Filozofowie.
Tales z Miletu (ok. 620 - ok. 540 p.n.e.), filozof, matematyk i astronom grecki, jeden z twórców tzw. szkoły jońskiej. Rozpoczął systematyzowanie wiedzy geometrycznej. Przypisuje mu się wiele twierdzeń (m.in. twierdzenie Talesa, dzięki któremu...
Literatura dwudziestolecia międzywojennego. Wobec tego co w epoce nowe. Skomentuj na podstawie poezji i prozy.
Okres XX-lecia międzywojennego to czas szczególny także jeśli chodzi o literaturę. Polacy po przeszło 120 latach zaborów odzyskali wreszcie upragnioną wolność. Radośc przebijająca z serc Polaków znalazła także wyraz w poezji i prozie tej epoki....
Różne sposoby przezwyciężania "choroby wieku" - pesymizm i dekadentyzm w literaturze Młodej Polski
Młoda Polska to epoka w której dominuje poczucie zagrożenia jednostki ludzkiej. Koniec XIX w. przyniósł bunt Młodych przeciw pozytywistom i przeciwko materializmowi ich epoki. Nowy prąd w poglądach, w literaturze i sztuce zaistniał także w innych...
Oświecenie - daty, utwory, pojęcia .
Oświecenie- epoka myślenia, zasadnicza role odgrywa rozum, drugą wartością jest natura. Oświecenie tworzy ideologia skierowana przeciwko feudalizmowi, panuje ideał encyklopedności wiedzy- erudyta-człowiek wszechstronnie wykształcony. Trzecia...
Opracowanie epoki Młoda Polska
Młoda Polska Charakterystyka wstępna.1)Nazwy stosowne dla określenia literatury oraz nowych trendów w sztuce przełomu XIX i XX w. (rozwijającej się w latach 1881-1918): a) Młoda Polska-od cyklu artykułów napisanych przez A. Górskiego, a...
George Gordon Byron - biografia
George Gordon Byron – legendarna postać europejskiego romantyzmu (choć sam był przeciwnikiem romantyków, interesował się raczej klasycyzmem) – urodził się 22 stycznia 1788 r. w Londynie. W latach 1801-1805 był uczniem elitarnej szkoły w Harrow...
Obywatelska troska o losy ojczyzny w publicystyce polskiego oświecenia.
Główną ideą oświecenia był krytycyzm wobec instytucji politycznych i społecznych, Kościoła i dotychczasowego systemu nauczania. Postawę tę wspierały prądy filozoficzne, a więc racjonalizm, który przywiązał szczególną wagę do roli rozumu w poznaniu...
J. J. Rousseau krytyk światopoglądu Oświecenia.
Filozofia polityki wypracowana przez Rousseau była daleka od jednoznaczności. Bez wątpienia bronił on demokratycznych swobód obywatelskich. W swoim najważniejszym dziele „Umowie społecznej” koncepcja, którą wyraził była prawniczą hipotezą, na...
Oświecenie - opracowanie epoki.
1)nazwa-wykorzystuje termin światła-oświecenie inaczej samoświadomość, myśliciel.Nazywane wiekiem filozofów i rozumu.Termin powstał w Niemczech.Ludzie chętnie przyjmowali nowe idee i założenia mówiące np.że śmierć jest faktem,ale życie na ziemi...
Preromantyzm
W obrębie literatury polskiej nurt sentymentalny zespolił się czy przenikną z tzw. preromantyzmem, który w europejskiej literaturze i myśli estetycznej drugiej polowy XVIII wieku stanowił odrębny zespół tendencji, przejawiających się w odrzuceniu...
Oświecenie w Polsce i w Europie.
Oświecenie w Polsce i w Europie Rozwój przypada na XVIII w. Nowe myśli zapoczątkowali Francuzi, Anglicy, Holendrzy. Jednym z pierwszych uczonych był Kartezjusz. W "Rozważaniach o metodzie" stwierdził, że najważniejszym czynnikiem jest...
Średniowiecze - opracowanie epoki.
Moje prywatne notatki z lekcji : -Co oznacza termin -Chronologia -Pojęcia,prądy umysłowe epoki -Sztuka średniowiecza -Ideały epoki -Style architektoniczne -Średniowieczna filozofia -Bogurodzica -Matka Boska w średniowieczu -Legenda o Św....
