profil

Funkcjonowanie motywu maryjnego w Średniowieczu na podstawie "Bogurodzicy" i "Lamentu Świętokrzyskiego".

drukuj
satysfakcja 87 % 51 głosów

Treść
Obrazy
Wideo
Komentarze

Bóg, wiara i życie wieczne to najważniejsze wartości w średniowiecznym świecie. Wszystkie sfery życia były podporządkowane dążeniu do zbawienia. Także w malarstwie, literaturze, architekturze i rzeźbie najważniejszy był Bóg, wiara i wszystko, co z nią związane. Wizerunki Jezusa, biblijnych postaci oraz ówczesnych świętych spotykamy w każdej dziedzinie średniowiecznej sztuki. Maryja, czysta, nieskalana niewiasta, to także bardzo ważna postać, której poświęcano wiele miejsca zarówno w literaturze, jaki i dziełach plastycznych. Dwa najstarsze zabytki języka polskiego „Bogurodzica” oraz „Lament świętokrzyski” zostały także poświęcone Matce Jezusa Chrystusa.

"Bogurodzica" pierwszy polski hymn pochodzący z XIII wieku ukazuje nam Matkę Boską jako cudowną, wyrozumiałą, majestatyczną pośredniczkę między Bogiem, a ludźmi. Pełen nadziei, uwielbienia i podziwu wierny lud, wypowiadający słowa hymnu – modlitwy, prosi Najświętszą Maryję Pannę o wstawiennictwo, zesłanie potrzebnych łask i wysłuchanie intencji. Maryja nie jest jednak jedyną pośredniczką występującą w wierszu. W drugiej strofie pojawia się także Jan Chrzciciel, jednak kluczową postacią jest Jezus Chrystus. Występowanie tych trzech postaci to motyw deesis – często spotykany w średniowiecznej sztuce. Rozbudowana w pierwszej strofie apostrofa, oraz bezpośrednie zwroty do Maryi nadają dziełu charakter prośby, modlitwy, błagania. Kunsztowna budowa wiersza, staranny dobór środków stylistycznych oraz zdaniowo-rymowy charakter sprawiają, że utwór posiada wartość nie tylko religijną, ale jest także cenny dziełem literackim. „Bogurodzica” jest utworem, który doskonale odzwierciedla charakter średniowiecza – podniosłość, majestatyczność oraz postać Boga jako najważniejsza wartość.

Całkowicie odmienny obraz Maryi zostaje ukazany w „Lamencie Świętokrzyskim”. Najświętsza Panna jest przedstawiona jako cierpiąca po stracie ukochanego syna matka. Zilustrowana jest żałoba, płacz, ból, gorycz. Stabat Mater Dolorosa, bo tak nazywa się motyw rozpaczającej Matki Boskiej, często pojawia się także w twórczości artystów z późniejszych epok. Nie ma już Niebiańskiej Królowej, ale jest bliska każdemu człowiekowi bolesna, płacząca i lamentująca kobieta. Utwór rozpoczyna się zwrotem do wszystkich ludzi, wypowiadanym w formie rozkaźnikowej: „posłuchajcie, bracia miła”. Nazwanie adresatów „braćmi”, a więc kimś szczególnie bliskim, jest zaakcentowaniem wspólnoty ze zwykłymi śmiertelnikami. Właśnie u nich bezradna Matka szuka pociechy, pomocy opisując dokładnie stan swoich uczuć, prosząc „pożałuj mię, stary, młody”. Osobisty monolog ma kilku adresatów, którzy zmieniają się w kolejnych strofach. Słowami pełnymi rozpaczy i bezradności Maryja zwraca się do Jezusa. Swój niezmierny żal podkreśla poprzez wyraziste związki frazeologiczne i często powtarzane epitety. Matczyną miłość ilustrują zdrobnienia: „Synku”, „ twoja główka”. Cierpienie Marii jest dodatkowo spotęgowane uczuciem bezsilności. Z żalem i smutkiem wspomina słowa Archanioła Gabriela, tego, który zwiastował radosną nowinę – narodziny dziecka. Matka Boska został przedstawiona jako zwyczajna ludzka istota, jej cierpienie jest dla czytelnika zrozumiałe i bardzo bliskie.

