Dante ''Boska komedia''
Dante ukazuje piekło, jako mroczny las, który jest złożonością ludzkiej drogi- od grzechu do oczyszczenia. Gdzieś na górze znajduje się słoneczny pagórek, na który bohater zamierza wejść, by się wydostać Jednak od wstępu bronią go trzy bestie:...
"Lament Świętokrzyski" -"Posłuchajcie Bracia miła" - interpretacja
Poezja polskiego średniowiecza jest z pewnością bardziej oryginalna od prozy, gdyż ta w większości była dosłownym tłumaczeniem utworów łacińskich. Szczególnie rozwinęła się poezja religijna, a najbardziej popularnym gatunkiem były pieśni. Układano...
Średniowiecze - moja ocena epoki
Cały świat okryty jest w mroku, każdy dzień do siebie podobny, niewiele zresztą różniący się od nocy. Spośród mgły, którą osnuta jest rzeczywistość wyłaniają się wysokie, ale smutne i straszne w swej szarości wieże...W zamku tym, w równie smutnej...
Literatura średniowieczna.
Gatunki. ŚWIECKIE - tematyka świecka. Powieści bretońskie - (X w.) utwory, których fabuła oparta jest na bardzo starych legendach, baśniach i mitach celtyckich: - romanse "Tristan i Izolda" - przygodowe "O rycerzach...
Średniowiecze
NAZWA Media tempora, media aeva – czas, wiek średni (mediewalny, mediewistyczny – dotyczący średniowiecza). Wg humanistów włoskich średniowiecze jest odpowiedzialne za śmierć tradycji antyku; dopiero Dante (XIII/XIV) i Petrarca (XV) zbudzili...
Demonologia w "Boskiej Komedii".
Demonologia to część doktryny religijnej dotycząca mocy, które zajmują pośrednią pozycje między bogami a ludźmi, czyli diabłów, demonów, herosów, potworów mitycznych itp. Demon (gr. diamon ten, który coś rozdziela lub ten, który coś przydziela...
"Dzieje Tristana i Izoldy" jako hymn ku miłości.
Miłość! Czymże jest miłość? Pozostaje niezgłębioną tajemnicą to niesamowite uczucie, niepowtarzalna więź łącząca dwoje ludzi. Od wieków jest przedmiotem fascynacji wielu - obraz owej fascynacji możemy znaleźć również w literaturze. Jednym z...
Ars moriendi na podstawie "Pieśni o Rolandzie".
Pieśń o Rolandzie opisuje jednego z bohaterów wypraw krzyżowych, Hrabiego Rolanda. Był dowodzącym tylnej straży wojsk Karola Wielkiego, człowiek odważny, honorowy, waleczny, w pełni oddany Bogu i swojej ojczyźnie. Podczas powrotu z Hiszpanii, jego...
"Posłuchajcie, bracia miła" - opracowanie
Jest to utwór o charakterze żałobnym, w którym Matka Boska głosi swój monolog do wszystkich zgromadzonych pod krzyżem umarłego, jednorodnego syna i zaczyna go zwrotem "posłuchajcie bracia miła". Słowa te pełnią również rolę incipitu. Utwór równie...
Pieśń o Rolandzie
Na początku poznajemy strony, które biorą udział w wojnie. Jedną z nich jest cesarz Karol Wielki, a drugą król Saragossy, Marsyl. Dowiadujemy się, co aktualnie dzieje się na ich dworach. Marsyl proponuje Karolowi Wielkiemu zawarcie pokoju. Cesarz...
Dążenie do wewnętrznej doskonałości na podstawie "Legendy o św. Aleksym" i "Kwiatków św. Franciszka".
Średniowiecze wykształciło pewne wzorce osobowe, ideały postaw i zachowań ludzkich. Do tych jakby modelów nawiązywać mieli wszyscy ludzie. W średniowieczu wzorce takie wykształciły się na dwóch płaszczyznach: religijnej i świeckiej. Obydwie...
Ogólna charakterystyka średniowiecza
1. Tło historyczne epoki. Nazwa „średniowiecze” wywodzi się z łacińskiego sformułowania: „medium aevum”, czyli wiek średni. Tak w XV i XVI wieku mówiono o epoce pomiędzy starożytnością i renesansem. Średniowiecze w Europie trwało ponad 10,...