Artysta, a filister - wg. przedstawicieli Młodej Polski
Filister - termin dawniej neutralny, w epoce Młodej Polski nabrał szczególnie negatywnego zabarwienia, wręcz obelgi. Oznaczać zacząć, zwłaszcza w oczach poetów i cyganerii artystycznej, "zapleśniałego mieszczucha", człowieka bez ambicji,...
Średniowiecze - opracowanie epoki
I. Kultura średniowiecza. 1. Ramy chronologiczne: a) Europa (V-XVw.) upadek cesarstwa zachodniorzymskiego (476r.), zdobycie Konstantynopola przez Turków (1453r.) faza wczesna (V-Xw) faza dojrzała (XI-XIIIw) faza schyłkowa, jesień...
Romantyzm - ogólna charakterystyka okresu literackiego
1. Ramy czasowe epoki: a) początek - Wielka Rewolucja Francuska – 1789 b) koniec - Wiosna Ludów - 1848 w Polsce: a) początek – 1822 (opublikowanie „Ballad i romansów” Mickiewicza) b) koniec – 1863 (wybuch powstania styczniowego) 2. Nazwa...
Echa romantyzmu i pozytywizmu w literaturze okresu międzywojennego.
W literaturze międzywojennej pisarze, jak w dawniejszych latach, ukazywali swoja troskę o los kraju i jego pomyślny rozwój. Zjawiskiem szczególnej wagi w literaturze tych lat było powstanie literatury rewolucyjnej, w której wyrazem patriotycznej...
Pytania i odpowiedzi z Młodej Polski.
1. Odwołując się do wybranych przykładów wyjaśnij pojęcia: noeromantyzm, modernizm, Młoda Polska. - modernizm - termin często używany wymiennie z określeniem Młoda Polska; przejęty został z literatury zachodniej na oznaczenie całości zjawisk...
Renesans.
NAZWA EPOKI : RENESANS- nazwę renesans nadano w oświeceniu (encyklopedyści francuscy) miała ona Stanowic przeciwstawienie do średniowiecza jakie traktowano za wieki ciemne. Trwała ona od połowy XVI do końca XVI stulecia. Nazwa wywodzi się ze...
Funkcja natury i fantastyki w tekstach romantycznych.
Natura w romantyzmie – byt pierwotny, uduchowiony, wiecznie żywy i tworzący (nieustanne odradzanie się), przemawiający przez zjawiska (noc, ciemność, cień, sen, burza, groza, samotność, zjawiska pozaziemskie, przeczucie, objawienie) • Jean Jacque...
Rozwój instytucji kulturalnych w Oświeceniu.
Zasadniczym początkiem rozwoju instytucji życia kulturalnego było otwarcie w Warszawie Biblioteki Załuskich, jednej z niewielu w Europie bibliotek publicznych. Ogniskowała ona życie umysłowe stolicy, prowadząc jednocześnie prace bibliograficzne i...
Wyjaśnienie pojęć dotyczących literatury antycznej: mitoligia, kult, kult herosów, epoka hellenistyczna.
mitologia - zbiór mitów o bogach i bohaerach kult - ogół obrzędów religijnych kult gerosów - rozwinął się z kutu zmarłych. Herosem stawała się po śmierci osoba, która zasługiwała na uwielbienie ludzi. Grób znajdował się na rynku koło bramy...
Filozofia Średniowiecza.
Dla wielu Średniowiecze to zapewne jedynie epoka ciemnoty i zabobonu dominacji Kościoła, a ściślej mówiąc - kleru". Prawda jest taka: owszem, Średniowiecze to jedyny okres w dziejach, gdy Europa była tak jednolita religijnie - chrześcijaństwo...
Edukacja człowieka w centrum zainteresowania pisarzy i działaczy Oświecenia.
Literatura oświecenia rozwijała się w dramatycznym okresie dziejowym Polski. Sejm, w którym ciągłe kłótnie, zachwiany system demokracji oraz zasada "liberum veto" skutecznie unicestwiały próby reform, nie mógł pełnić właściwej funkcji...
Oświecenie - opracowanie epoki.
Oświecenie:pierwszą epoką w nowożytnych dziejach, nazywane tez wiekiem filozofow i rozumu.Życie społeczne i kulturalne nacechowane było krytycyzmem wobec istniejącej rzeczywistości i pragnieniem wyzwolenia człowieka z więzów feudalnych,...
Co to jest Fraszka, Kobieta Renesansu,fraszki Kochanowskiego
RENESANS *Ideał kobiet tego okresu stanowi np. Mona Liza , Leonarda da Vinci. Florencka dama wzbudzała wiele zachwytu, choć dziś raczej nie miałby szans znaleźć się na okładce kobiecych pism, jednakże w renesansie uchodziła za niebywałą piękność....
