profil

Ochrona środowiska, zasoby środowiska

drukuj
satysfakcja 34 % 15 głosów

Treść
Obrazy
Wideo
Komentarze

zasoby środowiska
odnawialne nieodnawialne
nie zużywają się zużywają się, ich ilość jest skończona
- woda, powietrze, gleba, - węgiel, ropa naftowa, gaz ziemny, żywność, las, wiatr i słońce złoża metali, minerały
Kwaśne deszcze - w wyniku reakcji tlenków siarki i azotu z parą wodną w powietrzu powstają kwasy, które wraz z deszczem opadają na powierzchnię Ziemi. Powodują one uszkodzenia zarówno nadziemnych jak i podziemnych części roślin, zakwaszają glebę, prowadząc do wyginięcia żyjących w niej bezkręgowców, obniżają pH zbiorników wodnych, prowadząc w skrajnych przypadkach do całkowitego wyginięcia w nich życia; uszkadzają budowle i powodują korozję urządzeń metalowych. Efekt cieplarniany - efekt stałego podnoszenia się średniej temperatury na Ziemi spowodowany uwalnianiem gazów cieplarnianych do atmosfery. Ich działanie polega na hamowaniu wypromieniowywania ciepła z planety. Największą rolę w tych procesach odgrywa dwutlenek węgla. Dziura ozonowa - powstaje w wyniku uwalniania do atmosfery freonów pochodzących z urządzeń chłodniczych, szklarni, aerozoli. Freony docierając do górnej części atmosfery, rozbijają znajdujące się tam cząsteczki ozonu. Warstwa ozonu chroni naszą planetę przed promieniowaniem kosmicznym. Smog - specyficzny rodzaj zanieczyszczenia powietrza: - smog typu londyńskiego (kwaśny, mgła przemysłowa) - charakterystyczny dla miesięcy zimowych; wokół cząsteczek wody znajdujących się w zamglonym powietrzu następuje kondensacja pyłów, dwutlenku siarki i innych szkodliwych substancji; efektem są mgliste dni i ograniczona widoczność; u człowieka może wywołać duszności, łzawienie oczu, podrażnienia skóry, zaburzenia pracy układu krążenia - smog typu Los Angeles (fotochemiczny) - charakterystyczny dla miesięcy letnich; przyczyną są głównie spaliny samochodowe zawierające tlenki azotu i węglowodory; pod wpływem działania promieni słonecznych pomiędzy składnikami spalin zachodzą reakcje fotochemiczne; u człowieka mogą pojawić się trudności w oddychaniu, kaszel, bóle głowy, łzawienie oczu Eutrofizacja wód - duża ilość stosowanych nawozów sztucznych spływa wraz z wodą do rzek i jezior, co przyczynia się do nadmiernego rozwoju fitoplanktonu (glonów i sinic - tzw. zakwit wód) oraz zooplanktonu. Początkowo sprzyja to wzrostowi liczebności zwierząt.

