profil

Interpretacja "Pieśni o spustoszeniu Podola" Jana Kochanowskiego.

drukuj
satysfakcja 80 % 39 głosów

Treść
Obrazy
Wideo
Opinie

Interpretacja „Pieśni o spustoszeniu Podola” Jana Kochanowskiego.

Jan Kochanowski w „Pieśni o spustoszeniu Podola” opowiada o skutkach najazdu Tatarów na Polskę w 1575r., który miał miejsce po ucieczce Henryka Walezego do Francji przez co w Polsce jakiś czas panowało bezkrólewie. Utwór ten jest reakcją na to wydarzenie i opowiada m.in. o tym, jak wielkie szkody Tatarzy wyrządzili Polsce i Polakom. Według źródeł historycznych uprowadzili oni wtedy ponad 50 tysięcy Polaków.

Pieśń, ta ma wszelkie cechy liryki apelu, odwołuje się do patriotyzmu Polaków, dumy narodowej, a także do uczuć religijnych. Na emocje czytelnika oddziałują przede wszystkim epitety, wyrażające stosunek emocjonalny mówiącego. Dodatkowym argumentem mobilizującym adresata, którym jest Polak to powołanie się na jego wyjątkowe cechy osobiste - szlachetność i cnoty rycerskie. Do gamy pochlebstw Kochanowski dołącza jeszcze i przewrotną drwinę, mającą pobudzić ambicje adresata: „Wsiadamy? Czy nas półmiski trzymają?”. Tym, którym brakuje odwagi, poeta radzi by przynajmniej poświęcili majątek osobisty i opłacili żołnierzy: „Skujmy talerze na talery, skujmy, a żołnierzowi pieniądze gotujmy!”. Zdroworozsądkowe uzasadnienie takiej postawy nie brzmi może w naszych ustach zbyt szlachetnie, ale przemówić musi do każdego nieodpartą racją: Dajmy; a naprzód dajmy! Sami siebie ku gwałtowniejszej chowajmy potrzebie.”. Ironiczna sentencja jest zarówno ostrzeżeniem, jak i ostatecznym argumentem, mającym przekonać czytelnika. Całość została ironicznie spointowana przez Kochanowskiego słowami „nową przypowieść Polak sobie kupi, że przed szkodą i po szkodzie głupi”. Prawdopodobnie Kochanowski nie był pewny patriotyzmu swoich rodaków, skoro użył tak przemyślnych środków w tej pieśni.
Podmiot mówiący wypowiada się w imieniu zbiorowości, którą są obywatele i szlachta, i czuje się jej częścią, choć ją krytykuje. Tylko w poincie dystansuje się wobec swojej grupy. Wiersz zbudowany jest zgodnie z zasadami retoryki antycznej.

W pierwszych trzech zwrotkach Jan Kochanowski informuje nas o tym co się stało, ukazuje nam zniszczenia i skutki napadu. W pierwszej zwrotce występuje apostrofa do Polaka, w której jest mowa o tym, że tego co się stało, nie da się odwrócić a Ci, których zabrano nigdy nie wrócą. Występuje tutaj opis uczuć Polaków m.in. wstyd. Najeźdźca zostaje nazwany niewiernym Turczynem, podłym poganinem i psem bisurmańskim. Te i inne negatywne epitety określające najeźdźców świadczą o tym, że uznaje się ich za gorszych, za barbarzyńców. Tatarzy zostawili po sobie fatalne spustoszenie i o tym przede wszystkim jest mowa w utworze ale mowa jest także o tym, że nie zapewniono odpowiedniej opieki „Polsce” i pozwolono na taki czyn. Emocje szczególnie uwidaczniają się w drugiej zwrotce, ponieważ występują tutaj zdania wykrzyknikowe.

