profil

/

Zadania Prace

Praca jako najważniejsza wartość człowieka.

drukuj
satysfakcja 67 % 126 głosów

Treść
Obrazy
Wideo
Komentarze

„Praca wyróżnia człowieka wśród reszty stworzeń - tylko człowiek
jest do niej zdolny i tylko człowiek ją wykonuje, wypełniając
równocześnie pracą swoje bytowanie na ziemi.”
Jan Paweł II


Człowiek jest istotą twórczą i nie potrafi być biernym obserwatorem otaczającego świata. Aktywność jest, bowiem nieodzownym warunkiem zaspokojenia potrzeb, chcemy być czynnymi emocjonalnie, fizycznie i umysłowo. Każdy z nas jest świadomy, że dla osiągnięcia celu musimy pracować rzetelnie i uczciwie. Pracując wytwarzamy dobra materialne lub kulturalne, z których korzystają przyszłe pokolenia. Te właśnie wytworzone przez nas dobra służą potomnym za miernik naszej osobowości, one decydują czy dany człowiek wejdzie na trwałe do historii. Człowiek w swej twórczej pracy staje się nieśmiertelny. Dzięki temu rośnie poczucie faktycznego sensu życia. Trzeba jednak pamiętać, aby praca wykonywana była z chęcią i radością. Praca wykonywana z konieczności będzie mało wydajna i nie przyniesie zadowolenia.
Praca rozumiana jest jako wartość uniwersalna, dzięki której powstają i funkcjonują wszystkie inne wartości. Stanowi, więc ona podstawowy miernik wartości człowieka. Jan Paweł II kiedyś napisał: „... praca jest dobrem człowieka, dobrem jego człowieczeństwa – przez pracę bowiem człowiek nie tylko przekształca przyrodę, dostosowując ją do swoich potrzeb, ale także urzeczywistnia siebie jako człowieka, a także poniekąd bardziej staje się człowiekiem”. Inaczej rzecz biorąc można to wytłumaczyć w następujący sposób:
• każdy człowiek ma prawo do pracy, a wszyscy co mają na to wpływ powinni gwarantować realizację tego prawa,
• każdy człowiek powinien uzyskać takie przygotowanie do pracy i taki stan kompetencji, które zagwarantują mu szansę bycia podmiotem w każdej sytuacji pracowniczej,
• każdy pracujący ma prawo do pozyskiwania w drodze pracy zawodowej minimum środków niezbędnych do ludzkiej egzystencji jego i jego rodzinie,
• bezrobocie godzi w istotę człowieka zdolnego i pragnącego realizować swoje naturalne prawo do pracy.

