profil

Słownik etymologiczny języka polskiego

Angielski Angielski SMS 155
Biologia Biologia Przewodnik szkolny 468
Biologia Biologia SMS 151
Chemia Chemia Przewodnik szkolny 555
Chemia Chemia SMS 132
Fizyka Fizyka SMS 277
Geografia Geografia SMS 100
Gramatyka polska Gramatyka polska SMS 147
Historia Historia Przewodnik szkolny 190
Literatura Literatura SMS 142
Niemiecki Niemiecki SMS 113
Słownik etymologiczny języka polskiego Słownik etymologiczny języka polskiego Słownik języka polskiego 7783
Słownik Frazeologiczny Słownik Frazeologiczny Słownik językowy 6690
Słownik języka polskiego Słownik języka polskiego Słownik językowy 804
Słownik motywów literackich Słownik motywów literackich Słownik języka polskiego 999
Słownik pisarzy Słownik pisarzy Słownik języka polskiego 184
Słownik postaci historycznych Słownik postaci historycznych Słownik historyczny 181
Wiedza o społeczeństwie Wiedza o społeczeństwie Przewodnik szkolny 200
f
# a b c d e f g h i j k l m n o p r s t u w y z
polecab/d

Fałd

1. ‘zmarszczka, zagięcie czegoś’; 2. ‘zakładka w materiale’.

Sprawdź także
polecab/d

fałdować

Kategoria: Fałd

Od XVI w.; utworzone od niem. falten ‘fałdować, marszczyć’ w podobnym znaczeniu; podobne też czes. faldovati

Sprawdź także
polecab/d

Fałsz

1. ‘niezgodność z prawdą’; 2. ‘nieszczerość, obłuda, kłamstwo’; 3. ‘nieczysty dźwięk’; 4. stpol. też ‘błędność wyroku’ (XV w.).

Sprawdź także
polecab/d

fałszerstwo

Kategoria: fałszerz

od XV w.

polecab/d

fałszerz

Kategoria: Fałsz

od XV w.; utworzone z niem. Fälscher

Sprawdź także
polecab/d

fałszować

Kategoria: Fałsz

od XV w.; pochodzi od niem. fälschen

polecab/d

fałszywy

Kategoria: Fałsz

Utworzone wg stpol. przymiotnika łżywy (XIV-XVI w.)

polecab/d

Fan

‘miłośnik, entuzjasta, wielbiciel’.

Sprawdź także
poleca15%

fanatyk

Kategoria: Fan

1. początkowo ‘osoba szalona’; 2. ‘człowiek ślepo oddany jakiejś idei (religijnej lub politycznej; od XIX w.)’; utworzony od łac. fanaticus

polecab/d

fanatyzm

Kategoria: Fan

poświadczony od XVIII w.; podobne odniesienia jak wyżej

polecab/d

farba

Kategoria: Barwa

1. ‘barwa, kolor’(od XV w.); 2. ‘barwnik służący do malowania lub farbowania’ (od XVI w.); jest to nowsze zapożyczenie z tego samego źródła co słowo barwa.

poleca67%

Fasola

1. ‘roślina uprawna Phaseolus’; 2. ‘jej nasiona i strąki’; 3. ‘potrawa z nasion fasoli’.

poleca67%

Figa

1. ‘owoc drzewa figowego’; 2. ‘drzewo figowe, figowiec’; 3. figi ‘kuse majteczki damskie’ (XX w.), znaczenie występujące tylko w pol., może inspirowane biblijnym listkiem figowym u Ewy wypędzanej z raju, od figa ‘nic, prawie nic’.

Sprawdź także
polecab/d

Figiel

1. ‘psota, żart, psikus’; 2. ‘niegodziwy czyn, sprawka; złośliwy żart’ (XVI w.).

Sprawdź także
polecab/d

figlarny

Kategoria: figlarz

‘psotny’; od XVIII w.

polecab/d

figlarz

Kategoria: Figiel

1. ‘zwodziciel, matacz, oszust’; 2. ‘psotnik’

Sprawdź także
polecab/d

figlować

Kategoria: Figiel

1. ‘używać wybiegu, podstępu, oszukiwać’; 2. ‘psocić; żartować’.

polecab/d

figowiec

Kategoria: figowy

polecab/d

figowy

Kategoria: Figa

Sprawdź także
polecab/d

Figura

1. ‘symbol, znak, alegoria’; 2. ‘postać, wyobrażenie, podobizna; kształt, forma’; 3. ‘kształt w znaczeniu geometrycznym’.

polecab/d

figuracja

Kategoria: Figura

Sprawdź także
polecab/d

figuralny

Kategoria: Figura

‘symboliczny, metaforyczny’; od XVI w.; pochodzi od łac. figūralis‘ts.’