Kolejne trzy zwrotki ukazują uczucia Polaków jakie towarzyszą im podczas uświadamiania się im, co tak naprawdę się stało. Zwrotka piąta dosłownie mówi o stadzie owiec, o wilkach, psach i pasterzach. Tymi owcami są właśnie Polacy, pasterz to król, psy to wojsko a wilki to Tatarzy. W tej zwrotce występuje alegoria ojczyzny jako opuszczone przez pasterza i psy stado owiec. Kochanowski nawiązuje tutaj do wcześnie wspomnianego przeze mnie bezkrólewia, które nastąpiło po ucieczce Henryka Walezego do Francji. Następna, szósta zwrotka jest obawą podmiotu lirycznego o przyszłość Polski ponieważ napad Tatarów może ośmielić do najazdów Turków. W siódmej zwrotce mamy apostrofę „Cnego Lacha” przez co Kochanowski pokazuje nam swój stosunek emocjonalny do Lacha. Składem apostrofy jest wezwanie do przebudzenia się. Podmiot liryczny utożsamia się z tymi, do których przemawia czyli do szlachty. Od siódmej zwrotki rozpoczyna się apel do walki. W ósmej zwrotce występuje aluzja mitologiczna, podmiot liryczny rząda rozstrzygnięcia sporów na drodze wojny. Podmiot nawołuje do zemsty, do walki aby oczyścić Polaków z hańby. Dziewiąta zwrotka to szereg pytań retorycznych, poruszających zainteresowania szlachty. Podmiot liryczny stawia dobro ojczyzny ponad prywatne. W tej zwrotce wyczuwa się ironię, sarkazm i pogardę. Dziesiąta zwrotka to wezwanie do tego aby dać pieniądza na wojsko ponieważ w obecnych czasach panowała pospolite ruszenie czyli „nadstawianie własnego karku”. Następne zwrotki pokazują to co sobie zapewnimy słuchając rad podmiotu lirycznego.

Strofa ostatnia jest pointą-morałem. Dopiero tutaj podmiot pozwala sobie na dystans wobec narodu i mówi wyłącznie we własnym imieniu. Taka budowa wzmacnia siłę perswazji. Środki artystyczne zostały tak dobrane, by oddziaływać na emocje. Środki składniowe i wersyfikacyjne służą dobitnemu wyrażeniu gorzkich prawd tak, aby dotrzeć nimi nie tylko do umysłów, ale przede wszystkim do serc. Podkreślają one oburzenie, żal i wstyd.

Tak, więc Jan Kochanowski pisze pieśń, która ma oddziaływać na czytelników emocjonalnie. Ma pokazać szlachcie, do której sam należy, że trzeba wspomóc walkę o kraj, zachować ostrożność na przyszłość i nie tracić nadziei i wiary w zwycięstwo. Już rezygnacja z pisania w języku łacińskim wskazuje na wzrost przynależności do narodu. Tak, więc antropocentryzm i humanizm doby odrodzenia wyzwoliły w Kochanowskim osobiste, indywidualne poglądy i odwagę do wyrażenia uczuć i myśli na temat walki polaków i zniszczeń poczynionych na Podolu.


Przydatna praca? Tak Nie
Komentarze (5) Brak komentarzy zobacz wszystkie
14.6.2009 (10:48)

Wielkie Dzia. xD

8.6.2009 (18:01)

dzienki wilelkie

11.2.2009 (17:18)

praca świetna xD

28.9.2008 (23:03)

Super, zycie mi ratujesz. Praca na wysokim poziomie.

20.5.2008 (19:35)

Uważam, że praca jest naprawdę świetna

Teksty kultury


Diavoo3 rozwiązane zadania
punktów za rozwiązanie do 75 rozwiązań 0 z 2
Rozwiązuj

Diavoo3 rozwiązane zadania
punktów za rozwiązanie do 8 rozwiązań 0 z 2
Rozwiązuj

Verka13210 rozwiązanych zadań
punktów za rozwiązanie do 14 rozwiązań 0 z 2
Rozwiązuj

Masz problem z zadaniem?

Tu znajdziesz pomoc!
Wyjaśnimy Ci krok po kroku jak
rozwiązać zadanie.

Zaloguj się lub załóż konto

Serwis stosuje pliki cookies w celu świadczenia usług. Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zamieszczane w urządzeniu końcowym. Możesz dokonać w każdym czasie zmiany ustawień dotyczących cookies. Więcej szczegółów w Serwis stosuje pliki cookies w celu świadczenia usług. Więcej szczegółów w polityce prywatności.