Poglądy na pracę jako dobro człowieka zmieniały się przez wieki. Obecnie coraz bardziej uświadamiamy sobie, że praca polega na przekształcaniu dóbr przyrody i przystosowaniu ich do zaspokojenia potrzeb ludzkich. W ustroju wspólnoty zawodowej pracę traktowano jak konieczność życiową ciążącą na wszystkich jednostkach dorosłych i sprawnych.
W okresie niewolnictwa praca została zepchnięta na barki niewolników. Była przedmiotem przymusu i pogardy wyższych warstw społeczeństwa. W czasach feudalizmu pracę traktowano jako konsekwencją grzechu pierworodnego lub też jako środek konieczny do utrzymania w zdrowiu ciała i duszy. W czasach nowożytnych pracy człowieka zaczęto przypisywać różne wartości w tym wartość moralną i ekonomiczną.
Bardzo poważnie nad rolą pracy zaczęto myśleć w okresie pozytywizmu. Wtedy właśnie pozytywiści polscy głosili dwa główne hasła „praca organiczna” oraz „praca u podstaw”. Praca organiczna wywodziła się z teorii Herberta Spencera, który wskazał analogię pomiędzy organizmem społecznym a żywym organizmem. Stwierdził, iż prawidłowe funkcjonowanie będzie zapewnione dopiero wtedy, gdy będą właściwie działały wszystkie organy. A więc by społeczeństwo osiągało coraz wyższe stadia rozwoju muszą pomnażać swe bogactwa i doskonalić wszystkie dziedziny gospodarki i kultury. Natomiast praca u podstaw kładła nacisk na konieczność należytego wykształcenia i oświecenia wszystkich grup społecznych, traktowane jako równouprawnione organy jednego organizmu. Ponieważ wieki ucisku i prześladowań szczególnie negatywnie odbiły się na warstwie chłopskiej, pozytywiści głosili postulat podniesienia poziomu oświaty ogólnej i zawodowej wśród tej najbardziej zacofanej grupy społecznej.
W dzisiejszych czasach praca jest czymś normalnym (brak pracy także zaczyna być na porządku dziennym), a pojęcie praca zawodowa powszechnie jest uznawane za centralną kategorię kształcenia zawodowego. Ogólnie rzecz biorąc praca jest to działalność ludzi zorganizowanych w taki sposób, aby doprowadziła do powstania wytworów społecznie wartościowych i podnoszenia jakości życia wykonujących ją jednostek. Człowiek wybierając pracę bierze pod uwagę wiele czynników, które mogą mieć znaczny wpływ na jego przyszłość. Jako główne można wymienić:
• praca powinna być sensowna, potrzebna i użyteczna
• praca powinna być godna i wolna
• praca powinna być wydajna i efektowna
• praca powinna być dokładna
• praca powinna być oszczędna i gospodarna
• praca powinna być dobrze nagradzana
• praca powinna być szanowana
• praca powinna być wykonywana w warunkach godnych człowieka
• praca powinna być bezpieczna i dostosowana do właściwości człowieka
• praca powinna rozwijać i dowartościowywać wykonawcę
• praca powinna uszlachetniać przyrodę i społeczeństwo
W dzisiejszych czasach jest ogromna walka o pracę. Bezrobocie sięga wysokich pułapów, więc w większości przypadków człowiek nie ma wielkiego wyboru w podjęciu pracy, dlatego też powyższe czynniki w niewielu przypadkach mogą być analizowane przez osoby dokonujące wyboru. Dlatego jeżeli człowiek dostaje pracę to zazwyczaj ją szanuje i ma do niej pozytywny stosunek, choć nie zawsze się to zdarza.
W pracy zawodowej ważna jest także motywacja. Według amerykańskiego psychologa pracy A.H. Maslowa motywacja człowieka to hierarchia sześciu grup potrzeb:
1. fizjologicznych – potrzeby powietrza, wody, jedzenia i płci.
2. bezpieczeństwa – potrzeby pewności, porządku, braku lęku lub zagrożenia, bezpieczeństwo społeczne i fizyczne.
3. społeczne – potrzeby przynależności i miłości.
4. szacunku – potrzeby osiągnięć, uznania dla samego siebie oraz szacunku ze strony innych.
5. samourzeczywistnienia – potrzeby samorealizacji i rozwoju własnego potencjału, wiedzy i rozumienia.
6. estetyczne – potrzeby rozumienia piękna i brzydoty, urabiania poczucia estetyki.




Według A.H. Maslowa warunkiem pojawienia się każdej kolejnej potrzeby jest zaspokojenie potrzeby stojącej niżej w hierarchii. Każda potrzeba fizjologiczna musi, więc być, choć częściowo zaspokojona, zanim dana osoba zapragnie zaspokojenia potrzeb wyższego rzędu. Praktyczne wnioski wynikające z tej teorii dla motywacji w zakładach pracy są liczne. Podstawowe fizjologiczne potrzeby pracownika muszą być zaspokojone za pomocą płacy wystarczającej do nakarmienia, zapewnienia mieszkania oraz ochrony pracownika i jego rodziny. Istotne jest zagwarantowanie bezpiecznego miejsca pracy, właściwych zachęt do pracy, poczucia przynależności czy możliwości rozwoju.
Kolejnym ważnym punktem jest zadowolenie z pracy. Wiadomo, że jeżeli jedna z powyższych potrzeb (motywacji) nie będzie spełniona, to od razu zadowolenie z pracy będzie mniejsze, co wiąże się z wydajnością pracy. Pewna grupa badaczy amerykańskich ustaliła następujące czynniki, które powodują zadowolenie z pracy:
1. Rozumienie wartości z pożytku wykonywanej pracy, przekonanie, że się robi coś, co warto robić.
2. Zaufanie do kierownictwa, które zna się na rzeczy i ma właściwy stosunek do podwładnych.
3. Świadomość uczestnictwa w ważnej pracy oraz zaufanie własnej grupy roboczej.
4. Poczucie własnego znaczenia dla pracy.
5. Sprawiedliwa i słuszna płaca, wystarczająca na przyzwoite utrzymanie.
6. Perspektywy awansu, możliwości wykazania się zdolnościami i podwyższania kwalifikacji.
7. Stałość pracy. Opieka na wypadek choroby i starości.
8. Świadomość tego, co się dzieje w zakładzie. Liczenie się ze zdaniem podwładnych.
9. Dobre warunki pracy, sprawny sprzęt i narzędzia.