W pewnym momencie organizmów jest już za dużo i zaczyna w wodzie brakować tlenu. Skutkiem jest zamieranie życia. Dobre warunki do rozwoju zyskują natomiast bakterie beztlenowe produkujące m.in. siarkowodór. Erozja gleb - wymywanie lub wywiewanie powierzchniowej warstwy gleby Pestycydy - środki chemiczne stosowane w celu ochrony roślin przed chwastami lub szkodnikami. Dzielimy je na: - herbicydy - środki chwastobójcze - insekcydy - środki owadobójcze - fungicydy - środki grzybobójcze Recykling - doprowadzenie zużytych materiałów do stanu pozwalającego na ich ponowne wykorzystanie Utylizacja - wykorzystanie odpadów jako surowców wtórnych do dalszego przerobu OCHRONA ŚRODOWISKA Środowisko - ogół elementów materialnych (ożywionych - biotycznych i nieożywionych -abiotycznych), naturalnych i powstałych w wyniku działalności człowieka, występujących na określonym obszarze. Elementy te są ze sobą wzajemnie powiązane i wspólnie oddziałują na określony podmiot, którym może być np. człowiek. Przyroda ożywiona - zwierzęta, rośliny, grzyby Przyroda nieożywiona: - atmosfera (opady, wiatr, ciśnienie, temperatura, zachmurzenie, wilgotność, promieniowanie słoneczne) - hydrosfera (rzeki, jeziora, strumienie, oceany, morza, wody podziemne, lądolody) - litosfera (ukształtowanie powierzchni, grunty produkcyjne, kopaliny, nieużytki, tereny o walorach przyrodniczych lub estetycznych) Czyrmiki społeczne: -demograficzne (przyrost populacji ludzkiej) - urbanistyczne (rozwój miast, wsi, osad ludzkich) -ekonomiczne Bioróinorodność (różnorodność biologiczna) - zmienność form życia na Ziemi Parki narodowe - obszary o szczególnych wartościach przyrodniczych, kulturowych naukowych, społecznych i wychowawczych o powierzchni minimum 1000ha. Ochronie w parkach narodowych podlega cała przyroda i krajobraz. W Polsce istnieją 23 parki narodowe: Białowieski, Babiogórski, Biebrzański, Bieszczadzki, Bory Tucholskie, Drawieński, Gorczański, Gór Stołowych, Kampinoski, Karkonoski, Magurski, Narwiański, Ojcowski Pieniński, Poleski, Roztoczański, Słowiński, Świętokrzyski, Tatrzański, Ujście Warty, Wielkopolski, Wigierski, Woliński. Parki krajobrazowe - obszary chronione ze wzg. na walory przyrodnicze, historyczne i kulturowe; dopuszcza się prowadzenie działalności rolnej i leśnej. Rezerwaty przyrody - obszary do1000 ha; mogą być tworzone w celu ochrony konkretnego elementu środowiska, np. rezerwat cisów lub ptactwa wodnego albo całego ekosystemu, np. rezerwat leśny, torfowiskowy itp. - rezerwaty ścisłe - obszary specjalnie chronione, w których nie prowadzi się żadnych prac o charakterze gospodarczym - rezerwaty częściowe - obszary, w których dozwolona jest działalność gospodarcza, np. koszenie łąk w rezerwatach ptasich, oczywiście poza okresem lęgu. Rezerwaty biosfery - obszary zawierające szczególnie cenne zasoby przyrodnicze i będące reprezentatywne dla głównych biomów danego kraju. Pomniki przyrody - pojedyncze okazy przyrody żywej lub nieożywionej o szczególnej wartości naukowej, kulturowej, historyczno - pamiątkowej i krajobrazowej, np.: skały, jaskinie, źródła, drzewa Obszary chronionego krajobrazu - obszary przeznaczone na rekreację wyróżniające się pięknem krajobrazu; dopuszcza się ograniczoną działalność człowieka Zmienność polega na występowaniu różnic pomiędzy osobnikami należącymi do tego samego gatunku genetyczna środowiskowa zmienność dziedziczna zmienność niedziedziczna warunkowana zmianą w materiale warunkowana wpływem środowiska genetycznym rekombinacyjna mutacyjna polega na tworzeniu pojawiają się nowe cechy nowych kombinacji istnieją- w wyniku mutacji -cych już w populacji cech jest podstawą dla ewolucji (nie pojawiają się nowe cechy!) ma istotne znaczenie dla ewolucji Czynniki ewolucji wpływające na zmianę częstości występowania alleli w populacji: 1. Dobór naturalny. Preferowanie lub eliminowanie jakiejś cechy w środowisku prowadzi do zwiększenia lub zmniejszenia częstości występowania allelu determinującego tę cechę 2. Mutacje. Pojawienie się nowego allelu w wyniku mutacji wpływa na ilościowe zmiany pozostałych 3. Migracje. Przemieszczanie się osobników z jednej populacji do drugiej zmienia proporcje występowania alleli 4. Preferencje w krzyżowaniu. Jeśli osobniki o określonych genotypach mają większe szansę na rozród niż pozostałe, to ich geny będą coraz częściej występować w ogólnej puli 5. Dryf genetyczny - zjawiska przypadkowe, polegające na wyizolowaniu niewielkiej części populacji, np. kataklizm, w wyniku którego zginęła większość populacji. Po jakimś czasie populacja odrodzi się , ale jej pula genowa może być inna , w zależności od