profil

Zasady bezpieczeństwa przy obróbce ręcznej

drukuj
satysfakcja 75 % 104 głosów

Treść
Obrazy
Wideo
Komentarze

Mimo szerokiej mechanizacji i automatyzacji przemysłu niektóre podstawowe operacja przy obróbce części i wyrobów muszą być w dalszym ciągu wykonywane ręcznie. Na przykład montaż i regulacja wielu obrabiarek, maszyn i przyrządów produkowanych przez przemysł maszynowy nie może obejść się bez ręcznej pracy ślusarzy montażowych. Dlatego też powinni oni znać zasadnicze reguły bezpieczeństwa pracy obowiązujące przy wykonywaniu tych czynności. Do podstawowych, których wykonanie nie wymaga stosowania specjalnych obrabiarek należą: trasowanie, prostowanie, ścinanie, piłowanie, przecinanie, wiercenie, pogłębianie, rozwiercanie, gwintowanie, skrobanie, montaż i nitowanie.

Trasowanie
Trasowanie jest pracą spokojną, bardziej umysłową niż fizyczną, wymagającą jednak zachowania szczególnej ostrożności ze względu na ostre końce znaczników, którymi ślusarz w chwili nieuwagi może poważnie zranić rękę lub nawet oczy. Wyjątkowej ostrożności wymaga trasowanie przestrzenne, przy którym ostry koniec znacznika może znaleźć się na wysokości oczu. W celu zabezpieczenia przed takim wypadkiem zaleca się nakładanie na wolne końce znaczników – podczas pracy i przerw – specjalnych kapturków ochronnych. Natrasowane linie można rysować punktakiem zwykłym lub elektrycznym. Przy pracy punktakiem elektrycznym należy przestrzegać reguł dotyczących bezpieczeństwa pracy przy urządzeniach elektrycznych.
Należy przyjąć, że w momencie nanoszenia punktu istnieje bardzo dobry kontakt pomiędzy korpusem punktaka a trasowanym materiałem i jeśli na przewodach doprowadzających prąd do punktaka będzie uszkodzona izolacja, materiał może być pod napięciem i pracownik zostanie wówczas porażony. Z tego względu trasowany przedmiot powinien być podczas pracy dobrze uziemiony. Ustawiając przedmioty na płytach traserskich, pryzmach, podstawkach traserskich i innych urządzeniach, należy je zabezpieczyć przed spadnięciem.
Podczas trasowania półfabrykatów blaszanych ręce, narażone na skaleczenie o ostre krawędzie materiału przy zakładaniu i zdejmowaniu blachy na stole traserskim, należy chronić rękawicami.
Na traserskim stanowisku roboczym powinny się znajdować tylko niezbędne do pracy narzędzia, rozłożone w odpowiednim porządku na stole, gdyż ułatwia to pracę i zwiększa jej bezpieczeństwo. Obok płyty traserskiej można układać jedynie przedmioty przygotowane do trasowania, tzn. sprawdzone co do kształtu i wymiaru oraz pomalowane. Po trasowaniu najbezpieczniej jest układać przedmioty w specjalnych pojemnikach lub bezpośrednio na wózku i odwozić na miejsca dalszej obróbki lub magazynu. Przedmioty dostarczane za pomocą suwnic nie mogą być przenoszone bezpośrednio nad stanowiskiem ślusarza.

Prostowanie
Prostować można tylko metale ciągliwe. Prostowanie innych metali z reguły doprowadza do ich uszkodzenia i może być przyczyną wypadku.
Przy prostowaniu arkuszy blach trzeba je przesuwać i obracać na płycie prostowniczej, dlatego też pracę tę należy wykonywać w brezentowych rękawicach. Do prostowania blach używa się młotków drewnianych lub z twardej gumy. Muszą one być w pełni sprawne.
Trzeba pamiętać, że nie wolno uderzać stalowym młotkiem w części ze stali hartowanej, nawęglanej lub cynowanej, ponieważ z reguły powoduje to odpryskiwanie odłamków. Jeśli brak młotków drewnianych, gumowych itp., trzeba zabezpieczyć te części podkładkami z materiałów o niewielkiej twardości.

