profil

Wiatry, rodzaje wiatrów

drukuj
satysfakcja 55 % 180 głosów

Treść
Obrazy
Wideo
Opinie

Wiatry

Wiatry występują na wszystkich częściach naszego globu. Nie ma chyba ani jednego człowieka, który nie spotkałby się z tym zjawiskiem. Czym właściwie jest wiatr i jakie są jego rodzaje? Wiatr jest to ruch powietrza w dolnej części troposfery w układzie pionowym bądź skośnym. Poziome ruchy powietrza występujące w górnej części troposfery i w stratosferze określa się mianem prądów. Rozróżniamy różne typy wiatrów. Każdy z nich występuje w charakterystycznym dla niego miejscu i czasie. Wiatry dzielimy na stałe, zmienne, okresowe i nieokresowe.

Wiatry stałe – pasaty mają w warstwie tarciowej kierunek NE-ENE na półkuli północnej i SE-ESE na południowej. Związane są one z ogólną cyrkulacją atmosferyczną, wiją od wyżów podzwrotnikowych, spotykając się w międzyzwrotnikowej strefie niskiego ciśnienia na równikowej linii zbieżności, zwanej niekiedy frontem równikowym albo międzyzwrotnikowym. Efektem zbieżności wiatrów ponad powierzchnią Ziemi są silne prądy wstępujące, które wiele km wzwyż i przyczyniają się do powstawania potężnych chmur kłębiasto-deszczowych, dających obfite opady przelotne. Przy samej powierzchni Ziemi ruch powietrza na skutek tarcia słabnie, dając tzw. pas ciszy równikowej.

Wiatry zmienne są charakterystyczne szczególnie dla szerokości umiarkowanych, a częściowo i wysokich, gdzie jest silnie rozbudowana działalność cyklonalna na froncie polarnym i arktycznym.

Wiatry okresowe to monsuny, bryzy oraz wiatry górskie i dolinne.

Bryzy to wiatry o okresie dobowym, charakterystyczne dla wybrzeży mórz i wielkich jezior, wywołane są różnym nagrzewaniem się powierzchni lądowych i wodnych w ciągu dnia i nocy. Bryza morska (dzienna) wieje znad chłodniejszego morza na bardziej nagrzany lad, a bryza lądowa (nocna) na odwrót.

W ciągu dnia przy operacji słonecznej nad lądem nagrzane powietrze rozpręża się i unosi do góry (prąd wstępujący). Na jego miejsce napływa dołem chłodniejsze powietrze znad morza. Góra natomiast powietrze odpływa w kierunku morza, gdzie znów w pewnej odległości od brzegu ochłodzone osiada (prąd zstępujący) zamykając w ten sposób cykl obiegu bryzy dziennej.

Bryza lądowa (nocna) stanowi analogiczny obieg powietrza między lądem a wodą, tylko w odwrotnym kierunku.

Bryza dzienna obejmuje swym zasięgiem pionowym warstwę powietrza o grubości ok. 1 km, w poziomie sięga kilkanaście km w głąb lądu. Wobec mniejszych różnic temperatury między morzem a lądem w nocy zasięg pionowy i poziomy bryzy nocnej jest mniejszy.

Cyrkulacja bryzowa rozwija się szczególnie intensywnie na wybrzeżach mórz podzwrotnikowych. W naszych szerokościach wyraźne bryzy występują latem przy pogodzie słonecznej i cichej na wybrzeżu mórz, a nawet dużych jezior. Zjawisko to znane jest od dawna i wykorzystywane jest przez rybaków, którzy wypływają na połowy z bryzą lądową(nocna), a wracają z bryzą morską (dzienną).

Tu wklej rys 1 „bryza morska”

Tu wklej rys 2 „bryza lądowa”




Wiatry górskie i dolinne o okresie dobowym to wiatry zboczowe, którymi nazywamy małoskalowy, wznoszący lub opadający ruch powietrza po zboczach w poprzek doliny.

Tu wklej rys 3 „wiatr zboczowy dzienny”

Tu wklej rys 4 „wiatr zboczowy nocny”




Przyczyną wiatrów zboczowych jest różnica pomiędzy temperaturą powietrza przylegającego do zbocza a temperaturą powietrza stagnującego nad dnem doliny na tej samej wysokości. W dzień słoneczny zbocza, zwłaszcza o ekspozycji południowej, nagrzewają się silnie, powietrze stykające się z nimi również, następnie rozpręża się i unosi do góry po stokach, dając początek dziennemu wiatrowi zboczowemu dolinnemu. Na miejsce powietrza uniesionego dopływają nowe porcje powietrza z niższych partii zboczy i z dna doliny. Wiatry zboczowe wiejące z dolin ku grzbietom są przyczyną powstawania potężnych nieraz chmur kłębiastych nad grzbietami górskimi w ciągu dnia. Nocą na odwrót, zbocze i powietrze na tej samej wysokości nad doliną, więc ochłodzone ciężkie powietrze opada po stoku w dół, powodując wiatr zboczowy górski.

W dni słoneczne występują wyraźne wiatry dolinne, zasysające powietrze z niższych części dolin ku górom, gdzie na stokach nasłonecznionych wiatr zboczowy spowodował zniżkę ciśnienia. W noce bezchmurne występują natomiast wiatry górskie, które dają spływ ochłodzonego powietrza od strony gór, gdzie wiatr zboczowy wywołał zwyżkę ciśnienia, w dół cieplejszej doliny o stosunkowo niższym ciśnieniu.