Tak walczył i umierał rycerz Roland
Tak walczył i umierał rycerz Roland, broniąc dobrego imienia Karola Wielkiego i słodkiej Francji. Dzielny Roland, rycerz nad rycerzami, podążał ze swym wojskiem do ukochanej Francji. Szli oni niestrudzeni przez góry i doliny. Wtem dało...
Męka Pańska w kazaniach i średniowiecznej twórczości apokryficznej.
.„I ubrali go w purpurę, upletli koronę cierniową i włożyli mu ją na głowę” * ...wokół krzyża tłum ludzi. Jedni płaczą , ich twarze wykrzywiają grymasy bólu, gniewu, buntu przeciwko temu, co przyszło im oglądać...inni stoją spokojnie...a...
Tristan i Izolda - opowieść o miłości z poza grup
Tristan i Izolda są głównymi bohaterami prastarej legendy. Powstała ona prawdopodobnie wśród plemion celtyckich zamieszkujących wybrzeże kanału La Manche. Tristan urodził się po śmierci swojego ojca Blancheflora, który zginął w bitwie. Sierotą...
Średniowieczne ars moriendi jako kwintesencja światopoglądu epoki.
Pieśń o Rolandzie jest przykładem Chansons de geste. Przedstawia nam także doskonałą ars moriendi Opowiada ona o dzielnym rycerzu, hrabim Rolandzie. Jest on dowódcą tylnej straży króla Karola Wielkiego oraz jego siostrzeńcem. Charakteryzuje się...
Rycerskość – tradycja przebrzmiała "Pieśń o Rolandzie".
Rozpatrując problem rycerskości na podstawie eposu „Pieśń o Rolandzie” musimy zastanowić się czy mamy brać pod uwagę przykład Rolada jako rycerza średniowiecznego czy rycerskość samą w sobie. Ideał rycerza jakim był Roland musiał spełniać mnóstwo...
Bóg, czas i śmierć w średniowieczu
Rodzimy się, zaczynamy oddychać, a nawet się dławić. Egzystujemy. Czyż nie jest to najwspanialsza i jednocześnie najtragiczniejsza zagadka naszego trwania? Co nas zmusza do tego bezustannego wysiłku i pcha w tę nieokreśloną otchłań? Musimy...
Średniowiecze.
ŚREDNIOWIECZE to okres w dziejach Europy, którego granice chronologiczne wyznacza kilka umownych dat: za początek przyjmuje się 476 r.n.e. (upadek cesarstwa zachodniorzymskiego), natomiast koniec to w zależności: 1453 (upadek cesarstwa...
"Bogurodzica" i "Lament Świętokrzyski" jako zabytki literatury polskiej.
Czas powstania "Bogurodzicy" jest sporny. Najczęściej przyjmuje się 1 poł. XIII w. Po raz pierwszy wydrukowano ją w 1506r. w "Statucie" Jana Łaskiego. Była hymnem dynastycznym Jagiellonów. Pierwotny utwór posiadał 2 strofy, z...
Hrabia Roland - opracowanie "Pieśni o Rolandzie".
Hrabia Roland jest uznawany za wzór rycerza chrześcijańskiego. Świadczą o tym jego cechy – jak rycerz walczył i umierał, kochał, służył swej ojczyźnie, wreszcie oddał za nią życie, wiernie służył cesarzowi, a mając do wyboru hańbę lub śmierć –...
Rzym - pępek świata i wrzód świata.
Rzym w dawnych czasach uznawany był przez wszystkie narody jako najpiękniejsze miasto świata. Mówiono nawet ,że wszystkie drogi prowadzą do Rzymu. Ujmował on ludzi swoją piękną,wręcz bajeczną architekturą, opiewał w przepychu i złocie....
Konflikt światopoglądów w "Antygonie" Sofoklesa.
Sofokles żył w latach 469- 406 p.n.e. Urodził się w Kolonos pod Atenami, jako syn płatnerza Sofilosa. Był greckim poetą, tragikiem. Jego działalność przypada na okres rozkwitu Aten, na czasy Kimona i Peryklesa. Brał także czynny uział w...
"Bogurodzica" jako średniowieczny tekst .
„Bogurodzica” spełnia wymogi tekstu średniowiecznego. Jest to nie tylko pieśń ale także wyznanie wiary, dokument chrześcijański, zwrócenie się wiernych do Boga, modlitwa, a także wiersz. W pieśni poznajemy światopogląd człowieka...
"Bogurodzica" - geneza i opracowanie.
