profil

Absolutyzm w Europie Zachodniej a w Rosji - porównaj.

drukuj
satysfakcja 55 % 11 głosów

Treść
Obrazy
Wideo
Komentarze

Monarchia absolutna to taka, w której król ograniczony jest tylko prawem boskim, będąc przy tym najwyższym suwerenem. Marginalizowana jest rola przedstawicielstwa poddanych. Istnieje pogląd, że absolutyzm to schyłkowa forma feudalizmu. Był wynikiem koniecznej ewolucji ustrojowej w okresie załamania starego, uniwersalistycznego porządku, w dobie odkryć geograficznych, zmiany stosunków gospodarczych. Jego rozkwit przypadł na XVII w. i pierwszą połowę XVIII w, a za jej praktycznego prekursora uważa się Filipa II z madryckiej linii Habsburgów. To właśnie jego miała na myśli polska szlachta, zarzucając Zygmuntowi III Wazie zmierzanie do ,,hiszpańskiego porządku”.
Przychylam się do sensu zawartego w twierdzeniu Normana Daviesa - ,,Od arkebuza do absolutyzmu istnieje krótka droga”. Nowożytność narzuciła zmiany techniki walki, która stawała się bardziej kosztowna. Do prowadzenia wojny potrzebne są nakłady finansowe, aby je uzyskać trzeba skonstruować sprawny aparat fiskalny, aby zapewnić trwałość i wydajność systemu potrzebna jest centralizacja. ,,Wojsko i talary to moi najlepsi przyjaciele” miał powiedzieć w XVIII wieku Fryderyk Wilhelm I. Już dwa stulecia wcześniej jego zachodnioeuropejscy poprzednicy na tej zasadzie mieli budować pełnię swej władzy.
Zachodnia idea owej monarchii wyrosła na gruncie pisarstwa politycznego, a historia teorii absolutyzmu sięga wojen włoskich, gdy Macchiaveli, obserwując anarchię panującą na Półwyspie Apenińskim , stworzył teorię silnej władzy, która nie wahała się uruchomić tyranii, w celu zapewnienia realizacji swych celów. Jean Bodin ,,W Sześciu Księgach O Rzeczypospolitej” kontynuował średniowieczną tezę o boskim pochodzeniu władzy króla (Dei gratia) oraz o jego suwerenności. Król, w przeciwieństwie do monarchii patrymonialnej, był ograniczony prawami boskim i naturalnym, jednak w razie niestosowania się do nich, poddani nie mogli stawiać władcy oporu. T. Hobbes, w dobie rewolucyjnego wrzenia w XVII-wiecznej Francji stworzył ,,Lewiatana”, realizując hasło umowy społecznej, według której w stanie przedpaństwowym jednostki zrzekły się swej wolności na rzecz władcy, który potrafiłby nimi pokierować. Mandat do kierowania państwem władca otrzymał więc w tym ujęciu od ludu.
Zgadzam się z tezą Emanuela Rotworowskiego, iż powinno się zrezygnować z dzielenia absolutyzmu na dwie odnogi- ,,klasycznego”, rozkwitającego za czasów Richelieu, Mazzarina, a wreszcie Ludwika XIV, oraz ,,oświeconego”, kojarzonego z dworem pruskim i wiedeńskim. Historyk proponuje termin ,,absolutyzm w dobie oświecenia”, aby podkreślić wpływ epoki. Warto zresztą podkreślić, iż termin ,,absolutyzm oświecony” ukuty został przez niemieckojęzycznych historyków oraz, że światły Fryderyk II ,- ,,król filozof” zaczął swoje panowanie od wyniszczającej wojny o sukcesję austriacką (1740-1748), a gospodarkę Polski zakłócał procederem ,,psucia monety”.

Przydatna praca? Tak Nie
W słownikach:
(0) Brak komentarzy
Historia powszechna