profil

Zbiorniki sztuczne

drukuj
satysfakcja 55 % 385 głosów

Treść
Obrazy
Wideo
Opinie

TEMAT: Zbiorniki sztuczne i kanały w Polsce.

Woda jest bardzo ważnym składnikiem krajobrazu. Bez wody nie ma życia. Pomimo tego, że woda jest prawie wszędzie, na jednego mieszkańca przypada w Polsce tylko 60 m3 wody zgromadzonej w zbiornikach zaporowych. Polska jest krajem ubogim w wodę, dlatego musimy ja oszczędzać. Jednymi z takich sposobów oszczędzania jest budowa sztucznych zbiorników i kanałów.
Najpierw zajmę się sztucznymi zbiornikami wodnymi w Polsce. Większość sztucznych jezior Polski znajduje się na rzekach sudeckich, karpackich i rzekach pojezierzy. Najstarsze z nich zostały wybudowane na przełomie XIX i XX w. ( np. Mylof na Brdzie w 1897roku, Pilchowice na Bobrze w 1912roku). Po II wojnie światowej uruchomiono już tylko 20 dużych zbiorników retencyjnych.

NAJWIĘKSZE SZTUCZNE ZBIORNIKI WODNE W POLSCE:

Zbiornik Rzeka Rok uruchomienia Całkowita pojemność (hm3)
Solina San 1968 472,0
Włocławek Wisła 1970 408,0
Jeziorsko Warta 1990 202,8
Rożnów Dunajec 1941 169,3
Goczałkowice Mała Wisła 1956 166,8
Dobczyce Raba 1986 125,0
Otmuchów Nysa Kłodzka 1933 124,5
Nysa Nysa Kłodzka 1972 113,6
Turawa Mała Panew 1948 106,2
Tresna Soła 1967 100,0
Budowa sztucznych zbiorników wodnych w Polsce jest trochę utrudniona. Większość naszych rzek ma charakter nizinny, co nie sprzyja budowie. Jest to możliwe tylko na obszarach górskich i w pasie pojezierzy. Według zapowiedzi u nas możnaby jeszcze zbudować ok. 300 sztucznych zbiorników różnej wielkości. Zbiorniki zaporowe buduje się najczęściej w dolinach rzek lub potoków. Tworzone są dla określonych celów gospodarczych, np. energetycznych ( poruszanie turbin elektrowni), gromadzenia wody pitnej lub przeciwdziałania powodziom. Funkcje te mogą być łączone, a zbiorniki lub jeziora zaporowe mogą być wykorzystywane przez żeglugę oraz do celów turystycznych, rekreacyjnych i rybackich.
W Polsce znajduje się 150 dużych i średnich zbiorników. Połowę z nich stanowią zbiorniki większe. Łączna ich pojemność wynosi ok. 3,5 km3, czyli ok. 5% objętości wody średnio rocznie odpływającej z terenu Polski.
Większość zbiorników zaporowych to zbiorniki młode. Ponad połowa nie przekracza 25 lat. Grupują się one głównie w rejonach podgórskich lub górskich oraz w pasie pojezierzy. Niewiele zbiorników występuje na obszarach nizinnych.
Zbiorniki zaporowe (Rys. 1) można scharakteryzować podając ich pojemność, powierzchnię zbiornika i powierzchnię zlewni, wysokość podpiętrzenia, długość, szerokość i głębokość oraz szybkość wymiany wody.
W 1958 roku Starmach wprowadził podział zbiorników na przepływowe - reolimniczne i mało przepływowe - limniczne. Ten podział zbiorników zaporowych dotyczy zbiorników w rejonach górskich i podgórskich jak i nizinnych. Często podział zbiorników, dokonywany jest na podstawie ich użytkowania, np. zbiorniki wodociągowe, energetyczne i przeciwpowodziowe. Do tych przeciwpowodziowych należą też zbiorniki suche, których jedynym celem jest zatrzymanie fali powodziowej.
W Polsce występują wyłącznie zbiorniki o małych wahaniach poziomu wody, niewielkich i dość dużych. Zbiorniki zaporowe podzielono na górskie, przejściowe i nizinne, biorąc pod uwagę ich lokalizację i charakter. Zbiorniki typu górskiego są odpowiednikiem górskich jezior naturalnych. Zarówno one jak i zbiorniki przejściowe charakteryzują się spadkiem brzegów, dość szybkim prądem, są zwykle chłodne lub umiarkowanie chłodne, niewielkie, a jeśli o większej powierzchni - to głębokie.