Praca w życiu człowieka w ujęciu filozoficznym i prakseologicznym.
W feudalizmie, a szczególnie według panującej wówczas ideologii chrześcijańskiej, pracę traktowano różnie: jako konsekwencję „grzechu pierworodnego" i „dopust boży" (praca jako pokuta), a także jako środek konieczny do utrzymania w zdrowiu ciała i duszy, jako źródło pewnych cnót, ważnych ze względu na cel ostateczny. W czasach nowożytnych, szczególnie w wiekach XVII i XVIII, pracy produkcyjnej człowieka zaczęto przypisywać różne wartości, w tym wartość moralną (poglądy moralistów tego okresu) i ekonomiczną (poglądy ideologów, zwolenników ustroju kapitalistycznego). Zasadniczy wpływ na kształtowanie się współczesnych poglądów na pracę wywarły dominujące nurty społeczno - filozoficzne wieków XIX i XX.
1. Praca traktowana z różnych punktów widzenia:
Z pozycji nauki, religii, doświadczenia - praca człowieka stanowi przedmiot szeroko zakrojonych badań wielu dyscyplin naukowych, w tym:
• filozofii pracy - zajmującej się wpływem pracy ludzkiej na przeobrażenia świata i człowieka. Bada poznawcze, moralne i estetyczne aspekty pracy.
• fizjologii pracy - nauka zajmująca się zmianami w organizmie człowieka pracującego.
• ergonomii pracy - zajmującej się problematyką dostosowania warunków pracy do morfologicznych, fizjologicznych i psychologicznych możliwości człowieka w celu zapewnienia maksymalnej wydajności bez powodowania ujemnych skutków dla zdrowia.



• prakseologii - która jest ogólną teorią sprawnego działania, formująca zasady, prawidłowości i reguły postępowania ukierunkowana na osiągnięcie celu w sposób najbardziej skuteczny, ekonomiczny i oszczędny. Obejmuje wszystkie rodzaje aktywności człowieka. Stanowi podstawę teoretyczną dla naukowej organizacji pracy. Ma znaczenie dla pedagogiki pracy. Głównym zadaniem prakseologii jest uświadomienie, sformułowanie, uzasadnienie i systematyzacja zaleceń ogólnych i przestróg dotyczących sprawności i skuteczności działań, tzn. ich praktyczności. Jest to nauka o dobrej robocie. Twórcą prakseologii na gruncie polskim jest Tadeusz Kotarbiński główne dzieła to „Traktat o dobrej robocie", „Sprawność i błąd".

• psychologia pracy - zajmuje się głownie przystosowaniem człowieka do warunków pracy, przystosowaniem urządzeń technicznych pracy do człowieka (psychologia inżynieryjna), kształtowaniu stosunków międzyludzkich w procesach pracy.

• socjologia pracy - zajmuje się społeczną rolą pracy i społecznymi jej uwarunkowaniami. Znaczeniem pracy w procesach życia zbiorowego.

• pedagogika pracy - zajmuje się problemami wychowania przez pracę, kształcenia politechnicznego, doskonalenia ogólnego i zawodowego pracowników.
Wyżej wymienione dyscypliny wskazują na pracę jako świadomą, planową, dobrze zorganizowaną czynność ludzką, w której wymagane są wysokie kompetencje, kwalifikacje i wysoki poziom odpowiedzialności zawodowej.
Z punku widzenia religii pracę można było traktować jako konsekwencję „grzechu pierworodnego", jako pokutę (katolicyzm w okresie feudalizmu) lub traktowanie pracy jako płaszczyzny gdzie udowadnia się własną wiarę (kalwinizm, purytanizm). Współczesne poglądy na temat pracy z książki Stefana Kardynała Wyszyńskiego, pt.: „Duch pracy ludzkiej".
„ jesteśmy przekonani, że praca ludzka pomimo jej ciężaru jest naszą potrzebą, naszą radością, jest wielkim błogosławieństwem ludzkości".
„Praca była obowiązkiem człowieka od pierwszych dni jego życia. Nie jest, więc ona następstwem grzechu pierworodnego, nie jest karą za nieposłuszeństwo. Przeciwnie, jest ona związana z naturą rozumną człowieka ".
„Dwa cele, które każdy człowiek w swojej osobistej pracy powinien osiągnąć:
udoskonalenie rzeczy i udoskonalenie człowieka pracującego ".