Treść: Matko Boża, wstaw się za nami do Jezusa Chrystusa i wyjednaj nam obfitość łask. Panie, zmiłuj się nad nami. Synu Boży, przez wzgląd na Jana Chrzciciela usłysz modlitwę, którą zanosimy do Ciebie, i daj nam szczęśliwy pobyt na świecie oraz...
"Bogurodzica" i "Lament Świętokrzyski" jako zabytki literatury polskiej.
Czas powstania "Bogurodzicy" jest sporny. Najczęściej przyjmuje się 1 poł. XIII w. Po raz pierwszy wydrukowano ją w 1506r. w "Statucie" Jana Łaskiego. Była hymnem dynastycznym Jagiellonów. Pierwotny utwór posiadał 2 strofy, z...
Obraz Śmierci w Średniowieczu według książki.
Nigdy żadna epoka nie wpajała raz po raz z taka siłą myśli o śmierci, jak czynił to wiek XV. W życiu ówczesnym nieustannie rozbrzmiewa wołanie Memento Mori. Dopiero wraz z powstaniem zakonów żebraczych rozwinęło się kaznodziejstwo ludowe, a...
Średniowiecze - przedstawienie epoki.
GATUNKI ŚREDNIOWIECZA: a) religijne: - pieśni; - kazania; - psalmy; - modlitwy; - żywoty świętych; - lament; b) świeckie: - kroniki; - roczniki (historiografia); - romanse; - satyry; - farsy; - intermedium; Gatunki...
Człowiek wobec Boga, życia i śmierci w literaturze średniowiecza
Głównym założeniem filozofii średniowiecznej był teocentryzm, który w centrum wszechświata i ludzkiego zainteresowania umieszczał Boga. Stąd w literaturze i sztuce dominowały tematy sakralne. Ludzie byli bezwzględnie podporządkowani Kościołowi, a...
Każdy z nas powinien poszukiwać swojego Graala.
Człowiek jest istotą najbardziej inteligentną ze wszystkich stworzeń, tym obdarował nas stwórca. „Bóg, który sam jest stwórcą i uświęcicielem chciał przybrać sobie ludzi, którzy by jako Jego sprzymierzeńcy i pomocnicy służyli pokornie dziełu...
Omówienie "Bogurodzicy"
Jest to najstarsza ze znanych polskich pieśni religijnych, ale zapisana, wraz z nutami, dopiero w wieku XV. Najstarszy rękopiśmienny zapis tekstu odnaleziono na wklejce tylnej okładki rękopisu Biblioteki Jagiellońskiej w Krakowie. Kodeks ów...
Pieśń o Rolandzie
Ważne Chanson de geste - pieśń o czynach, jest to francuski gat. Literacki dotyczący epiki opowiadający o wzniosłych dziejach rycerza. Pieśń o Roladzie jest jedną z pierwszych eposów Francji Epopeja - gatunek należący do epiki mimo, że...
Średniowiecze - opracowanie epoki.
ŚREDNIOWIECZE: (wczesne, właściwe, późne) - 476 r. (Upadek c. zachodniorzymskiego) - 1453, 92, 1517, 1450 ROMAŃSKI: - masywna, ciężka, okna małe i wąskie, wysoko umieszczone, wieże, sklepienia kolebkowe, na planie krzyża łacińskiego -...
"Bogurodzica".
"Bogurodzica" Treść: Matko Boża, wstaw się za nami do Jezusa Chrystusa i wyjednaj nam obfitość łask. Panie, zmiłuj się nad nami. Synu Boży, przez wzgląd na Jana Chrzciciela usłysz modlitwę, którą zanosimy do Ciebie, i daj nam...
Funkcje literatury średniowiecznej
W średniowieczu literatura była silnie nasycona wzorcami postaw, a jej głównym zadaniem było kształtowanie właściwych wzorców osobowych, właściwych postaw moralnych i wpajanie odpowiednich ideałów. Dlatego o literaturze tego okresu mówi się, że...
"Bogurodzica".
Bogurodzica Dziewica, Bogiem sławiena Maryja, Twego Syna, Gospodzina, Matko zwolena Maryja, Zyszczy nam, spuści nam, Kyrielejson. Twego dziela krzciciela, Bożycze, Usłysz glosy, napełń myśli człowiecze. Słysz modlitwę, jąż nosimy, A...
"Bogurodzica".
Bogurodzica uznawana jest za pierwszy Polski wiersz i jest jednym z najstarszych zabytków języka polskiego. Przyjmuje sie, że powstała pomiędzy XI a IV wiekiem. Dwie pierwsze zwrotki pochodzą najprawdopodobniej z XIII wieku. Pierwszy zachowany...