zestawu genów osobników, które przetrwały. Przykłady zmian ewolucyjnych: - oporność na antybiotyki - melanizm przemysłowy - zmiana ubarwienia ćmy krępaka z jasnoszarej na ciemną Rodzaje doboru naturalnego: a. Dobór stabilizujący - faworyzuje osobniki o cechach przeciętnych; prowadzi do ustabilizowania się danej cechy w populacji, działa w środowisku, w którym nie zachodzą istotne zmiany b. Dobór kierunkowy - działa, gdy warunki środowiska wymuszają zmiany w określonym kierunku, np. grubsze futro, ciemniejsze ubarwienie c. Dobór rozrywający-faworyzuje osobniki o cechach skrajnych i eliminuje przeciętnych; działa w środowisku zmiennym Gatunek to zbiór osobników mogących się ze sobą rozmnażać i dających w wyniku tego rozmnażania płodne potomstwo. Powstawanie nowego gatunku nazywa się specjacją. W specjacji istotne znaczenie ma dobór kierunkowy i rozrywający. Mimetyzm - upodabnianie się organizmów do otoczenia, np. litops tzw. "żywe kamienie" Mimikra - upodabnianie się rożnych gatunków do siebie, np. szerszeń i przeziernik osowiec Konwergencja - wykształcenie u organizmów narządów podobnych, pełniących zbliżone funkcje, lecz o odmiennym pochodzeniu Dywergencja - powstanie licznych przystosowań organizmów spokrewnionych ze sobą do życia w różnych niszach ekologicznych, np. kończyny kręgowców Ewolucjonizm - powolny, nieodwracalny proces zmian organizmów pod wpływem zmieniających się warunków środowiska. Kreacjonizm - pogląd filozoficzno - religijny głoszący, że istnienie i obecny kształt życia na Ziemi jest wynikiem dokonanego przez Boga aktu stworzenia. Lamarkizm zakładał, że: 1. Organizmy wyżej zorganizowane powstają z prostszych form 2. Na proces ewolucji wpływa wewnętrzna dążność organizmów do samodoskonalenia się 3. W wyniku ewolucji organizmy coraz lepiej przystosowują się do środowiska, przy czym jest to możliwe dzięki dziedziczeniu cech, w tym cech nabytych za życia osobnika Darwinizm zakładał, że: 1. Gatunki charakteryzuje olbrzymia zmienność 2. Organizmy cechuje nadmierna rozrodczość, przy czym znaczna ich część ginie jeszcze przed osiągnięciem zdolności do rozrodu 3. Pomiędzy osobnikami danego gatunku toczy się walka o byt (pokarm, światło dla roślin), którą przeżywają osobniki lepiej dostosowane do środowiska 4. Dobór naturalny (selekcja naturalna) eliminuje osobniki o cechach niekorzystnych w danym środowisku. Im więcej korzystnych cech ma organizm, tym większe ma szansę na przeżycie. Takie osobniki z racji dłuższego życia, pozostawiają po sobie więcej potomstwa, któremu przekazują swoje cechy Neodarwinizm - syntetyczna teoria ewolucji - teoria Darwina wzbogacona o najnowsze osiągnięcia z innych dziedzin biologii, głównie z genetyki Dowody ewolucji: bezpośrednie: - skamieniałości w postaci: * szczątków twardych części organizmu np. kości, zębów czy muszli "* odcisków- powstają w miękkim podłożu, które potem twardnieje, zachowując odcisk części organizmu, np. odciski paproci nasiennych w węglu kamiennym inkluzji - czyli dużych fragmentów lub całych organizmów zatopionych w materiale ?konserwującym", np. owady w bursztynie - gatunki reliktowe zwane ?żywymi skamieniałościami" to organizmy, które przez miliony lat przetrwały w niezmienionej formie, np. latimeria (gatunek ryby trzonopłetwej), hatterie (prymitywne gady), sagowce (prymitywne rośliny nasienne), miłorząb dwuklapowy pośrednie (oparte na porównaniu organizmów między sobą): *narządy homologiczne - narządy o podobnej budowie, ale często pełniące różne funkcje, np. przednie kończyny ssaków: ręka człowieka, skrzydło nietoperza, kopyto konia są zbudowane z tych samych kości, co świadczy o ich wspólnym pochodzeniu 'narządy analogiczne - narządy wykształcające się niezależnie od siebie u różnych organizmów, przystosowane do pełnienia takich samych funkcji i mające w związku z tym cechy wspólne, np. skrzydło ptaka i skrzydło owada mają podobny kształt i właściwości, ale są zupełnie inaczej zbudowane, co świadczy o ich odrębnym pochodzeniu * narządy szczątkowe - takie, które w danej grupie organizmów nie pełnią żadnej roli, są silnie zredukowane, natomiast są ważnym elementem budowy u innych, pokrewnych organizmów, np. odcinek ogonowy kręgosłupa u człowieka * podobny skład chemiczny wszystkich organizmów * podobieństwa w budowie białek, np. hemoglobiny * uniwersalność kodu genetycznego * jedność podstawowych procesów metabolicznych (oddychanie komórkowe, biosynteza białka) * występowanie kwasów nukleinowych, głównie DNA jako nośnika informacji genetycznej * te same etapy rozwoju zarodkowego u zwierząt EKOLOGIA - nauka o wzajemnych zależnościach między organizmami