Jeżeli chodzi o doświadczenia, jakie człowiek zdobywa w wyniku pracy to na pewno może podnieść swój poziom materialny, a przez to wyższą pozycję w społeczeństwie, co niewątpliwie przyczynia się do poprawy jego samopoczucia, wzrasta poczucie własnej wartości oraz standard życia. Praca jest czynnikiem kształtującym osobowość. Człowiek pracujący rozwija się, styka się z nowymi technologiami, systemami wartości reprezentowanymi przez ludzi z jego otoczenia.
Praca stawia wyzwania, których realizacja pociąga za sobą często zmiany w myśleniu i postępowaniu człowieka. Praca wpływa na rozwój fizyczny człowieka, wyzwala inicjatywę twórczą aktywność tak myślową jak i czynnościową.

Praca traktowana z punktu widzenia filozofii uniwersalistycznej, chrześcijańskiej,
pragmatystycznej, marksistowskiej. (Uniwersalizm - doktryna etyczna stawiająca dobro ogólne wyżej od indywidualnego)
Teza podstawowa dla kontekstu uniwersalistycznego, a tym samym dla uniwersalnego systemu wartości, wyrażana jest najczęściej za pomocą formuły:
• praca jest wartością uniwersalną, tą wartością, dzięki której powstają i funkcjonują wszystkie inne wartości;
• praca stanowi podstawowy miernik wartości człowieka. Powyższe właściwości pracy człowieka dobitnie zaakcentował Jan Paweł II w Encyklice o pracy ludzkiej - Laborem exercens - pisząc: „Praca jest dobrem człowieka - dobrem jego społeczeństwa - przez pracę, bowiem człowiek nie tylko przekształca przyrodę, dostosowuje ją do swoich potrzeb, ale także urzeczywistnia siebie jako człowieka, a także poniekąd bardziej staje się człowiekiem"
Podsumowując powyższe tezy Z. Wiatrowski pisze:
- każdy człowiek, tym bardziej sprawny fizycznie i psychicznie ma prawo do pracy, a organizacja życia społecznego winna gwarantować realizację tego prawa
- każdy człowiek powinien uzyskać przygotowanie do pracy, które zagwarantuje mu szansę bycia podmiotem w każdej sytuacji pracowniczej
- każdy pracujący ma prawo do pozyskania w drodze pracy zawodowej minimum środków gwarantujących jemu i jego najbliższym stan ludzkiej egzystencji
- bezrobocie powstające na skutek gry czynników ekonomicznych, godzi w istotę człowieka, zdolnego i pragnącego realizować swoje naturalne prawo do pracy oraz związane z tym powinności zawodowe.
Konfrontacja owych założeń filozofii uniwersalistycznej z realiami życia codziennego skłania do przypuszczania, iż uniwersalistyczny sposób myślenia o pracy może mieć istotne znaczenie w regulacjach konstytucyjnych i ustawowych.
Z punktu widzenia filozofii chrześcijańskiej:
• praca stanowi właściwość człowieka od chwili jego stworzenia. Jest ona na trwałe związana z naturą rozumną człowieka, z jego istotą, egzystencją i rozwojem osobowym. Stanowi ona podstawowy wymiar bytowania człowieka na ziemi.
• praca, poza Bogiem i człowiekiem, stanowi wartość najwyższą, bowiem jest ona źródłem wszelkich innych wartości oraz drogą doskonalenia nie tylko rzeczy, ale i samego człowieka.
• pracę rozpatrywać należy w dwóch podstawowych aspektach: podmiotowych i przedmiotowych. Biorąc początek w ludzkim podmiocie, skierowana jest ona ku zewnętrznemu przedmiotowi, zakłada swoiste panowania człowieka nad rzeczami, przedmiotami i nad Ziemią.
• pracę ludzką widzieć też należy w podwójnym wymiarze: indywidualnym i społecznym.
Spojrzenie Kościoła katolickiego na pracę w taki sposób czyni doktrynę katolicyzmu
współczesnym nurtem społeczno - filozoficznym o doniosłym znaczeniu dla teorii i praktyki
dnia powszedniego.
Z punktu widzenia pragmatyzmu, materializmu utylitarnego, a w pewnym stopniu marksizmu praca interesuje nas jako źródło zarobkowania i gwarancja ludzkiej egzystencji. Chodzi głownie o zbliżeniu filozofii do życia. Ten kierunek myślenia upowszechnili w końcu XIX w. W. James i J. Dewey oraz K. Marks i F. Engels, którzy wykazali, że punktem wyjścia dla owej filozofii jest analiza pojęć, wyjaśniająca ich genezę i rolę w działaniu praktycznym oraz w doświadczeniu, rozumianym jako proces przystosowawczego współoddziaływania organizmu i rzeczywistości. James i Dewey twierdzą, że funkcja pojęć polega na ukazaniu możliwości do rozwiązywania problemów, a ich znaczenie przejawia się w działaniu i w obiektywnych reakcjach na określone sytuacje.
W Polsce powyższą problematyką zajął się S. I. Brzozowski, twórca koncepcji „filozofii pracy i swobody", której założeniem była teza o zależności rzeczywistości zewnętrznej od ludzkiej działalności. Brzozowski twierdził, że człowiek styka się ze światem nie poprzez czystą myśl, lecz przez pracę.