Krzyż i miecz - znaki kultury średniowiecznej
Wraz z upadkiem Cesarstwa Zachodniorzymskiego skończyła się pełna piękna epoka, zwana antykiem. Zazwyczaj jednak, kiedy jedno się kończy, rozpoczyna się coś całkowicie innego, odmiennego. Powstała więc nowa epoka – najdłuższa, bo trwająca ponad...
Filozofia średniowiecza
AUGUSTIANIZM - kierunek filozoficzno - teologiczny. - założony przez św. Augustyna z Hippony. - oficjalna doktryna chrześcijańska przed tomozmem. - najwazniejszy Bóg - nieistotny świat doczesny - nie ma nic bez opatrzności - Bóg jest celem,...
Ethos rycerski
Od zamierzchłych czasów wspólnoty ludzkie narażone były na zagrożenia zewnętrzne w postaci nieprzyjacielskich plemion lub chociażby dzikich zwierząt. Wraz z rozwojem broni, doskonaleniem umiejętności posługiwania się nią oraz początkami taktyki i...
Plan Wydarzeń - Pieśń o Rolandzie
1. Szykowanie się przez Karola Wielkiego do oblężenia stolicy Hiszpanii – Saragossy 2. Wysłanie przez Marsyla posłów do Karola z prośbą o pokój. 3. Wezwanie baronów na naradę. 4. Wybranie Ganelona na posłańca Franków. 5. Postanowienie...
Średniowiecze
1. Ramy czasowe, pojęcia: uniwersalizm, teocentryzm, augustynizm, franciszkanizm, tomizm, scholastyka, asceza, hagiografia, memento mori, dans makabr, (taniec śmierci). 2. ” Legenda o św. Aleksym" - wzór ascety. 3. „Pieśn o Rolandzie"...
Najdawniejsze zabytki języka polskiego. "Bogurodzica".
1. Bulla gnieźnieńska zwana "złotą" z roku 1136 zawiera 410 wyrazów polskich - nazw miejscowości i ich mieszkańców. 2. Księga henrykowska z roku 1270 zawiera pierwsze zdanie polskie: "Daj ać ja pobruszę a ty poczywaj". 3....
"Bogurodzica" jako najstarsza polska pieśń religijna.
"Bogurodzica" to najstarsza pieśń religijna (maryjna) napisana w języku polskim. Jej najstarszy zapis pochodzi z wieku XIII. Wielokrotnie później była rozbudowywana do kilkunastu strof. Śpiewana była przez rycerstwo polskie walczące pod Grunwaldem...
"Dzieje Tristana i Izoldy" jako opowieść o miłości.
Miłość w utworze została przedstawiona jako potężna namiętność, która nie poddaje się racjonalnym analizom, wymykając się pod jakiejkolwiek kontroli. Jest uczuciem silniejszym od woli kochanków, którzy stają się wobec niej bezradni:...
"Bogurodzica".
"Bogurodzica" jest polską pieśnią narodowo-religijną, pierwszą tego rodzaju w języku polskim. Jest utworem anonimowym. Przez długi czas miała charakter hymnu narodowego i takiż zachowała aż do XVI wieku. Nieznany autor wykazał się swoim...
Co sądzisz na temat ideału ascety prezentowanego przez świętego Aleksego?
Święty Aleksy jest przykładem człowieka, który zrealizował ideał ascety w całości. Urodził się w bogatej, książęcej rodzinie w Rzymie. W dniu ślubu, oznajmił żonie, że wkracza na drogę ascezy i od tej pory będzie służył tylko Bogu. Zabrał z domu...
Średniowiecze
Okres ten mozna podzielić na trzy etapy- V-XIII wiek to czas przyswajania sredniowiecznych wzorców kulturalnych w literaturze i sztuce. Stopniowy rozwój szkolnictwa oraz bibliotek klasztornych i katedralnych. Był to okres twórczosci łacinskiej i...
Które utwory literatury średniowiecznej podobały Ci się, a które nie i dlaczego?
KTÓRE UTWORY LITERATURY ŚREDNIOWIECZNEJ PODOBAŁY CI SIĘ, A KTÓRE NIE I DLACZEGO? PLAN: I. Wstęp: 1. Literatura średniowieczna jako obraz epoki 2. Dzisiejsze spojrzenie na średniowiecze II. Rozwinięcie: 1. Utwory...