Średniowiecze epoką krzyża i miecza.
W roku upadku Cesarstwa Rzymskiego, czyli mniej więcej w połowie piątego wieku w Europie zostaje zapoczątkowana nowa epoka - Średniowiecze. Dała ona światu dwa style w sztuce, liczne postępy w szkolnictwie, między innymi uniwersytety oraz u...
Romantyzm jako epoka
· ROMANTYZM · Romantyzm europejski powstał w latach dziewięćdziesiątych XVIII wieku i trwał do lat czterdziestych wieku XIX. · W Polsce granice epoki wyznaczają: rok 1822 – data wydania “Ballad i romansów” Adama Mickiewicza oraz 1863 – data...
Bunt jako postawa charakterystyczna dla Romantyzmu.
Śmiało można powiedzieć, że okres romantyzmu to czas buntu i kreowania wielkich indywidualności. Po epoce oświecenia, w którym na piedestale stawiano rozum i naukę, jako najważniejsze wartości, przyszły czasy, w których to nie szkiełko i oko było...
Romantyzm
Romantyzm, prąd ideowy, literacki i artystyczny w Europie, przeszczepiony także do niektórych krajów kontynentu amerykańskiego. Za okres trwania romantyzmu (łącznie z tzw. preromantyzmem i romantyzmem schyłkowym) przyjmuje się zazwyczaj czas...
Antyk i Biblia jako źródła kultury europejskiej
"Umysłowość europejska , nawracając wielokrotnie do starożytności, zawsze szukała i znajdowała w kulturze klasycznej to, co odpowiadało istocie jej własnej epoki" Johann Huisinga Starożytnym zawdzięczamy niemało, zarówno na polu życia...
Oświecenie epoką kształtowania się dojrzałej państwowości.
Oświecenie jako nowa epoka literacka pojawia się w Europie Zachodniej pod koniec drugiej połowy XVII w. i trwa do końca wieku XVIII. W Polsce z kolei w związku z pewną izolacją kulturową Rzeczpospolitej rozpoczyna się w latach trzydziestych XVIII...
Naturalizm
Jego twórcą był Emil Zola. Utwory jego nawiązywały do komedii ludzkiej Balzaka. Zalecenia teoretyczne naturalizmu zawarł on w przedmowie do utworu pt. „Teresa Raquin”: a) biologizm • utożsamianie społeczeństwa z organizmem żywej istoty •...
Polskie dziejopisarstwo średniowieczne.
U progu naszego piśmiennictwa stoi oczywiście Kościół. Pierwsze zapiski zawdzięczamy katedrom biskupim. Za Chrobrego było ich już pięć. I właśnie owe katedry rozsyłały podległym sobie kościołom karty pergaminowe tzw. tabulae paschales, zawierające...
Dydaktyczny charakter literatury Oświecenia.
Oświecenie – przesiąknięta utylitaryzmem i zaangażowaniem ludzi w nauczanie niższych warstw społecznych epoka różni się wyraźnie od niedawno panującego baroku. Do głosu zaczyna dochodzić rozum i poznawanie świata . Panuje przekonanie , że wszystko...
Średniowiecze - charakterystyka epoki.
Nazwa epoki - pochodzi z łaciny (media aetas, medium aevum) i oznacza „wiek średni”. Została ona nadana przez papieża Giovanniego de Bussisjako w XV wieku, jako określenie epoki oddzielającej starożytność od renesansu. Jednocześnie średniowiecze...
Średniowieczna filozofia.
Średniowieczna filozofia opierała się na teocentryźmie, tzn. na założeniu, że cały świat koncentruje się wokół Boga. Bóg był uznawany za najwyższą wartość i doskonałość, to jemu podporządkowywano całe życie człowieka. To Bóg stworzył świat, to...
Filozoficzne źródła kultury modernizmu. Na wybranych przykładach omów związki literatury i filozofii tego okresu.
Modernizm to jedna z nazw kultury przełomu XiX i XX wieku, określonej jako Młoda Europa czy Młoda Polska. Jak w każdej epoce, wiele dzieł wywodzi się z filozofii, które odzwierciedlają się w utworach literackich tego czasu? Termin ten przede...
Epoka Oświecenia - pojęcia, filozofie, utwory.
