0) Brak komentarzy


patryst0 rozwiązanych zadań
Biologia 10 pkt 2 godziny 46 minut temu

Warunki i urządzenia do przechowywania żywności, zmiany zachodzące podczas przechowywania żywności. Metody i techniki sporządzania potraw i...

Rozwiązań 0 z 2
punktów za rozwiązanie do 8 rozwiązań 0 z 2
Rozwiązuj

gizordzik0 rozwiązanych zadań
Biologia 30 pkt 28.10.2014 (11:42)

Witam, potrzebuje rozwiązania zadań z załącznika.  Z góry dzięki.

Rozwiązań 0 z 2
punktów za rozwiązanie do 23 rozwiązań 0 z 2
Rozwiązuj

fairHair0 rozwiązanych zadań
Biologia 20 pkt 27.10.2014 (18:39)

Ma ktoś odpowiedzi do sprawdzianu z biologii klasa druga krążenie, sprawdzian mam, ale potrzebuję same odpowiedzi, błagam pomocy !!! (w załączniku...

Rozwiązań 0 z 2
punktów za rozwiązanie do 15 rozwiązań 0 z 2
Rozwiązuj

akinorew9050 rozwiązanych zadań
Biologia 10 pkt 27.10.2014 (17:41)

Praca kontrolna 1''genetyka w słuzbie zdrowia '' , badz  2 '' genetyka w słuzbie prawa ''

Rozwiązań 0 z 2
punktów za rozwiązanie do 8 rozwiązań 0 z 2
Rozwiązuj

tarasiukmarzena70 rozwiązanych zadań
Biologia 10 pkt 27.10.2014 (17:20)

SZKOŁA OPIEKUN MEDYCZNY: TEMAT PRACY:Ocena parametrów podstawowych funkcji życiowych

Rozwiązań 1 z 2
punktów za rozwiązanie do 8 rozwiązań 1 z 2
Rozwiązuj

Masz problem z zadaniem?

Tu znajdziesz pomoc!
Wyjaśnimy Ci krok po kroku jak
rozwiązać zadanie.

Zaloguj się lub załóż konto

Serwis stosuje pliki cookies w celu świadczenia usług. Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zamieszczane w urządzeniu końcowym. Możesz dokonać w każdym czasie zmiany ustawień dotyczących cookies. Więcej szczegółów w Serwis stosuje pliki cookies w celu świadczenia usług. Więcej szczegółów w polityce prywatności.