Wiatry nieokresowe wywołane są najczęściej współdziałaniem rzeźby terenu i aktualnej sytuacji synoptycznej.

Fen to silny, porywisty, ciepły, suchy wiatr wiejący z gór. Znany jest od dawna w Alpach, z niemieckiego fohn. Występuje w Karpatach, Sudetach, w zachodniej części Kaukazu, w górach Azji Środkowej, w Ałtaju, na wschodnich zboczach Gór Skalistych, a także na Grenlandii i Islandii. W różnych krajach nosi nazwy lokalne np. halny w Tatrach, polak po czeskiej stronie Sudetów, chinook w Górach Skalistych. Warunkiem koniecznym do wystąpienia fenu jest wysokie ciśnienie po jednej stronie łańcucha górskiego, a niskie po drugiej. Wiatr typu fenowego po stronie układu niżowego jest ciepły, suchy, czasem bardzo porywisty i silny, a podwyższenie temperatury i spadek wilgotności powietrza, zwane ogólnie efektem fenowym odczuwane będą jeszcze na znacznych odległościach od gór, np. w Krakowie, przy wiejącym halnym. Ten typ wiatru jest dość często notowany, mniej więcej kilkadziesiąt razy w ciągu roku. W zimie powoduje gwałtowne topnienie, a nawet bezpośrednie parowanie śniegu. Latem efekt fenowy wywołuje nieraz gwałtowne wysuszenie i opad liści. W Polsce ten typ wiatru występuje w Karpatach i Sudetach. W Sudetach wobec mniejszej wysokości względnej siła wiatru i efekty fenowe po naszej stronie są słabsze niż w Tatrach, lecz skutki ich dają się odczuwać niemal na całym Przedgórzu Sudeckim z powodu dużej tu częstości wiatrów SW.

Bora to gwałtowny zimny i porywisty wiatr spadający z terenu wzniesionego nad cieplejsze morze. Warunkiem jego występowania jest niskie ciśnienie i stosunkowo wysoka temperatura nad morzem, a na bliskim zapleczu, z utrzymującym się przez dłuższy czas zimnym powietrzem. Chociaż wiatr spadając ogrzewa się według gradientu suchoadiabatycznego, to jednak pokonując niewielką wysokość, nie zdoła ogrzać się dostatecznie i na wybrzeżu jest odczuwalny jako zimny i bardzo przykry. Bora daje się we znaki szczególnie zimą nad Adriatykiem w Dalmacji i koło Triestu, oraz na wybrzeżu Morza Czarnego. Obserwowany bywa również na Spitsbergenie i Nowej Ziemi. Mistral to lokalna nazwa Bory, występuje w basenie Rodanu jako przykry, zimny wiatr spadający z Masywu Centralnego lub przedgórza Alp w kierunku Morza Śródziemnego.

Wiatry lodowcowe to zimne, porywiste, spadające z zawsze zimnych powierzchni lodowców na niżej położone cieplejsze obszary. Spotykane są we wszystkich górach o dużych zasięgach pól lodowcowych, pospolite są na Grenlandii i Antarktydzie.



Przydatna praca? Tak Nie
Wersja ściąga: wiatry,_rodzaje_wiatrów.doc
Komentarze (9) Brak komentarzy zobacz wszystkie
7.2.2011 (18:18)

ja znam takie wiatry:
-bulgotnik wanienny
-cichacz fotelowy
-kinder niespodzianka
- podkołdernik jadowity
-

19.11.2008 (19:30)

praca niezla

21.10.2008 (22:36)

brakuje mi tu monsunu....

14.11.2007 (21:50)

praca wporzo a na błedy i tak nikt nie patrzy

Mamy przecież XXI wiek a wszyscy ciągle gdzieś gonią.

A mnie się przyda;)

27.7.2006 (14:27)

a mi praca sie nei za bardzo podoba. Szukam wiatrów zoboczowych a u ciebie owe są dziwnie opisane... poszukam dalej



Leser160 rozwiązanych zadań
Geografia 30 pkt wczoraj o 22:25

Cześć potrzebuje pomocy z tymi 2 zadaniami, oceniam pozytywnie pomoc :)

Rozwiązań 0 z 2
punktów za rozwiązanie do 23 rozwiązań 0 z 2
Rozwiązuj

Agneso12 rozwiązane zadania
Geografia 100 pkt wczoraj o 15:20

Prosze o krótki referat o budowie wnetrza ziemi na 21.11.14(piątek).

Rozwiązań 1 z 2
punktów za rozwiązanie do 75 rozwiązań 1 z 2
Rozwiązuj

SlabyZeWszystkiego0 rozwiązanych zadań
punktów za rozwiązanie do 23 rozwiązań 1 z 2
Rozwiązuj

mulatka2326450 rozwiązanych zadań
punktów za rozwiązanie do 8 rozwiązań 2 z 2
Rozwiązuj

Masz problem z zadaniem?

Tu znajdziesz pomoc!
Wyjaśnimy Ci krok po kroku jak
rozwiązać zadanie.

Zaloguj się lub załóż konto

Serwis stosuje pliki cookies w celu świadczenia usług. Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zamieszczane w urządzeniu końcowym. Możesz dokonać w każdym czasie zmiany ustawień dotyczących cookies. Więcej szczegółów w Serwis stosuje pliki cookies w celu świadczenia usług. Więcej szczegółów w polityce prywatności.