RAMY CZASOWE W POLSCE: 1740-faza wstępna (do 1764) przed panowaniem Stanisława Augusta Poniatowskiego (ostatni król polski) 1764-1795-faza dojrzała 1795-1822-faza schyłkowa - III rozbiór polski -A.Mickiewicz wydaje "Ballady i...
Filozofia w II połowie XIX wieku.
Źródeł i podstaw filozofii XIX wieku doszukiwać się trzeba z jednej strony w historycznych i społeczno – gospodarczych przesłankach kapitalizmu oraz wzmagającego się w walce z nim człowieczeństwa, zagubionego w świecie...
Znaczenie pojęć związanych z Młodą Polską.
Dekadentyzm - termin Teofila Gautiera - schyłkowość, uważano, iż kultura, cywilizacja i ludzka moralność dążą do upadku w świecie myśli kategoriami zysku i opłacalności. Postawa była mieszaniną pesymizmu, zwątpienia w celowość istnienia i negacji...
Wstęp do Renesansu.
RENESANS RENESANS TO POWRÓT DO ANTYKU GRECKO – RZYMSKIEGO I ODRODZENIE MYŚLI ŚREDNIOWIECZNEJ. 1. Narodził się we Włoszech. 2. Teocentryzm zostaje wyparty przez humanizm, czyli prąd filozoficzny i literacki stanowiący człowieka w centrum...
Średniowiecze - opracowanie epoki.
1*Średniowiecze-epoka w hist. Europy miedzy V a XV w. Początek upadek Rzymu 476 a koniec 1450(czcionka) 1453(Konstantynopol)1492(Kolumb) Medium aevum-„wieki średnie”*teocentryzm-kluczowa idea średniowiecza-życie ludzkie podporządko jest wierze w...
Młodopolskie nastroje i ich przejaw w poezji, prozie i sztuce.
Termin "Młoda Polska", przyjęty jako nazwa epoki, która nastąpiła po pozytywizmie, wydaje sie najtrafniejszy, najlepiej przylegajacy do zespołu zjawisk artystycznych, a także kulturalno-społecznych, które wystąpiły na naszych terenach na...
Twórczość I. Krasickiego, a sytuacja Polski w XVIII wieku.
Ignacy Krasicki to najwybitniejszy poeta polskiego oświecenia nazywany za życia „księciem poetów polskich”. Przeżył trzy rozbiory Polski. Jego twórczość skupiała się przede wszystkim na ukazaniu szlachcie błędów, które prowadzą do upadku...
Bohaterowie mitów- pytania i odpowiedzi
1. Znając imię jednego z bohaterów utwórz literackie, mitologiczne pary: Uranos- Gaja Klistajmestra- Agamemnon Hajmon- Antygona Hebe- Herakles Pandora- Epimeteusz Eurydyka- Orfeusz Baucis- Filemon Tetyda- Peleus Oionone- Parys Jokasta-...
Sarmatyzm.
Sarmatyzm Kulturę, światopogląd i obyczajowość szlachty polskiej od schyłku XVI do połowy XVIII w. określa się pojęciem sarmatyzmu. Po łacinie Sarmata oznacza 'członek koczowniczych plemion irańskich, zamieszkujących w starożytności stepy...
Pozytywizm.
Pozytywizm Pozytywizm wywodził się z nurtu filozoficznego oświecenia, który przeciwstawiał się metafizyce, a więc wszelkim teoriom idealistycznym, nienaukowym, trudno przyswajalnym przez umysł ludzki, a budował wiedzę o świecie na badaniu faktów...
Terminy używane w epoce Romantyzmu.
Bajronizm - tajemniczy, melancholijny, samotny, buntowniczy, protestujący przeciwko światu, gdyż w jego życiu dzieje mu się krzywda. Wallenrodyzm - od bohatera poematu Mickiewicza - postaw jednostki, która w imię wyzwolenia podejmuje walkę z...
Romantyzm
Nazwa pochodzi od łacińskiego słowa romanus, które oznacza rzymski. W średniowieczu romańskimi nazywano języki narodów tubylczych w prowincjach rzymskich. Legendy, baśnie i podania tych ludów nazywano romancami. To właśnie dziedzictwo kulturowe...
Literatura Oświecenia.
Przełom oświecenia w kulturze i literaturze pol. nastąpił w pełni za panowania Stanisława Augusta Poniatowskiego (1764 95); literatura stała się ważnym czynnikiem kształtowania nowocz. świadomości społ.-polit. i narodowej. Dominującą rolę odegrał...