Zbiorniki nizinne są o niższych, łagodnie opadających brzegach i słabym prądzie wody. Są one zwykle umiarkowanie ciepłe lub ciepłe. Przykładami mogą być: Turawa, Kozłowa Góra, Włocławek czy Jeziorsko.
Jednym z celów budowy zbiorników zaporowych jest zapobieganie powodziom i zatrzymanie nadmiaru wód. Ma to szczególne znaczenie w rejonach górskich i podgórskich Polski, gdyż strome zbocza i duże spadki dopływów potęgują spływ wód opadowych. W tych rejonach występują najczęstsze powodzie.
Zbiorniki zaporowe wykorzystuje do celów konsumpcyjnych, przemysłowych i rolniczych (Fot. 1).
Przegradzając rzekę zaporą w miejscu dużego spadku uzyskuje się spiętrzenie wody, a tym samym możliwość wykorzystania dla celów energetycznych (Fot. 2).
Zbiorniki zaporowe mają duży wpływ dla gospodarki rybackiej i na zmianę krajobrazu. Mogą mieć znaczenie dla ptaków wodnych szczególnie w okresie wędrówek. W Polsce pilne jest uruchomienie badań oceniających efekty funkcjonowania zbiorników zaporowych tak, aby można było prawidłowo nimi gospodarować. Szczególnie wyraźny wpływ mają zbiorniki zaporowe na świat zwierzęcy ryb: umożliwiają niektórym gatunkom wędrownym wędrówki rozrodcze, podczas gdy budowane przepławki nie zawsze spełniają swoją rolę, w szczególności tam, gdzie są elektrownie wodne.
Nie można jednak powiedzieć, że budowa zapór ma tylko pozytywne tego skutki.
Przegrodzenie rzeki zaporą lub inną budowlą piętrzącą oraz utworzenie jeziora zaporowego pociąga za sobą też negatywne skutki w układzie warunków naturalnych. Niekorzystnymi zjawiskami, wywołanymi spiętrzeniem rzeki oraz utworzeniem jeziora zaporowego, są:
· Podniesienie się zwierciadła wód gruntowych
· Wywieranie wyrażnego wpływu na klimat miejscowy
· Zakrzewianie się roślinności wodnej i bagiennej, która zarasta strefy brzegowe, gdzie zachodzą okresowe wahania poziomu wody i następuje odsłanianie dna
· Zatopienie „dolin rzeki”, co powoduje wyłączenie upraw z uzytkownika rolniczego
· Konieczność przesiedlenia ludności, która zamieszkiwała tereny doliny zamienionej w jezioro
· Utrata zabytków architektonicznych i historycznych
W tej chwili może opisze kilka sztucznych zbiorników wodnych w Polsce:
· Zbiornik Łącki wybudowano w 1986 roku w środkowym biegu Pszczynki, pomiędzy czterema miejscowościami: Łąką, Porębą, Brzeźcami i Wisłą Wielką.
Do głównych zadań tego zbiornika należą: wyrównywanie przepływów w Pszczynce, współpraca ze zbiornikiem wody pitnej w Goczałkowicach oraz tworzenie warunków do rekreacji i wypoczynku. W pobliżu miasta Pszczynki znajdują się dwa sztuczne zbiorniki wodne:Jezioro Goczałkowskie i ten właśnie Zbiornik Łącki.
· Jezioro Goczałkowickie - sztuczny zbiornik wodny utworzony na Wiśle w 1955 roku - jest jednym z największych tego typu akwenów wodnych w Polsce. Stanowi on nadal źródło zaopatrzenia w wodę dla całego regionu Górnego Śląska.
Ze względu na swoje położenie oraz ogrom tafli wodnej niewątpliwie akwen ten byłby doskonały do uprawiania żeglarstwa oraz innych sportów wodnych. Władze gminy czynią starania o uzyskanie zgody na to, by na jeziorze Goczałkowickim ponownie mogły się pojawić „białe żagle”.
W pobliżu jeziora leży znane uzdrowisko Goczałkowice-Zdrój, które powstało w 1856 r. Tutejsze sanatorium korzysta z bogatych złóż borowiny i solanki, pomocnych m. in. w leczeniu schorzeń reumatycznych, chorób narządów ruchu i układu oddechowego.