W koncepcji marksistów, praca jest głównym czynnikiem i wyrazem postawy decydującej o wykorzystaniu możliwości życiowych człowieka.
• Oddziałując za pośrednictwem pracy na przyrodę zmieniając ją „człowiek zmienia zarazem swoją naturę. Rozwija drzemiące w niej moce i podporządkowuje grę tych sił swojej własnej zwierzchności" twierdził, K. Marks.
• „Praca jest pierwszym, podstawowym warunkiem wszelkiego życia ludzkiego i to w takim stopniu, że w pewnym sensie należy powiedzieć: praca stworzyła samego człowieka" stwierdził Engels.

2. Różnice dotyczące sposobu traktowania pracy oraz zbieżności w wyżej wymienionych poglądach:
- zachodzi wyraźna różnica w poglądach na genezę pracy ludzkiej. Według doktryny chrześcijańskiej Bóg stworzył człowieka na obraz i podobieństwo swoje, zobowiązując go między innymi do pracy do „czynienia ziemi sobie poddaną". Z kolei w koncepcji marksistowskiej - „praca stworzyła samego człowieka".
- zachodzi także różnica w kwestii celu pracy człowieka. Kościół obok celów – ekonomicznego, społecznego i osobowo - twórczego wyróżnia też cel metafizyczny, ostateczny, który wyrażany jest w obiegowej sentencji: „Módl się i pracuj, a będziesz zbawiony".
- dostrzegalna jest zbieżność poglądów na istotę pracy człowieka i na jej podstawowe funkcje. W każdym przypadku pracę rozpatruje się w dwóch podstawowych aspektach -podmiotowym i przedmiotowym. W konsekwencji pracę traktuje się: jako swoistą formę stosunku człowieka i przyrody, jako formę więzi między jednostkami ludzkimi oraz jako formę stosunków społecznych

3. Aktualną wykładnię poglądów Kościoła katolickiego na pracę ludzką stanowią: praca Stefana Wyszyńskiego pt.: „Duch pracy ludzkiej", Jan Paweł II - Encyklika o pracy ludzkiej „Laborem exercens", Jan Paweł II - przemówienie na 68 Sesji Międzynarodowej Organizacji Pracy (Genewa 15 VI 1982 r.) oraz homilia podczas spotkania z wiernymi w Gdańsku w dniach VI wizyty w Polsce.
Praca jako wartość. Podstawowe formy działalności człowieka.
Zygmunt Wiatrowski w książce „Podstawy pedagogiki pracy” pisze, cytuję:
„Przez działalność człowieka rozumie się najczęściej, postać działania będącego pasmem czynów rozłożonych w większym przedziale czasu, działania, któremu przyznaję się pewien wyższy poziom doniosłości (ważności)”.