polecab/d

figurant

Kategoria: Figura

1. pierwotnie ‘aktor-statysta’; 2. potem ‘osoba bez znaczenia’; od XVIII w.; utworzone z fr. figurant

polecab/d

figurować

Kategoria: Figura

1. ‘przedstawiać symbolicznie, wyobrażać’; 2. później ‘widnieć w rejestrze, spisie’; początkowe znaczenie od XVI w. za łac. figūrare, późniejsze– za niem. figurieren i fr. faire figurer.

poleca73%

Filiżanka

‘małe naczynie do picia kawy lub herbaty’.

polecab/d

finalizować

Kategoria: Finał

‘doprowadzić coś do końca, do ostatniego etapu’; od XX w.; na wzór niem. finalisieren ‘ts.’

Sprawdź także
polecab/d

finalny

Kategoria: Finał

‘końcowy, ostateczny’; od XVIII w.; pochodzi od łac. finālis

polecab/d

Finał

1. początkowo ‘o końcowej partii pieśni, utworu muzycznego’; 2. ‘koniec, zakończenie, ostatni etap czegoś’ w różnych znaczeniach, np. finał wyścigu, finał konkursu.

polecab/d

finałowy

Kategoria: Finał

polecab/d

finanse

Kategoria: Finał

‘fundusze, środki pieniężne’; od XIX w.; utworzony od fr. finances < stfr. finer w specjalnym znaczeniu ‘doprowadzić sprawę do końca płacąc (okup, grzywnę, podatek)’

polecab/d

finansista

Kategoria: Finał

polecab/d

finansjera

Kategoria: Finał

polecab/d

finansować

Kategoria: Finał

‘pokrywać koszty czegoś, płacić za coś’; od XIX/XX w.

poleca100%

finansowy

Kategoria: Finał

polecab/d

finisz

Kategoria: Finał

‘końcowa faza wyścigu’; od XIX/XX w.; utworzone od stfr. finisse < fr. finir ‘kończyć’ < łac. finire

Sprawdź także
polecab/d

finiszować

Kategoria: finisz

poleca39%

Firanka

‘ozdobna zasłona na okno’.

polecab/d

flaczki

Kategoria: Flaki

zdrobnienie

polecab/d

Flaki

1. ‘kiszki, jelita, wnętrzności zwierzęce’; 2. ‘potrawa z przyżołądków wołowych lub cielęcych’ (zdrobniale flaczki); 3. flak ‘przedmiot obwisły, zmięty, flakowaty’;4. flak ‘kiszka, jelito’ (XV w.).

Sprawdź także
polecab/d

flakowaty

Kategoria: Flaki

od XVIII w.

polecab/d

Front

1. ‘przednia część, przód budynku’; 2. ‘czołowa linia wojska; miejsce działań wojennych’; 3. w znaczeniu meteorologicznym ‘granica między różnymi masami powietrza’; 4. szerzej ‘miejsce działań, dziedzina wspólnej planowej działalności’.

polecab/d

frontalny

Kategoria: Front

1. głównie w znaczeniu wojskowym ‘atak zwartym czołem od frontu’; 2. ogólniej ‘znajdujący się na przodzie, od frontu’; od XX w.

polecab/d

fronton

Kategoria: Front

‘ozdobny szczyt fasady budynku’; od XVIII w.; utworzony za niem. i fr. fronton, wł. frontone

polecab/d

frontowy

Kategoria: Front

1. ‘dotyczący frontu, związany z frontem’; 2. także ogólniej ‘przedni, będący na przedzie czegoś’; od XIX w.

poleca100%

Frunąć

1. ‘przemieścić się w powietrzu za pomocą skrzydeł, lecieć’; 2. ‘wzbić się w powietrze; wzlecieć’.

polecab/d

fruwać

Kategoria: Frunąć

Od XIX w. (najpierw u Elizy Orzeszkowej); wtórnie utworzony czasownik wielokrotny

poleca50%

Fujarka

1. ‘rodzaj piszczałki, fletu’; 2. zgrubienie fujara przenośnie też ‘niezdara, niedołęga’.

polecab/d

futerko

Kategoria: Futro

od XVI w.; zdrobnienie; już w XV w. pojawiła się nazwa osobowa Futerko, wcześniej stosowana forma zdrobniała futrko

Sprawdź także
polecab/d

futerkowy

Kategoria: futerko

poleca34%

Futro

1. ‘wyprawiona skóra zwierzęca z włosiem’; 2. ‘odzienie wierzchnie podbite futrem’; 3. dialektalnie ‘podszewka, watolina’.

Sprawdź także
f
# a b c d e f g h i j k l m n o p r s t u w y z