oraz między organizmami a otaczającym je środowiskiem POPULACJA - zespół osobników tego samego gatunku, żyjących na określonym obszarze i mogących się swobodnie ze sobą kontaktować SIEDLISKO - obszar zajmowany przez populację NISZA EKOLOGICZNA - ogół czynników środowiska wykorzystywanych przez dany organizm i zapewniających mu niezbędne warunki egzystencji Cechy populacji: 1. Rozmieszczenie: a. Równomierne - może być dziełem człowieka, np. drzewa w sadzie; zwierzęta, które cechuje terytoriaJizm (pingwiny, lisy), opuncje na pustyni b. Skupiskowe - najczęściej spotykane w przyrodzie; u zwierząt osobniki tworzą stada, np. sarny, antylopy; rośliny skupiają się w kępy np. buk, dąb c. Losowe -zależne od przypadku, np. rośliny wiatrosiewne (mniszek lekarski), sosny na ugorze 2. Liczebność, która wynika z: a. Rozrodczości - liczba nowo urodzonych osobników w określonym czasie w przeliczeniu np. na 1000 osobników populacji b. Śmiertelności - liczba osobników umierających w określonym czasie c. Migracji: - imigracje - liczba osobników przybywających z innych terenów - emigracje - liczba osobników opuszczających dotychczasowe siedlisko Opór środowiska ? zespół biotycznych (drapieżniki, pasożyty, konkurenci) i abiotycznych (susza, powódź, spadek temperatury) czynników, które ograniczają wzrost liczebności populacji. Pojemność środowiska to maksymalna liczba osobników, która może występować danym środowisku bez naruszania jego równowagi. 3. Struktura wiekowa -obrazuje stosunki Ilościowe pomiędzy osobnikami w różnym wieku: a. Populacja rozwijającą się - duża ilość osobników w młodych; liczebność tej populacji będzie się zwiększać b. Populacja ustabilizowana - udział poszczególnych grup wiekowych jest stały; liczebność nie zmienia się c Populacja wymierająca - liczna młodych osobników jest mniejsza niż dorosłych; liczebność będzie się zmniejszać Strategie rozrodcze: - typu K - zwierzęta, opiekujące się potomstwem wydają na świat niewielką ilość młodych, większość których dożywa do okresu rozrodczego i giną jako osobniki stare, np. słonie, bociany -typu r-organizmy wydające na świat ogromną liczbę potomstwa, z którego do okresu dojrzałego dożywają tyNco nieliczne, np. większość ryb, rośliny - strategie pośrednie 4. Struktura płciowa - wzajemny stosunek samców i samic Ekosystem - kompletna jednostka ekologiczna, składająca się z wszystkich organizmów zamieszkujących dany teren (biocenoza) i ich środowiska nieożywionego (biotop). EKOSYSTEM = BIOCENOZA BIOTOP (elementy biotyczne) (elementy abiotyczne) Biocenoza - zespół organizmów różnych gatunków, ogół populacji zamieszkujących dany teren. Biocenoza naturalna - taka, w której powstanie człowiek nie ingerował: las, łąka, jezioro, morze Biocenoza sztuczna -w jej powstaniu uczestniczył człowiek: staw hodowlany, pole, sad, pastwisko. Biotop - środowisko życia organizmów (abiotyczna część środowiska) Abiotyczne (nieożywione) czynniki środowiska - temperatura, światło, wilgotność, dostępność wody, rodzaj podłoża, ukształtowanie terenu, pH, zasolenie, ciśnienie. Biotyczne czynniki - wszystkie organizmy znajdujące się w tym samym środowisku i tworzące złożoną sieć zależności. Biom - duża jednostka ekologiczna złożona z ekosystemów na określonym obszarze geograficznym, np. tundra, tajga, step, sawanna. Obszary cechuje jednakowy klimat z charakterystyczną szatą roślinną i światem zwierzęcym. Biosfera (ekosfera) - strefa występowania organizmów. Obejmuje część atmosfery (troposferę), całą hydrosferę (wszystkie wody) oraz część litosfery (powierzchniowa warstwa skorupy ziemskiej); wszystkie biomy Ziemi. Łańcuch troficzny (pokarmowy) - szereg organizmów ustawionych w takiej kolejności, że każda poprzedzająca grupa jest podstawą pożywienia następnej - układ ?produkuję (zjadam) i jestem zjadany". Producenci - organizmy autotroficzne (samożywne), które są zdolne do wytwarzania materii organicznej w procesie fotosyntezy. Należą tu rośliny zielone i niektóre bakterie. Konsumenci - organizmy cudzożywne (heterotroficzne) pobierają materię organiczną od producentów. Wyróżnia się: - konsumentów I rzędu pobierających materię bezpośrednio od producentów; są to zwierzęta roślinożerne. - konsumentów II, III lub dalszych rzędów; należą tu zwierzęta drapieżne lub pasożyty. Reducenci (destruenci) - rozkładają martwą materię organiczną na proste związki nieorganiczne pobierane przez rośliny, potrzebne do procesu fotosyntezy; należą tu bakterie i grzyby.


Załączniki:
Przydatna praca? Tak Nie
Komentarze (1) Brak komentarzy
7.10.2008 (19:48)

Nie nada mi sie ;c

Ale git. duzo pracy w to wlozyles/as ;]

Typ pracy