Ścinanie
Przy ścinaniu należy posługiwać się tylko sprawnymi narzędziami – młotkami, przecinakami i wycinakami. Nie wolno używać przecinaków ze zbitą, zdeformowaną główką. Podczas ścinania miejsce pracy należy koniecznie ogrodzić osłoną ochronną, np. gęstą siatką metalową. Ponieważ ścinanie jest pracą męczącą, należy przyjąć jak najwygodniejszą pozycję oraz zastosować najbardziej racjonalne chwyty młotka i przecinaka.
Młotek podczas ścinania należy trzymać w odległości ok. 15-30 mm od końca trzonka, a przecinak – 20-25 mm poniżej główki. Podczas ścinania w imadle należy stać penie, prosto z nieco rozstawionymi nogami. Lewą nogę należy wysunąć nieco do przodu, a ciężar ciała przesunąć przede wszystkim na prawą nogę. Płaszczyzna styczna do pleców ślusarza powinna tworzyć z osią imadła kąt wynoszący 45º. Stojąc swobodnie w tej pozycji należy pewnie, celnie i możliwie jak najsilniej uderzać młotkiem w przecinak. Siłę uderzenia należy oczywiście zmieniać w zależności od charakteru ścinania w danym momencie.
W czasie pracy przecinak trzyma się lewą ręką, przyciskając go do miejsca przycinanego. W prawej ręce trzyma się młotek (ciężar ok. 0.5 kg), którym uderza się w główkę przecinaka. Tempo pracy – 50-60 uderzeń na minutę. Nie należy przecinaka ściskać zbyt mocno, aby można było odgiąć rękę w razie nieprostopadłego uderzenia. Dzięki temu zmniejsza się prawdopodobieństwo urazu ręki.
Właściwe prowadzenie przecinaka uzyskuje się przez jego odpowiednie pochylenie. Dolna powierzchnia ostrza powinna tworzyć z powierzchnią obrabianą kąt 5º. Zbyt strome ustawienie przecinaka powoduje nadmierne zagłębienie ostrza w materiale i ciągłe zwiększanie grubości ścinanej warstwy. Natomiast zbyt płaskie ustawienie przecinaka zmniejsza kąt skrawania oraz przyłożenia, a wtedy ostrze wychodzi z materiału. Należy przyzwyczaić się do patrzenia podczas pracy nie na główkę przecinaka, a w miejsce ścinania. Można to osiągnąć dzięki treningowi i doświadczeniu. Młody niedoświadczony ślusarz w obawie przed trafieniem młotkiem w lewą rękę z reguły patrzy na główkę przecinaka dlatego też jego praca nie jest dokładna, nie jak w przypadku doświadczonego ślusarza. Praktyczna nauka prawidłowych chwytów narzędzi podczas ścinania ma więc dla młodych ślusarzy duże znaczenie i powinna być obowiązkowa.
Podczas nauki należy zabezpieczyć lewą rękę od urazów przez założenie specjalnej osłony lub rękawicy. Można też używać tarczy ochronnej założonej na przecinak. Przy pracy w trudno dostępnych miejscach, tam gdzie ręka mogłaby zetknąć się z obrabianym detalem, wskazane jest używanie specjalnych uchwytów. Praca przecinakiem bez zabezpieczenia ręki grozi poważnymi urazami.

Cięcie metali
Do cięcia metali w ślusarniach używa się nożyc ręcznych i piłek do metali.