Mówiąc prościej jest to świadome, celowe działanie człowieka zmierzające do:
• wyznaczenia celu – działanie z rozmysłem
• wyznaczenia warunków należących do rzeczywistości
• wyznaczenia środków przystosowanych do celu i rzeczywistości

Podstawowymi formami działalności człowieka są:
• zabawa
• nauka (uczenie się)
• praca (praca zawodowa)
• walka, twórczość, wypoczynek jak i działalność społeczno-kulturalna.

ZABAWA
Jest to forma działalności ludzkiej wykonywana głównie dla przyjemności. Zabawa to działanie,
które nie jest nastawione na wartości materialne i nie jest podyktowana motywami praktycznymi
ani utylitarnymi (dającymi korzyść).
Celem zabawy jest dawanie przyjemności, umożliwienie zaspokojenia indywidualnych potrzeb, zainteresowań, ułatwienie wejścia w życie społeczne (szczególnie w odniesieniu do dzieci) jak i poznawanie rzeczywistości i dostosowanie jej do własnych potrzeb.

Przykład: Każdy lubi się bawić, zarówno dziecko jak i człowiek dorosły. Łatwiej przyswajać dziecku wiedzę w trakcie zabawie, młodzież luźnych ćwiczeń niż nudnych wykładów. Dorośli również korzystają z zabawy, rozwoju swych zainteresowań, hobby, umiejętności, wypoczynku, spędzenia wolnego czasu, co daje wiele satysfakcji

NAUKA
Nauka, czyli uczenie się, to forma działalności, dzięki której jednostka przygotowuje się do samodzielnego i prawidłowego uczestnictwa w życiu oraz pracy zawodowej. Niezależnie od formy uczenia się (pamięciowe, po przez naśladownictwo, czy metodą prób i błędów itp.) jest to proces gromadzenia umiejętności, doświadczeń jednostki, co zawsze prowadzi do osiągnięcia zamierzonego wyniku (celu).

Przykład: Uczy się przedszkolak, nastolatek, jak i człowiek dorosły i w każdym wypadku ta forma działalności nie wyklucza zabawy ani pracy, lecz stanowi nieodmienny atrybut naszej codzienności. Każda nowa czynność, nowe doświadczenie jest naszą nauką.

PRACA
Jest to podstawowa forma działalności człowieka wypełniająca ponad połowę życia, najczęściej decydująca o kształcie i wyrazie tego życia.
Praca w kategorii „pracy zawodowej” to działalność ludzi organizowana społecznie tak, aby prowadziła do powstania wytworów i usług społecznie wartościowych jak i podnoszenie wartości życia wykonujących ją jednostek i członków ich rodzin.

Przykład: W pracy i dzięki niej wytwarzają się między ludźmi więzi społeczne, określające stosunek jednostki do społeczeństwa oraz kultury. Żeby godnie żyć trzeba pracować, jak mówi staropolskie przysłowie „bez pracy nie ma kołaczy”, czyli nie jesz jak nie pracujesz.

WALKA I TWÓRCZOŚĆ
Jest to forma działalności wyodrębniająca się z tematu pracy a zarazem uzewnętrzniająca poprzednie trzy formy działalności. Żadna z wymienionych wcześniej form działalności nie występuje bez nasączenia w większym lub mniejszym stopniu elementami walki lub twórczości.
• walka występuje w toku zabawy, uczenia się i w toku pracy (np. walka o wynik)

• twórczość można wyróżniać w dziedzinach kształcenia swojego życia, w doskonaleniu życia innych, rozwiązywaniu problemów (np. w zarządzaniu)
• działalność społeczno-kulturalna (artystyczna), chociaż wyodrębniona od pozostałych form działalności, to jednak mająca ścisły związek z zabawą i nauką.

Przykład: działalność hobbystyczna czy działalność społeczna, która w krajach wysoko cywilizowanych stanowi miernik stopnia zaangażowania jednostek w grupach społecznych.