Mimo, że "Bogurodzica" i "Lament świętokrzyski" powstały w tej samej epoce motyw maryjny jest przedstawiony całkowicie inaczej. Poznajemy Maryję nie tylko jako Królową i Święta, ale także jako kobietę, która tak jak zwyczajni ludzie cierpi. Ścierają się dwa odmienne światy – boski, pełen uwielbienia, chwały i majestatu oraz ziemski – przepełniony żałobą, cierpieniem, rozpaczą. Choć od czasów średniowiecza upłynęło wiele wieków, współcześni twórcy nadal sięgają po wizerunek Maryi, zarówno tej boskiej i wyniosłej, jaką podziwiamy w „Bogurodzicy”, jaki i tej żałobnej, bolesnej, rozpaczającej Matki z którą cierpimy czytając „Lament świętokrzyski”.


Przydatna praca? Tak Nie
Komentarze (1) Brak komentarzy
4.2.2008 (15:15)

no bardzo dobra.. tak...

Gramatyka i formy wypowiedzi


Zadania z Języka polskiego
abel1230 rozwiązanych zadań
Język polski 10 pkt przed chwilą

Napisz list oficjalny do dyrektora szkoły [do władzy osiedla , gminy lub miasta ,służb ratowniczych] w sprawie pomocy w organizacji ,,szkolnego...

Rozwiązań 0 z 2
punktów za rozwiązanie do 8 rozwiązań 0 z 2
Rozwiązuj

boooy1551 rozwiązane zadanie
Język polski 100 pkt 17 minut temu

* Wyszukaj informacje o osbie , która w 1989 roku przyczyniła się do upadku komunizmu w Polsce, i napisz o niej kilka zdań. Wyjaśnij, na czym...

Rozwiązań 0 z 2
punktów za rozwiązanie do 75 rozwiązań 0 z 2
Rozwiązuj

Aneta1Borek10 rozwiązanych zadań
Język polski 10 pkt 31 minut temu

Napisz czym jest poezja dla IIndefonsa Gałczyńskiego i o czym chciałby pisać w swoich utworach Iwaszkiewicz.Proszę o pomoc

Rozwiązań 0 z 2
punktów za rozwiązanie do 8 rozwiązań 0 z 2
Rozwiązuj

hfvghfmhjdhv0 rozwiązanych zadań
Język polski 30 pkt 1 godzinę 2 minuty temu

Napisz rozprawkę. Czy przyjaźń przedstawicieli różnych pokoleń może łączyć? Podaj jednen przykład z literatury a drugi z życia. Pilne!

Rozwiązań 0 z 2
punktów za rozwiązanie do 23 rozwiązań 0 z 2
Rozwiązuj

pauula970 rozwiązanych zadań
Język polski 90 pkt 1 godzinę 22 minuty temu

Proszę o pomoc ! Czy zawsze można oceniać człowieka według tych samych kryteriów moralnych? Rozważ problem i uzasadnij swoje stanowisko odwołując...

Rozwiązań 0 z 2
punktów za rozwiązanie do 68 rozwiązań 0 z 2
Rozwiązuj

Masz problem z zadaniem?

Tu znajdziesz pomoc!
Wyjaśnimy Ci krok po kroku jak
rozwiązać zadanie.

Zadaj pytanie Zaloguj się lub załóż konto

Serwis stosuje pliki cookies w celu świadczenia usług. Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zamieszczane w urządzeniu końcowym. Możesz dokonać w każdym czasie zmiany ustawień dotyczących cookies. Więcej szczegółów w Serwis stosuje pliki cookies w celu świadczenia usług. Więcej szczegółów w polityce prywatności.