Cięcie nożycami
Nożyce powinny być dostosowane do grubości przecinanego materiału, tak aby nacisk wywierany ręką na dźwignie w celu zwiększenia nacisku jest niedopuszczalne.
Podczas cięcia cienkich blach ręcznymi nożycami można łatwo zranić lewą rękę ostrą krawędzią blachy lub bezpośrednio ostrzami nożyc, dlatego rozcinany materiał należy trzymać przez brezentową rękawicę, zachowując odpowiednią ostrożność.
Nie należy pracować tępymi nożycami, które zamiast ciąć powodują mięcie materiału. Mięty materiał ucieka spod nożyc zwiększając niebezpieczeństwo skaleczenia rąk. Nie należy również używać zużytymi bądź też źle skręconymi nożycami.
Najbardziej bezpieczny i jednocześnie najmniej męczący sposób cięcia polega na tym, że nożyc nie trzyma się swobodnie, a opiera się je jedną rękojeścią o płytę stołu. Następnie lewą ręką wsuwa się blachę w nożyce, a prawą naciska płynnie z góry na drugą rękojeść. Nie należy obejmować dłonią rękojeści, ponieważ pod koniec ruchu nożyce mogą zamknąć się niespodziewanie szybko i ściąć palce.
Najbezpieczniejsze jest cięcie blachy za pomocą nożyc stołowych. Praca jest wtedy bardziej płynna co znacznie ułatwia samokontrolę.

Cięcie piłką ręczną
Piłka ręczna służy do cięcia grubszych blach lub płyt, prętów i rur. Praca piłką nie jest związana z większym ryzykiem, niemniej jednak i tu należy zachować odpowiednią uwagę.
Przecinany materiał powinien być pewnie zamocowany w imadle. W czasie przecinania piłkę należy trzymać w obu rękach. Prawa ręka trzyma trzonek a lewa przedni koniec oprawki. Ślusarz powinien stać w odległości ok. 200 mm od zamocowanego przedmiotu, prosto, swobodnie, utrzymując ciężar ciała na lewej nodze. Ruch piłki do siebie i od siebie należy wykonywać tylko rękami a nie całym ciałem.
Piłowanie

Przed przystąpieniem do piłowania należy przede wszystkim obrabiany element pewnie zamocować w imadle lub w inny sposób zabezpieczyć go przed przesuwaniem. Przedmiot piłowany nie może poruszać się ani drgać. W razie potrzeby stosuje się miękkie nakładki na szczęki imadła, aby uchronić obrabiany element od uszkodzenia.
Pilnik musi być ostry i nieuszkodzony. Szczególnie ważny jest dobry trzonek. Podczas piłowania pilnikiem bez trzonka lub z trzonkiem uszkodzonym istnieje niebezpieczeństwo zranienia prawej ręki ostrym końcem pilnika.
W czasie pracy pilnik zbiera materiał tylko jedną stroną, w kierunku od pracownika. Dlatego przy ruchu od siebie pilnik przyciska się mocniej, zaś przy ruchu do siebie nacisk trzeba zmniejszyć. Przy nieodpowiednim naciskaniu pilnik może się zsunąć z obrabianego materiału, a pracownik zranić o obrabiany przedmiot. Poza tym niedostateczny nacisk powoduje ślizganie się zębów pilnika po materiale, przyśpieszając przeciążenie narzędzia i nierówności zdartej powierzchni przedmiotu.
Należy przyciskać pilnik tylko tyle, ile wymaga ścinanie powierzchni. Przy ruchu powrotnym pilnik należy całkowicie odciążyć, a nawet nieco podnieść nad powierzchnię części obrabianej. Przyciskanie pilnika podczas ruchu powrotnego powoduje szybkie tępienie jego krawędzi tnących. Tylko w przypadku obrabiania metalu miękkiego (np. miedzi) pilnik należy ciągnąć po powierzchni obrabianej również przy ruchu powrotnym, gdyż ułatwia to oczyszczanie ząbków z opiłków. Również podczas dogładzania, gdy pilnik przeciąga się po powierzchni „na krzyż”, można go nie podnosić w czasie ruchu powrotnego.
Jeśli pilnik nie zbiera materiału, trzeba go oczyścić stosując do tego celu specjalną szczotkę z drutu. Nie wolno zdmuchiwać opiłków ustami. Można również nie dopuszczać do szybkiego zanieczyszczenia pilnika uderzając, co kilka pociągnięć w czasie piłowania, końcem trzonka w stół warsztatowy, ale i tak co pewien czas trzeba za pomocą szczotki usunąć z rowków resztki metalu.
Pracownik powinien stać w odległości ok. 200 mm od zamocowanego przedmiotu, z lewą nogą cokolwiek wysuniętą do przodu, tułowiem lekko pochylonym ku przodowi i ciężarem ciała przesuniętym na nogę lewą. Kierunek piłowania (kierunek prawej ręki od dłoni do łokcia) powinien tworzyć z kierunkiem ustawienia tułowia kąt 45º. Pilnik należy ująć tak, aby duży palec znalazł się na wierzchu trzonka, a pozostałe obejmowały go od spodu. Kulisty koniec trzonka powinien opierać się o dłoń mniej więcej u nasady dużego palca. Należy zwrócić uwagę, aby palce lewej ręki leżały na powierzchni pilnika, nie zachodząc poza jego dolne krawędzie, ponieważ podczas wykonywania szerokiego ruchu pilnikiem krawędź obrabianego przedmiotu może skaleczyć rękę, tym bardziej że podczas piłowania krawędź ta jest ostra.
Piłować należy całą długością pilnika ruchami ciągłymi i równomiernymi, regulując przy tym nacisk rąk zależnie od zmiany położenia pilnika i kształtu piłowanej powierzchni. Stałemu równomiernemu ruchowi rąk towarzyszy lekkie wahanie tułowia.
Podczas piłowania powstaje duża ilość opiłków metalowych, które należy zmiatać z obrabianego przedmiotu, imadła i stołu warsztatowego tylko za pomocą szczotki włosiowej lub w ostateczności – szmatką. Nie należy zgarniać opiłków gołą ręką, zdmuchiwać ustami ani sprężonym powietrzem, ponieważ grozi to skaleczeniem ręki lub zapyleniem oczu.
Zaleca się noszenie beretu podczas pracy, ponieważ opiłki, które wpadną we włosy, są trudne do usunięcia i podczas czesania głowy mogą spowodować skaleczenie. Szczególnie pożądane jest nakrycie głowy dla kobiet wykonujących pracę ślusarza.