Odczucia i aspekty, co do wartości pracy.
Pracę można traktować jako powołanie, źródło zarobkowania i szansę samorealizacji. Poprzez pracę, w wyniku, której powstają dobra materialne, tworzone są też wartości kulturowe i społecznie znaczące usługi. W procesie pracy powstają wytwory społecznie użyteczne, warunkujące nieustanny rozwój społeczno-ekonomiczny i dobrobyt jednostki. Praca gwarantuje konieczny człowiekowi kontakt społeczny i realizację jego różnorodnych potrzeb. Praca jednak to nie tylko wykonywanie określonych przynoszących widoczne efekty czynności. Praca jest również stymulatorem dla zaspokajania potrzeb intelektualnych. Praca jest źródłem i niezbędnym warunkiem egzystencji ludzkiej. Praca jest sposobem tworzenia przez człowieka jego własnego życia, wyznacznikiem miejsca człowieka w społeczeństwie. Jest także podstawą rozwoju moralnego, bowiem tworzy materialne podstawy realizacji zamierzeń.
Dzisiaj, stojąc u progu nowego wieku wiemy, że rola pracy w życiu każdego człowieka jest ogromna. Praca ma wpływ na rozwój fizyczny człowieka, wyzwala w człowieku inicjatywę oraz twórczą aktywność myślową.
Praca dostarcza nam przeżyć estetycznych, przynosi zadowolenie i radość, niekiedy jednak stanowi źródło trudności i zmartwień, czasem także wprowadza człowieka w stan niezadowolenia, zniechęcenia, a nawet frustracji, (co ostatnio jest częstym atrybutem naszej codzienności).
Z punktu widzenia pedagogiki, pracę i jej wartość można zdefiniować na podstawie relacji człowiek – wychowanie – praca, rozszerzając tę definicję o pojęcie przygotowania do życia.
Pedagogika pracy skupia się na szeroko rozumianej edukacji, skuteczności kształcenia i doskonalenia zawodowego, warunków osobowych i materialnych jak i przygotowania człowieka do pracy.
Pedagogika pracy sugeruje niejako fakt, że aby praca stała się źródłem satysfakcji zarówno tej materialnej jak i tej intelektualnej należy sobie uświadomić jak wiele zależy od prawidłowego wychowanie, edukacji a co za tym idzie od przygotowania do życia w społeczeństwie.
Wychowanie dzieci już od najmłodszych lat w poczuciu szacunku do pracy, radości z wykonywania pomocnych rodzicom czynności zaowocuje w przyszłości lepszym przygotowaniem do bycia członkiem społeczeństwa. Dla przykładu dziecko, które partycypuje w drobnych nawet pracach domowych jest poddane bardzo szerokiemu działaniu wychowawczemu. Dziecko uczy się nie tyko określonych prac, ale i czerpie z ich wykonywania satysfakcję, oraz zaspokaja potrzebę nauki i pomocy innym.
Edukacja winna o ile to możliwe dawać dziecku szansę na poznanie siebie, swoich możliwości i zainteresowań. Winna ukazać dziecku wachlarz możliwości, jakie oferuje mu nauka i technika. Te zawodoznawcze działania pomogą sprawdzić predyspozycje danej jednostki do wykonywania określonego zawodu, odkryć zdolności i talenty.
Wychowanie, przygotowuje człowieka do życia, a w konsekwencji przygotowuje człowieka do pracy.
Dokonując podsumowania możemy stwierdzić, że działalność i praca człowieka może być pojmowana w kilku różnych aspektach:
• wychowawczym, gdzie podkreśla się rolę wychowania przez pracę
• moralnym, który mówi o sposobie traktowania pracy, jej wykonywania i przeżywania.
• ekonomicznym, gdzie daje ona człowiekowi kontakt społeczny.
• psychologiczno-fizjologicznym stanowiącym warunek rozwoju człowieka i traktującym pracę jako obiektywną wartość i potrzebę działania.
Jak wnika z powyższych koncepcji i rozwiązań praca jest więc wartością przypisaną człowiekowi niejako „z natury”. Aby prawidłowo funkcjonować trzeba mieć środki, a to bezpośrednio wiąże się z pracą. Praca jest dla człowieka podstawą jego bytu i powinna być źródłem satysfakcji.

Jakie obecnie znaczenie ma dla nas słowo „praca”, „wartość pracy”?

