profil

Na podstawie ballady Adama Mickiewicza Świteź napisz, na czym polega przedstawiona w tym utworze romantyczna wizja świata

drukuj
satysfakcja 58 % 106 głosów

Treść
Obrazy
Wideo
Opinie

Romantyzm to arcyważny rozdział w dziejach literatury. W kulturze polskiej nurt ten okazał się wyjątkowo długowieczny. Pozostawił po sobie wiele narodowych mitów i przeświadczeń o wyższości uczucia nad rozumem. To romantycy wprowadzili do literatury świat fantazji. Do tej pory o duchach , zjawach, rusałkach i podobnych widmach nie pisano w poważnej literaturze. W imię swobody twórczej i dążenia do oddania prawdy na temat skomplikowanej rzeczywistości i jej nieskończoności, romantyzm szczególnie upodobał sobie formy liryczne, a wśród nich balladę. Jednym z bardziej znanych utworów tego gatunku jest
„Świteź” Adama Mickiewicza.
Mickiewicz, podobnie jak pozostali wieszcze, bardzo chętnie czerpał ze skarbnicy pieśni i podań ludowych. Kładąc nacisk na ludowość, która została pominięta przez klasyków, umiejscawiał swoje opowieści w ludycznej scenerii. Podobną zależność możemy zauważyć w przytoczonym fragmencie ballady pod tytułem „Świteź”. Akcja utworu, swobodnie nawiązując do legend o tajemniczym jeziorze, osadzona została w konkretnym miejscu, rzeczywiście istniejącym na mapach świata, to jest w „nowogródzkich stronach” znajdujących się w Płużynach „ciemnego boru”.
Narrator, pełniący w balladzie funkcję przewodnika po dobrze znanej sobie okolicy, zaprasza nas nad tajemnicze tonie słowami :
„Ktokolwiek będziesz w nowogródzkiej stronie,
Do Płużyn ciemnego boru
Wjechawszy, pomnij zatrzymać twe konie,
Byś się przypatrzył jezioru.”.
Posługując się poetyckimi metaforami i porównaniami -„gładka jak szyba lodu” - opisuje urzekającą urodę „gęstej – po bokach oczernionej – puszczy” otaczającej „jasno rozprzestrzenione łona” Świtezi. Ten malowniczy krajobraz wydaje się czytelnikowi niezwykle rozległy dzięki sugestiom gawędziarza o oku, które nie jest w stanie dostrzec przeciwnych brzegów jeziora i rozróżnić jego dna od szczytu. Pozornie spokojna i przyjazna natura ma więc dwa oblicza. Pięknu przyrody towarzyszy atmosfera grozy i tajemniczości, która wieczorną porą wzbudza niepewność nawet „najśmielszych z ludzi”.
Śmiałkowie, którzy zdecydują się jednak na własną interpretacje niewytłumaczonych dotąd zjawisk, powinni wyzbyć się oświeceniowego, klasycznego sposobu pojmowania świata. Tylko wtedy, w pogodną noc, gdy „gwiazdy nad tobą” ,można się udać się nad tajemnicze wody Świtezi i wpatrując się w nie głęboko dostrzec magię tego miejsca. To, co najniezwyklejsze, jest jednak niedostępne dla oczu. Dopiero wsłuchanie się w „gwar” wody umożliwia poznanie najmroczniejszych tajemnic romantycznego świata. Racjonalne wytłumaczenie buchającego ni stąd ni zowąd ognia czy dymu, a także
„W wodach gadanie cichego pacierza,
I dziewic żałosne modły.”
jest bowiem niemożliwe.
O różnorodności świata, postrzeganego przez pryzmat serca, świadczy dynamiczny i plastyczny język, którym posługuje się narrator, próbując opisać konfrontacje przestrzeni realnej z przestrzenią cudów. Dosłowność przeinacza się w metaforyczny szkic. Mnogość równoważników zdań, wyliczeń :
„I zgiełk walczących, w wrzaski niewieście,
I dzwonów gwałt , i zbrój chrzęsty.”
czy wykrzykników sprawia, że obrazowanie to ma charakter chaotyczny i zaburza sugerowaną na początku opowieści przewidywalność zdarzeń, znajomość natury nowogródzkich stron. Odczucie to potęguje zastąpienie konkretnych określeń dotyczących obecności szatana i szamocących się larw niedopowiedzianymi słowami „jakie” :
„Bo jakie szatany wyprawiają tam harce!
Jakie się larwy szamocą!”.
Opowieści te jak widać nie są jednoznaczne. Nikt tak naprawdę nie wie jakie niespodzianki kryją się na dnie jeziora. Odgadywanie prawd o niewiarygodnych zjawiskach, harcach szatanów rodzi jednak w duszy człowieka zdolność empatii, sprawia, że stajemy się ludźmi pozbawionymi skrępowań, otwartymi na romantyczny świat ...
O romantycznej wymowie utworu świadczy narrator osobowy, który wciela się w gawędziarza odsłaniającego tajemnice świata. Odrzuca on pojmowanie rzeczywistości jako coś statycznego, pozbawionego życia, podporządkowanego prawom rozumu i pozbawionego głębi, podejmując tym samym polemikę z koncepcją świata zaproponowaną przez oświecenie. Teraz najważniejsza staje się zmysłowa sfera uczuć. Bajania starców postrzegane są w kategoriach skarbnicy moralności i prawd życiowych. Świat w przedstawionym fragmencie utworu zaskakuje swoją niezwykłością, ukazuje naturę jako siłę wyższą, determinującą życie człowieka.


Przydatna praca? Tak Nie
Komentarze (5) Brak komentarzy zobacz wszystkie
9.11.2009 (19:06)

Według mnie praca nie jest zła aczkolwiek za długa, z reguły ballady opisuję się kilkoma zdaniami ...

21.9.2009 (20:50)

długie i trochę bez sensu. ;)

8.12.2008 (17:36)

O to mi chodziło

21.1.2008 (18:49)

Fajny wstęp:)

15.9.2007 (15:12)

romantyzm zadługie to

Materiały do matury


mf36550 rozwiązanych zadań
punktów za rozwiązanie do 23 rozwiązań 0 z 2
Rozwiązuj

olciapolcia1230 rozwiązanych zadań
Język polski 10 pkt wczoraj o 17:17

Był by ktoś w stanie to rozwiazac.?

Rozwiązań 0 z 2
punktów za rozwiązanie do 8 rozwiązań 0 z 2
Rozwiązuj

Masz problem z zadaniem?

Tu znajdziesz pomoc!
Wyjaśnimy Ci krok po kroku jak
rozwiązać zadanie.

Zaloguj się lub załóż konto

Serwis stosuje pliki cookies w celu świadczenia usług. Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zamieszczane w urządzeniu końcowym. Możesz dokonać w każdym czasie zmiany ustawień dotyczących cookies. Więcej szczegółów w Serwis stosuje pliki cookies w celu świadczenia usług. Więcej szczegółów w polityce prywatności.