Teraz omówię trochę kanały. Słownikowa definicja wyjaśnia nam, że sa to sztuczne na powierzchni ziemi lub czasem pod powierzchnią, umożliwiające żeglugę lub przepływ wody.
Zależnie od przeznaczenia rozróżnia się kilka typów kanałów:
· Kanały żeglowne są to inaczej sztuczne drogi wodne umożliwiające transport wodny. Kanały żeglowne morskie łączą morza i oceany lub odchodzą w głąb lądu. Mogą być otwarte albo zamknięte. Kanały żeglowne śródlądowe umożliwiają żeglugę statkom śródlądowym:
a) Tranzytowe — łączą kilka dorzeczy (np. system kanałów łączących Odrę, Łabę, Wezerę i Ren)
b) Wododziałowe — łączą dorzecza 2 rzek (np. Kanał Bydgoski)
c) Lateralne— łączą 2 punkty tej samej rzeki w celu ominięcia zakoli lub biegną równolegle do brzegu jeziora w celu uniezależnienia transportu od falowania wiatrowego
d) Odgałęźne — łączą drogę wodną z ośrodkiem przem. (np. Kanał Gliwicki)
· Kanały melioracyjne są często w postaci szerokiego rowu doprowadzającego wodę do terenów nawadnianych, rozprowadzające wodę po nawadnianym terenie, odprowadzające nadmiar wody z terenów zabagnionych lub depresji
· Kanały przerzutowe — przerzucają wodę z terenów o nadmiarze wody na tereny, na których występuje jej deficyt
· Kanały energetyczne doprowadzają wodę od ujęcia do turbin elektrowni wodnej (kanały derywacyjne) lub doprowadzają i odprowadzają wodę w otwartych systemach chłodzenia elektrowni cieplnych
· Kanały ściekowe (odkryte lub zakryte) zbierają ścieki i odprowadzają je do oczyszczalni lub do rzek
W Polsce pierwsze kanały zbudowano w XVIII w. (Kanał Ogińskiego, Królewski, Bydgoski).
Wcześniej już wspomniałam o Kanale Bydgoskim. Jest on zapewne znany w Całej Polsce. Kanał Bydgoski jest kanałem żeglownym w województwie kujawsko-pomorskim. Znajduje się w Kotlinie Toruńskiej (wsch. część Pradoliny Toruńsko-Eberswaldzkiej) i łączy dorzecze Wisły (poprzez Brdę) i Odry (poprzez Noteć). Kanał ten ma długość 24,7 kilometra i ma 6 śluz. Dostępny jest dla statków o nośności do 400 ton. W roku 1774 oddany został do użytku państwowego. Odegrał on bardzo ważną rolę w transporcie drewna i przyczynił się w XIX w. do szybkiego rozwoju Bydgoszczy.
Innym na pewno również znanym jest Kanał Augustowski. Jest to również kanał żeglowny znajdujący się w województwie podlaskim i na Białorusi, na Równinie Augustowskiej i w Kotlinie Biebrzańskiej. Łączy dorzecza Wisły i Niemna przez malownicze jeziora (m.in.: Necko, Białe, Studzieniczne) oraz uregulowane koryto rzeki Czarna Hańcza. Jest on o wiele dłuższy niż Kanał Bydgoski i osiąga długość 102 kilometrów, z czego 80 km znajduję się u nas, w Polsce. Zawiera 18 śluz, z czego 14 w Polsce. Wschodnia jego część leży w granicach Białorusi, ale niestety jest nieczynna od 1992 roku. Polski odcinek dostępny jest dla statków o nośności do 100 ton. Współcześnie wykorzystywany jest w turystyce, w niewielkim stopniu do spławu drewna. Zbudowany w latach 1824–39 według projektu I. Prądzyńskiego. Obecnie stanowi zabytek techniki.
Następnym kanałem jest Kanał Notecki, który również jest kanałem żeglownym w woj. kujawsko-pomorskim, w Kotlinie Toruńskiej (część Pradoliny Toruńsko-Eberswaldzkiej). Łączy Kanał Bydgoski z jeziorem Gopło. Długość całego systemu tego kanału to 114,6 kilometrów. Dostępny jest dla statków do 150 ton, ale na niektórych odcinkach nawet do 300 ton. Oddany do użytku został w 1892 roku. Kanał Notecki zaopatruje w wodę Kanał Bydgoski.
POLSKA – NAJWAŻNIEJSZE KANAŁY