Najlepiej określił to Ryszard Jedliński przeprowadzając analizę wypowiedzi uczniów kończących szkołę podstawową.
Zadaniem badanej młodzieży, człowiek jest zobligowany zarówno przez nakazy religijne, jak i świeckie normy społeczno moralne do uczciwego wykonywania pracy.
Jest ona czynnością nieuniknioną, przynoszącą wymierne korzyści społeczne i przyczyniają się do właściwego funkcjonowania jednostki ludzkiej w społeczności. np.:
„Praca jest nieunikniona. Każdy musi swoją pracę wykonywać. Musimy pracować, jeśli chcemy, aby dobrze funkcjonowało nasze społeczeństwo”
Większość uczniów uważa, że wykonującym pracę należy się satysfakcja z wykonywanych zadań.
„Praca powinna dawać zadowolenie, że można ją wykonać”
Praca jest niezbędna dla zaspokojenia potrzeb życiowych każdego człowieka. Młodzież w pełni dostrzega trud pracy, marząc wszakże o tym, by była przyjemna i dawała satysfakcję, nie uznaje pracy za zło konieczne.
„Praca uszlachetnia, daje siłę i kształtuje charakter”
„Praca to poszerzanie swej wiedzy i doskonalenie swych umiejętności”
Cel pracy w opinii uczniów ma wyraźny instrumentalny wymiar, co zostało jednoznacznie zwerbalizowane w większości definicji.
„Praca jest środkiem utrzymania siebie i swojej rodziny”
„W dzisiejszych czasach, kto nie ma pracy, umiera z głodu lub załamuje się psychicznie”
Około 12% uczniów próbuje interpretować wartość pracy za pomocą poniższej metafory, która uwypukla dotychczasowe doświadczenia egzystencjalne młodzieży:
„Bez pracy nie ma kołaczy, aby coś mieć, trzeba pracować”
„Bez pracy nie ma kołaczy. Aby jeść, trzeba na to zapracować”
Rozumienie przez uczniów pojęcia „praca” jest rozumieniem potocznym. Językowy obraz pracy dostrzegany przez ósmoklasistów jawi się jako obraz ukształtowany w doświadczeniach rodzinnych i środowiskowych oraz częściowo tylko w toku edukacji szkolnej. Na perspektywę interpretacyjną słowa i przyjęty przez uczniów punkt widzenia znaczący wpływ miały zmiany społeczno-kulturowe w ostatnich kilku latach w Polsce.
Podsumowując należy stwierdzić, że zawsze i wszędzie liczyć się może tylko praca rzeczywista, praca sensowna, praca stanowiąca autentyczne źródła przeróżnych wartości. Chodzi oto, aby człowiek pracujący zawodowo nie tylko zdobywał środki do życia, ale także, aby stawał się bogatszy wewnętrznie, aby wzbogacał nieustannie swoją osobowość, aby poszerzał swoją szansę samorealizacji stawał się człowiekiem rzeczywistym, a tym samym podmiotem pracy.
Praca, jakkolwiek by jej nie rozumieć, stanowi istotny element ludzkiego życia. Ma szczególne znaczenie w życiu człowieka, gdyż określa miejsce jednostki w hierarchii społecznej, jest podstawowym warunkiem założenia własnej rodziny, ponieważ zabezpiecza egzystencję, daje radość oraz niezależność osobistą. Jednakże trzeba w pracy zachować pewien umiar, gdyż nerwowa gonitwa i przemęczenie niszczy człowieka i jego rodzinę.






BIBLIOGRAFIA
1. Wiatrowski Z. „Podstawy pedagogiki pracy", Wydawnictwo Uczelniane WSP, Bydgoszcz 2000.
2. Ks. Bartnik Cz. „Ręka i myśl. Teologia pracy odpoczynku i świętowania”, Księgarnia św. Jacka, Katowice 1982.
3. Nowacki T.„Nowy słownik pedagogiki pracy", Wydawnictwo Wyższej Szkoły Pedagogicznej Towarzystwa Wiedzy Powszechnej, Warszawa 1999.
4. Ratajczak Z. „Człowiek i praca, psychologiczna analiza pracy”, Wydawnictwo Uniwersytet Śląski, Katowice 1977.
5. Ks. Tischner J.,Jedliński R.„ Praca jako wartość” Fundacja Opoka 2001.
6. Internet - wypowiedzi współczesnych przedstawicieli nauk pedagogicznych.


Przydatna praca? Tak Nie
(0) Brak komentarzy
Typ pracy


Serwis stosuje pliki cookies w celu świadczenia usług. Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zamieszczane w urządzeniu końcowym. Możesz dokonać w każdym czasie zmiany ustawień dotyczących cookies. Więcej szczegółów w Serwis stosuje pliki cookies w celu świadczenia usług. Więcej szczegółów w polityce prywatności.