Wiercenie

Przy wierceniu i pogłębianiu ślusarze posługują się zwykłymi wiertarkami ręcznymi o napędzie elektrycznym lub pneumatycznymi oraz specjalnymi obrabiarkami różnych typów. W niewielkich warsztatach ślusarskich oraz przy mniej skomplikowanych pracach ślusarze, z reguły używają lekkich przenośnych wiertarek. Praca na nie jest na ogół niebezpieczna. Należy tylko używać sprawnych wierteł i nie stosować zbyt silnego nacisku podczas wiercenia. Przedmiot wiercony powinien być silnie umocowany, aby w czasie obróbki nie poruszał się. Przytrzymywanie go za pomocą kleszczy lub innych narzędzi jest niedozwolone.

Rozwiercanie, gwintowanie, skrobanie

Podczas wykonywania takich operacji, jak rozwiercanie, gwintowanie i skrobanie należy zwracać uwagę, żeby nie zranić ręki lub innej części ciała ostrymi krawędziami narzędzi. Przedmioty rozwiercane, gwintowane i skrobane powinny być silnie umocowane, aby w czasie obróbki nie poruszały się. Przytrzymywanie obrabianych przedmiotów ręką jest niewystarczające i często kończy się urazem.
Nadmiary lakierów, spieczone i stwardniałe pozostałości uszczelnień, rdzę itp., jak również wszelkiego rodzaju inne zanieczyszczenia zewnętrznych powierzchni części maszyn po demontaż można usuwać w sposób bardzo ekonomiczny, a mianowicie skrobakiem pneumatycznym.


Przydatna praca? Tak Nie
Komentarze (1) Brak komentarzy
4.4.2008 (17:31)

Dzięki!!!!!!!! Ale mi ulżyło :)

Typ pracy


Serwis stosuje pliki cookies w celu świadczenia usług. Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zamieszczane w urządzeniu końcowym. Możesz dokonać w każdym czasie zmiany ustawień dotyczących cookies. Więcej szczegółów w Serwis stosuje pliki cookies w celu świadczenia usług. Więcej szczegółów w polityce prywatności.