RYSUNKI I ZDJĘCIA



Rys.1. Wybrane elementy charakterystyki zbiornika zaporowego

Fot. 1. Widok na zaporę czołową zbiornika wodnego „Miedzna Murowana”.

Fot. 2. Widok na zaporę i budowle piętrzącą – zbiornik wodny Cieszanowice


Przydatna praca? Tak Nie
Wersja ściąga: zbiorniki_sztuczne.doc
Komentarze (7) Brak komentarzy zobacz wszystkie
3.11.2011 (19:53)

Cóż chodzę do 4 klasy i na przyrode potrzebowałem zbiorniki i inne w dolnym śląsku. Praca nie jest taka zła ale mis ie nie przydała. ;-)

10.10.2011 (18:39)

fajnie napisane i przydatne polecam

4.3.2009 (18:18)

polecam, bo naprawdę przydatne :)

29.9.2008 (21:43)

Super przydało się ;))

3.2.2008 (13:53)

Bardzo fajna :) Mocne 5

Typ pracy


Agneso16 rozwiązanych zadań
Geografia 100 pkt wczoraj o 17:56

Krótki referat (dwie strony A4) na temat Budowa wnętrza ziemi.

Rozwiązań 1 z 2
punktów za rozwiązanie do 75 rozwiązań 1 z 2
Rozwiązuj

Chamera0 rozwiązanych zadań
punktów za rozwiązanie do 113 rozwiązań 2 z 2
Rozwiązuj

Chamera0 rozwiązanych zadań
punktów za rozwiązanie do 9 rozwiązań 1 z 2
Rozwiązuj

Leser160 rozwiązanych zadań
Geografia 30 pkt 20.11.2014 (22:25)

Cześć potrzebuje pomocy z tymi 2 zadaniami, oceniam pozytywnie pomoc :)

Rozwiązań 0 z 2
punktów za rozwiązanie do 23 rozwiązań 0 z 2
Rozwiązuj

Agneso16 rozwiązanych zadań
Geografia 100 pkt 20.11.2014 (15:20)

Prosze o krótki referat o budowie wnetrza ziemi na 21.11.14(piątek).

Rozwiązań 1 z 2
punktów za rozwiązanie do 75 rozwiązań 1 z 2
Rozwiązuj

Masz problem z zadaniem?

Tu znajdziesz pomoc!
Wyjaśnimy Ci krok po kroku jak
rozwiązać zadanie.

Zaloguj się lub załóż konto

Serwis stosuje pliki cookies w celu świadczenia usług. Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zamieszczane w urządzeniu końcowym. Możesz dokonać w każdym czasie zmiany ustawień dotyczących cookies. Więcej szczegółów w Serwis stosuje pliki cookies w celu świadczenia usług. Więcej szczegółów w polityce prywatności.